Speedrun là gì? Tìm hiểu cách chơi và các thể loại phổ biến

Thế giới game không chỉ xoay quanh việc hoàn thành cốt truyện hay leo hạng xếp hạng. Nhiều game thủ còn có sở thích dành hàng trăm giờ để tìm ra con đường ngắn nhất, tận dụng từng chi tiết nhỏ nhằm chinh phục những kỷ lục thời gian ấn tượng.

Vậy speedrun là gì và tại sao hình thức chơi này lại tạo nên một cộng đồng đông đảo trên toàn cầu? Hãy cùng khám phá những điều thú vị phía sau xu hướng độc đáo này.

Speedrun là gì?

Speedrun là hình thức hoàn thành một trò chơi hoặc một nhiệm vụ trong thời gian ngắn nhất có thể. Mục tiêu của người chơi không nằm ở việc khám phá toàn bộ nội dung mà tập trung tối ưu thời gian thông qua kỹ năng, chiến thuật và khả năng ghi nhớ bản đồ.

Hoạt động này xuất hiện từ nhiều năm trước và phát triển mạnh cùng sự bùng nổ của YouTube, Twitch cũng như các nền tảng phát sóng trực tiếp. Hiện nay, nhiều trò chơi nổi tiếng như Minecraft, Elden Ring, Black Myth: Wukong hay GTA V đều sở hữu cộng đồng speedrun rất đông đảo.

Khi tìm hiểu speedrun là gì, nhiều người nhận thấy đây gần giống một môn thể thao điện tử mang tính thử thách cao và đòi hỏi sự kiên trì đáng kinh ngạc.

Speedrun xuất hiện từ khi nào?

Khái niệm speedrun bắt đầu được biết đến vào thập niên 1990, khi cộng đồng game thủ của Doom và Quake chia sẻ những đoạn ghi hình về thời gian hoàn thành màn chơi nhanh nhất. Theo thời gian, internet phát triển đã tạo điều kiện cho cộng đồng speedrun mở rộng mạnh mẽ. Trang Speedrun.com ra đời trở thành nơi lưu trữ thành tích, luật thi đấu và các bảng xếp hạng dành cho hàng nghìn trò chơi khác nhau.

Những năm trở lại đây, speedrun đã trở thành một phần quan trọng của văn hóa game toàn cầu với hàng triệu lượt theo dõi trên các nền tảng phát trực tuyến.

Các hình thức speedrun phổ biến

Any%

Any% là thể loại phổ biến nhất. Người chơi chỉ cần hoàn thành trò chơi nhanh nhất có thể mà không bị giới hạn về số lượng nhiệm vụ hay vật phẩm thu thập. Đây cũng là hạng mục xuất hiện nhiều kỷ lục thế giới nhất nhờ sự sáng tạo của cộng đồng game thủ.

100%

Khác với Any%, thể loại 100% yêu cầu hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ, thu thập đầy đủ vật phẩm hoặc mở khóa tất cả thành tựu trong trò chơi. Do khối lượng nội dung lớn, thời gian speedrun ở hạng mục này thường kéo dài hàng giờ hoặc thậm chí nhiều ngày.

Glitchless

Glitchless yêu cầu người chơi không được tận dụng lỗi trong trò chơi. Kết quả sẽ phản ánh rõ ràng kỹ năng và chiến thuật hơn so với các hạng mục cho phép sử dụng lỗi. Sau khi hiểu speedrun là gì, nhiều game thủ mới thường bắt đầu với hạng mục Glitchless nhằm làm quen với cách tối ưu thời gian.

Những kỹ năng cần có để speedrun

Một game thủ speedrun cần khả năng ghi nhớ bản đồ, vị trí vật phẩm và các thao tác cần thực hiện trong từng giai đoạn. Phản xạ nhanh và sự chính xác cũng đóng vai trò rất quan trọng.

Bên cạnh đó, việc luyện tập liên tục là yếu tố quyết định thành công. Không ít kỷ lục thế giới được thiết lập sau hàng nghìn lần thử nghiệm khác nhau. Khả năng phân tích video, học hỏi từ những người chơi hàng đầu và tối ưu từng giây cũng là những yếu tố quan trọng trong cộng đồng speedrun.

Glitch là gì và tại sao nhiều game speedrun sử dụng lỗi?

Glitch là những lỗi phát sinh ngoài ý muốn trong trò chơi. Một số lỗi cho phép nhân vật xuyên tường, bỏ qua màn chơi hoặc dịch chuyển tức thời. Trong nhiều hạng mục Any%, việc tận dụng glitch được cho phép và thậm chí trở thành một phần quan trọng của chiến thuật.

Tuy nhiên, cộng đồng speedrun luôn xây dựng luật rõ ràng nhằm đảm bảo tính công bằng giữa các người chơi.

Những trò chơi nổi tiếng trong cộng đồng speedrun

Minecraft

Minecraft luôn nằm trong danh sách được yêu thích nhất. Mục tiêu của người chơi là đánh bại Ender Dragon trong thời gian ngắn nhất.

Elden Ring

Tựa game hành động nổi tiếng của FromSoftware sở hữu cộng đồng speedrun đông đảo. Các game thủ liên tục tìm ra chiến thuật mới để rút ngắn thời gian hoàn thành.

Super Mario 64

Đây là một trong những trò chơi gắn liền với lịch sử speedrun. Nhiều kỷ lục được cải thiện từng phần trăm giây sau hàng chục năm nghiên cứu.

Speedrun có phải nghề nghiệp hay không?

Hiện nay, nhiều game thủ chuyên nghiệp kiếm thu nhập từ hoạt động speedrun thông qua YouTube, Twitch hoặc các giải đấu gây quỹ như Games Done Quick. Một số streamer nổi tiếng thu hút hàng triệu lượt xem nhờ khả năng phá kỷ lục thế giới hoặc hướng dẫn chiến thuật cho cộng đồng. Tuy nhiên, với phần lớn game thủ, speedrun vẫn là một sở thích mang tính giải trí và thử thách bản thân.

Làm thế nào để bắt đầu speedrun?

Người mới nên lựa chọn trò chơi yêu thích và tìm hiểu các quy tắc trên Speedrun.com. Sau đó, hãy xem video của những game thủ hàng đầu để học hỏi đường đi, kỹ thuật và các mẹo tối ưu thời gian. Việc luyện tập đều đặn sẽ tạo ra sự tiến bộ rõ rệt. Ban đầu, mục tiêu không phải phá kỷ lục thế giới mà là vượt qua chính thành tích của bản thân qua từng lần chơi.

Tạm kết

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ Speedrun là gì. Trong năm 2026, cộng đồng speedrun vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ và tạo nên nhiều kỷ lục ấn tượng.

Ngoài ra, bạn đừng quên khám phá các mẫu laptop gaming, tay cầm chơi game và màn hình tần số quét cao đang được phân phối chính hãng tại FPT Shop để nâng cấp trải nghiệm chinh phục những kỷ lục speedrun.

Xem thêm: