IBM là gì? Tìm hiểu lịch sử và những công nghệ nổi bật của IBM

Nhắc đến các tập đoàn công nghệ nổi tiếng, nhiều người thường nghĩ ngay đến Apple, Microsoft, Google hay Amazon. Tuy nhiên, trước khi những tên tuổi này phát triển mạnh, IBM đã tạo ra nhiều nền tảng quan trọng cho ngành máy tính hiện đại. Từ máy tính lớn, máy tính cá nhân đến trí tuệ nhân tạo, IBM đều để lại những dấu ấn đáng chú ý. Vậy IBM là gì, thuộc quốc gia nào và hiện đang hoạt động trong những lĩnh vực nào?

IBM là gì?

IBM là tên viết tắt của International Business Machines Corporation, tạm dịch là Tập đoàn Máy móc Kinh doanh Quốc tế. Đây là một tập đoàn công nghệ đa quốc gia của Mỹ, có trụ sở chính tại Armonk, bang New York.

IBM cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ công nghệ dành cho doanh nghiệp, tổ chức tài chính, cơ quan chính phủ, viện nghiên cứu và các đơn vị vận hành hệ thống dữ liệu lớn. Những lĩnh vực nổi bật của công ty gồm:

Trí tuệ nhân tạo.
Điện toán đám mây lai.
Phần mềm doanh nghiệp.
Máy chủ và hệ thống lưu trữ.
An ninh mạng.
Phân tích dữ liệu.
Tư vấn và chuyển đổi số.
Điện toán lượng tử.

Khác với nhiều hãng công nghệ tập trung vào điện thoại, laptop hoặc sản phẩm điện tử tiêu dùng, IBM chủ yếu cung cấp giải pháp cho khách hàng doanh nghiệp. Vì vậy, người dùng phổ thông có thể ít nhìn thấy logo IBM trên các thiết bị hằng ngày, nhưng công nghệ của hãng vẫn xuất hiện trong hệ thống ngân hàng, hàng không, y tế, bảo hiểm, bán lẻ và nhiều ngành quan trọng khác.

IBM của nước nào?

IBM là tập đoàn công nghệ của Mỹ. Công ty có nguồn gốc từ sự hợp nhất của ba doanh nghiệp chuyên sản xuất máy chấm công, cân thương mại và thiết bị xử lý dữ liệu bằng thẻ đục lỗ.

Năm 1911, các doanh nghiệp này được hợp nhất thành công ty Computing-Tabulating-Recording Company, thường được viết tắt là CTR. Đến năm 1924, CTR chính thức đổi tên thành International Business Machines, tạo nên tên gọi IBM được sử dụng cho đến ngày nay.

IBM hiện hoạt động tại nhiều quốc gia và phục vụ khách hàng trên phạm vi toàn cầu. Nhờ lịch sử phát triển hơn một thế kỷ, hãng thường được xem là một trong những doanh nghiệp đặt nền móng cho ngành công nghệ thông tin hiện đại.

Lịch sử hình thành và phát triển của IBM

Để hiểu rõ hơn IBM là gì, có thể nhìn lại một số giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của tập đoàn này.

Giai đoạn hình thành

Nguồn gốc của IBM gắn liền với thiết bị lập bảng dữ liệu do Herman Hollerith phát triển vào cuối thế kỷ XIX. Công nghệ sử dụng thẻ đục lỗ đã giúp xử lý lượng dữ liệu lớn nhanh hơn so với phương pháp thủ công.

Năm 1911, Computing-Tabulating-Recording Company được thành lập thông qua việc hợp nhất ba công ty công nghệ. Doanh nghiệp ban đầu sản xuất nhiều loại thiết bị như máy chấm công, máy lập bảng, cân thương mại và dụng cụ xử lý dữ liệu.

Năm 1924, công ty đổi tên thành International Business Machines. Tên gọi mới thể hiện định hướng mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế và tập trung nhiều hơn vào các thiết bị phục vụ doanh nghiệp.

Phát triển máy tính lớn

Trong những thập niên tiếp theo, IBM chuyển dần từ thiết bị cơ học sang các hệ thống xử lý dữ liệu điện tử. Công ty phát triển nhiều dòng máy tính lớn, hay còn gọi là mainframe, dành cho chính phủ, ngân hàng, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu.

Một trong những cột mốc quan trọng là dòng IBM System/360 được giới thiệu năm 1964. Đây là một họ máy tính có kiến trúc tương thích, cho phép doanh nghiệp nâng cấp phần cứng mà không phải viết lại toàn bộ phần mềm.

Khái niệm tương thích giữa nhiều thiết bị trong cùng một hệ sinh thái sau đó trở thành nguyên tắc phổ biến trong ngành máy tính.

Lịch sử hình thành và phát triển của IBM

Tham gia thị trường máy tính cá nhân

Năm 1981, IBM giới thiệu IBM Personal Computer, thường được gọi là IBM PC. Thiết bị sử dụng kiến trúc tương đối mở, cho phép nhiều công ty khác phát triển phần mềm, linh kiện và máy tính tương thích.

Sự xuất hiện của IBM PC góp phần phổ biến khái niệm máy tính cá nhân và tạo ra tiêu chuẩn phần cứng có ảnh hưởng sâu rộng. Thuật ngữ “PC” ngày nay vẫn được sử dụng phổ biến để chỉ các máy tính chạy Windows hoặc có kiến trúc tương thích với IBM PC.

Tuy nhiên, IBM không duy trì được vị thế dẫn đầu trên thị trường máy tính cá nhân. Năm 2005, hãng hoàn tất việc bán mảng PC cho Lenovo và chuyển trọng tâm sang phần mềm, dịch vụ, máy chủ cùng các giải pháp doanh nghiệp.

Chuyển hướng sang phần mềm, AI và đám mây

Khi thị trường phần cứng tiêu dùng ngày càng cạnh tranh, IBM tập trung nhiều hơn vào những lĩnh vực có giá trị cao như tư vấn công nghệ, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và hạ tầng doanh nghiệp.

Năm 2019, IBM hoàn tất thương vụ mua lại Red Hat. Đây là thương vụ có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển đám mây lai, giúp doanh nghiệp vận hành ứng dụng và dữ liệu linh hoạt giữa máy chủ nội bộ, đám mây riêng và đám mây công cộng.

Hiện nay, IBM định vị hoạt động xoay quanh ba nhóm chính gồm phần mềm, tư vấn và hạ tầng công nghệ.

IBM hoạt động trong những lĩnh vực nào?

IBM không chỉ sản xuất máy tính mà còn xây dựng một hệ sinh thái giải pháp rộng lớn dành cho doanh nghiệp.

Trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo là một trong những lĩnh vực nổi bật nhất của IBM. Hãng đã nghiên cứu AI trong nhiều thập kỷ và tạo ra không ít hệ thống gây tiếng vang trên thế giới.

Hiện IBM phát triển nền tảng watsonx, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng, huấn luyện, quản lý và triển khai các mô hình AI. Nền tảng này hướng đến những nhu cầu như tự động hóa quy trình, tạo nội dung, phân tích dữ liệu và xây dựng trợ lý ảo.

IBM cũng chú trọng quản trị AI, giúp doanh nghiệp theo dõi nguồn dữ liệu, đánh giá rủi ro và kiểm soát cách mô hình được sử dụng. Đây là yếu tố quan trọng trong các ngành yêu cầu độ chính xác và tính minh bạch cao như ngân hàng, y tế hoặc bảo hiểm.

Điện toán đám mây lai

Đám mây lai là mô hình kết hợp hạ tầng máy chủ tại doanh nghiệp với các dịch vụ đám mây công cộng và đám mây riêng. Cách triển khai này giúp tổ chức linh hoạt hơn trong việc lưu trữ dữ liệu, vận hành ứng dụng và mở rộng tài nguyên.

IBM cung cấp nền tảng, phần mềm và dịch vụ tư vấn để doanh nghiệp quản lý môi trường đám mây lai. Việc sở hữu Red Hat cũng giúp hãng tận dụng công nghệ container và nền tảng OpenShift để hỗ trợ ứng dụng hoạt động trên nhiều hệ thống khác nhau.

Máy chủ và hệ thống lưu trữ

IBM vẫn là một tên tuổi quan trọng trong lĩnh vực máy chủ doanh nghiệp. Dòng IBM Z được phát triển cho những hệ thống cần xử lý khối lượng giao dịch lớn, độ ổn định cao và khả năng bảo mật nghiêm ngặt.

Các hệ thống mainframe của IBM thường được sử dụng trong ngân hàng, hãng hàng không, cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn. Chúng có thể vận hành liên tục, xử lý nhiều giao dịch đồng thời và bảo vệ dữ liệu quan trọng.

Ngoài mainframe, IBM còn cung cấp máy chủ Power, thiết bị lưu trữ và các giải pháp quản lý dữ liệu dành cho doanh nghiệp.

Phần mềm doanh nghiệp

IBM phát triển nhiều phần mềm hỗ trợ quản lý dữ liệu, tự động hóa, bảo mật, giám sát hệ thống và tích hợp ứng dụng.

Các giải pháp này giúp doanh nghiệp kiểm soát hạ tầng công nghệ, phát hiện sự cố, quản lý tài sản và tối ưu quy trình làm việc. Một số nền tảng còn được tích hợp AI để phân tích dữ liệu và đưa ra đề xuất tự động.

Dịch vụ tư vấn

IBM Consulting hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược chuyển đổi số, triển khai hệ thống công nghệ và cải tiến hoạt động kinh doanh.

Dịch vụ tư vấn của IBM không chỉ liên quan đến phần mềm mà còn bao gồm dữ liệu, AI, chuỗi cung ứng, trải nghiệm khách hàng và quản trị doanh nghiệp. Đội ngũ chuyên gia có thể đồng hành từ giai đoạn lên kế hoạch đến triển khai và vận hành hệ thống.

Điện toán lượng tử

IBM là một trong những tập đoàn đầu tư mạnh vào điện toán lượng tử. Đây là công nghệ sử dụng qubit thay cho bit truyền thống, mở ra khả năng xử lý một số bài toán phức tạp mà máy tính thông thường gặp nhiều giới hạn.

Hãng đã xây dựng nhiều bộ xử lý lượng tử và cung cấp nền tảng IBM Quantum để các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và lập trình viên tiếp cận máy tính lượng tử qua Internet.

Công nghệ này vẫn đang trong quá trình phát triển và chưa thay thế máy tính truyền thống. Tuy nhiên, điện toán lượng tử được kỳ vọng sẽ tạo ra những ứng dụng mới trong nghiên cứu vật liệu, dược phẩm, tài chính và tối ưu hóa.

Những sản phẩm và công nghệ nổi bật của IBM

Trong quá trình phát triển, IBM đã tạo ra nhiều sản phẩm có ảnh hưởng lớn đối với ngành công nghệ.

IBM PC

IBM PC ra mắt năm 1981 và góp phần đưa máy tính cá nhân đến gần hơn với doanh nghiệp cũng như hộ gia đình. Kiến trúc của thiết bị trở thành cơ sở cho hàng loạt máy tính tương thích được phát triển sau đó.

Dù IBM đã rời khỏi thị trường PC, dấu ấn của sản phẩm này vẫn còn thể hiện trong cách ngành máy tính cá nhân vận hành hiện nay.

IBM Deep Blue

Deep Blue là hệ thống máy tính nổi tiếng nhờ đánh bại nhà vô địch cờ vua thế giới Garry Kasparov trong trận đấu năm 1997. Thành tích này cho thấy máy tính có thể xử lý một lượng lớn khả năng và đưa ra quyết định trong những bài toán phức tạp.

Deep Blue chưa phải AI tạo sinh như các công cụ hiện đại. Hệ thống chủ yếu dựa trên sức mạnh tính toán, thuật toán tìm kiếm và khả năng đánh giá thế cờ.

Những sản phẩm và công nghệ nổi bật của IBM

IBM Watson

Watson là hệ thống AI có khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên và phân tích lượng lớn dữ liệu. Năm 2011, Watson gây chú ý khi tham gia và giành chiến thắng trong chương trình truyền hình Jeopardy! tại Mỹ.

Sau đó, công nghệ Watson được IBM phát triển cho nhiều lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu và hỗ trợ doanh nghiệp. Những nền tảng AI mới của hãng hiện được tập trung dưới hệ sinh thái watsonx.

IBM Z

IBM Z là dòng máy tính lớn được thiết kế cho những tổ chức cần hiệu suất cao, bảo mật mạnh và khả năng vận hành liên tục.

Dòng máy này không hướng đến người dùng cá nhân mà phục vụ các hệ thống xử lý giao dịch quan trọng. Một máy chủ mainframe có thể hỗ trợ khối lượng công việc rất lớn và nhiều người dùng cùng lúc.

IBM Quantum

IBM Quantum là hệ sinh thái gồm bộ xử lý lượng tử, phần mềm và dịch vụ đám mây dành cho nghiên cứu điện toán lượng tử.

Thông qua nền tảng trực tuyến, người dùng có thể thử nghiệm thuật toán lượng tử mà không cần trực tiếp sở hữu phần cứng. Đây cũng là cách IBM xây dựng cộng đồng lập trình viên và thúc đẩy nghiên cứu trong lĩnh vực mới này.

IBM và trí tuệ nhân tạo

IBM tham gia nghiên cứu trí tuệ nhân tạo từ khá sớm. Nathaniel Rochester, một nhà khoa học của IBM, là một trong những người tham gia đề xuất hội thảo Dartmouth năm 1956, sự kiện thường được xem là cột mốc khai sinh thuật ngữ trí tuệ nhân tạo.

Sau Deep Blue và Watson, IBM tiếp tục phát triển AI theo hướng phục vụ doanh nghiệp. Thay vì chỉ tạo chatbot cho người dùng phổ thông, công ty chú trọng ứng dụng AI vào quản trị dữ liệu, tự động hóa quy trình và hỗ trợ ra quyết định.

Theo bài viết tham khảo, CEO IBM Arvind Krishna từng nhận định AI có thể đảm nhận một số phần việc lặp lại trong dịch vụ khách hàng, tuyển dụng, tài chính và hành chính. Công nghệ có thể thu thập, sắp xếp hoặc phân tích thông tin, trong khi con người vẫn giữ vai trò đưa ra quyết định cuối cùng.

Nhận định này không đồng nghĩa AI sẽ thay thế hoàn toàn con người. Trong thực tế, mức độ tác động phụ thuộc vào từng công việc, cách doanh nghiệp triển khai và khả năng thích nghi của người lao động.

AI có thể làm giảm nhu cầu đối với một số nhiệm vụ thủ công, nhưng đồng thời tạo ra các công việc mới liên quan đến dữ liệu, quản trị mô hình, bảo mật và phát triển hệ thống. Người lao động vì thế cần bổ sung kỹ năng công nghệ và học cách sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ.

Tạm kết

Qua những thông tin trên, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ hơn IBM là gì. Đây là tập đoàn công nghệ của Mỹ, được thành lập từ năm 1911 và từng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển máy tính lớn, máy tính cá nhân cũng như trí tuệ nhân tạo. Hiện IBM tập trung vào phần mềm doanh nghiệp, dịch vụ tư vấn, đám mây lai, máy chủ, AI và điện toán lượng tử.

Trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, người dùng nên trang bị thiết bị có cấu hình phù hợp để học tập, làm việc, lập trình và trải nghiệm các công cụ công nghệ mới. Bạn có thể tham khảo các mẫu laptop, máy tính để bàn và phụ kiện chính hãng tại FPT Shop để lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu. Hệ thống cung cấp nhiều phân khúc sản phẩm, chính sách bảo hành rõ ràng và các chương trình ưu đãi theo từng thời điểm.

Xem thêm: