Bạn có thể bắt gặp cụm từ hate train trong các cuộc tranh luận trên mạng xã hội, đặc biệt là trong cộng đồng người hâm mộ và văn hóa giải trí. Thuật ngữ này không đơn thuần nói về việc một người bị nhiều người chỉ trích mà còn đề cập đến hiệu ứng đám đông khiến những nội dung tiêu cực liên tục được lan truyền và khuếch đại. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hate train là gì và cách phân biệt hiện tượng này với phê bình hay tẩy chay.

Hate train là gì?

Hate train là một thuật ngữ tiếng lóng phổ biến trên Internet, đặc biệt trong văn hóa mạng và fandom, dùng để chỉ làn sóng chỉ trích, chế giễu hoặc công kích tiêu cực nhắm vào một cá nhân, nghệ sĩ, người nổi tiếng, thương hiệu hoặc cộng đồng. Đặc điểm dễ nhận thấy là ngày càng có nhiều người tham gia, khiến những nội dung tiêu cực liên tục được lặp lại, khuếch đại và lan truyền trên nhiều nền tảng.

Đặc điểm của hate train là gì?

“Hate train” là một “đoàn tàu ghét bỏ” trên Internet. Một sự việc ban đầu có thể chỉ nhận được một vài bình luận tiêu cực. Khi nội dung trở nên viral, nhiều người khác bắt đầu tham gia, chia sẻ lại, chế giễu hoặc chỉ trích đối tượng dù không phải ai cũng biết đầy đủ câu chuyện. Một hate train thường có những đặc điểm như sau:

Có một đối tượng cụ thể

Hate train thường tập trung vào một cá nhân, nghệ sĩ, idol, streamer, influencer, thương hiệu hoặc cộng đồng đang được chú ý trên mạng xã hội. Đối tượng này trở thành tâm điểm của nhiều nội dung tiêu cực, từ chỉ trích, chế giễu cho đến công kích cá nhân.

Bắt đầu từ một sự việc cụ thể

Một hate train thường xuất phát từ một sự kiện gây tranh cãi như phát ngôn không phù hợp, màn trình diễn kém, scandal, tin đồn hoặc một đoạn video bất ngờ viral. Ban đầu, phản ứng có thể chỉ xoay quanh sự việc này nhưng dần được mở rộng khi ngày càng nhiều người tham gia.

Ngày càng nhiều người tham gia

Đặc điểm dễ nhận biết của hate train là số lượng người tham gia tăng nhanh theo thời gian. Một số người có thể không trực tiếp theo dõi sự việc từ đầu nhưng vẫn tham gia bình luận, chia sẻ hoặc tạo nội dung tiêu cực sau khi thấy chủ đề này được lan truyền rộng rãi.

Nội dung tiêu cực liên tục được lặp lại

Trong một hate train, cùng một lỗi hoặc sự việc có thể được nhắc lại nhiều lần trên các bài đăng, video và bình luận khác nhau. Việc lặp lại liên tục khiến hình ảnh tiêu cực về đối tượng được củng cố, ngay cả khi sự việc ban đầu đã không còn mới.

Phạm vi công kích ngày càng mở rộng

Ban đầu, sự chỉ trích có thể chỉ tập trung vào một hành động hoặc vấn đề cụ thể. Tuy nhiên, khi hate train phát triển, một số người có thể chuyển sang công kích ngoại hình, tính cách, đời tư, quá khứ hoặc những vấn đề không liên quan đến sự việc ban đầu.

Có thể kéo dài trong thời gian dài

Không giống một cuộc tranh luận thông thường có thể kết thúc khi vấn đề được giải quyết, hate train đôi khi vẫn tiếp diễn trong nhiều tuần, nhiều tháng hoặc lâu hơn. Những sự việc cũ có thể liên tục được đào lại và trở thành lý do để tiếp tục chỉ trích đối tượng.

Vì sao hate train dễ lan truyền trên mạng xã hội?

Mạng xã hội có thể khiến một tranh cãi nhỏ nhanh chóng trở thành chủ đề lớn. Khi một bài đăng nhận được nhiều lượt thích, bình luận và chia sẻ, thuật toán có thể tiếp tục đưa nội dung đó đến nhiều người hơn. Điều này tạo thêm cơ hội để những người khác tham gia vào cuộc tranh luận.

Các nghiên cứu về hành vi trên mạng xã hội cũng cho thấy nội dung thể hiện sự phẫn nộ hoặc thái độ tiêu cực có thể nhận được nhiều tương tác, từ đó khuyến khích người dùng tiếp tục thể hiện cảm xúc tương tự. Khi nhiều người cùng phản ứng, một sự việc ban đầu có thể dần hình thành hiệu ứng đám đông.

Bên cạnh đó, người dùng đôi khi tham gia vào một cuộc tranh cãi mà không tìm hiểu đầy đủ bối cảnh. Họ chỉ nhìn thấy những bài đăng hoặc video đang được chia sẻ nhiều rồi hình thành quan điểm dựa trên phản ứng của cộng đồng.

Hate train khác gì với phê bình thông thường?

Không phải cứ nhiều người cùng chỉ trích một người thì đó là hate train. Một nghệ sĩ, sản phẩm hoặc hành động có vấn đề hoàn toàn có thể nhận được nhiều ý kiến tiêu cực một cách chính đáng. Điểm khác biệt giữa hate train và phê bình thông thường chủ yếu nằm ở nội dung, mức độ và cách thức phản ứng.

• Phê bình thông thường thường tập trung vào một hành động, sản phẩm hoặc vấn đề cụ thể và đi kèm lý do, lập luận rõ ràng. Trong khi đó, hate train có xu hướng chuyển từ việc chỉ trích vấn đề sang công kích chính cá nhân hoặc lặp lại những nội dung tiêu cực, chế giễu, xúc phạm.
• Phê bình thông thường có thể giảm hoặc kết thúc khi vấn đề được giải quyết. Ngược lại, hate train thường kéo dài ngay cả khi sự việc ban đầu đã qua, thậm chí tiếp tục khai thác những lỗi hoặc tranh cãi cũ.
• Phê bình thông thường không nhất thiết tạo ra hiệu ứng đám đông. Với hate train, ngày càng nhiều người có thể tham gia vào làn sóng tiêu cực, đôi khi chỉ dựa trên những thông tin hoặc ý kiến được lan truyền từ người khác.
• Phê bình thông thường chủ yếu xoay quanh vấn đề đang được bàn luận. Trong khi đó, hate train dễ mở rộng sang những nội dung không liên quan như ngoại hình, đời tư, quá khứ hoặc các mối quan hệ của đối tượng.

Vì vậy, số lượng người chỉ trích không phải yếu tố duy nhất để xác định một hate train. Cần xem xét cả nội dung, cách thức công kích, mức độ lan truyền và việc làn sóng tiêu cực có tiếp tục kéo dài hoặc vượt khỏi vấn đề ban đầu hay không.

Hate train có phải là “tẩy chay” không?

Hate train và tẩy chay có thể xuất hiện cùng nhau nhưng không phải là hai khái niệm hoàn toàn giống nhau. Tẩy chay thường mô tả hành động người dùng chủ động ngừng mua sản phẩm, sử dụng dịch vụ, xem nội dung hoặc ủng hộ một cá nhân, thương hiệu vì một lý do cụ thể. Trong khi đó, hate train tập trung nhiều hơn vào làn sóng chỉ trích, công kích và hiệu ứng đám đông trên Internet.

Một cuộc tẩy chay có thể diễn ra mà không hình thành hate train. Chẳng hạn, người tiêu dùng có thể đồng loạt ngừng mua một sản phẩm nhưng không đăng tải nội dung công kích thương hiệu. Ngược lại, một hate train có thể chỉ dừng ở việc nhiều người liên tục chế giễu, chỉ trích hoặc đăng nội dung tiêu cực về một đối tượng mà không dẫn đến hành động tẩy chay cụ thể.

Có nên tham gia vào hate train?

Người dùng không nên vội vàng tham gia vào một hate train chỉ vì thấy một nội dung đang nhận được nhiều sự chú ý. Trước khi đưa ra ý kiến, người dùng nên kiểm tra nguồn thông tin, tìm hiểu bối cảnh đầy đủ và đối chiếu từ nhiều nguồn khác nhau. Một đoạn video ngắn, hình ảnh hoặc bài đăng viral có thể chỉ phản ánh một phần của sự việc.

Người dùng cũng nên phân biệt giữa phê bình hành vi và công kích cá nhân. Việc đưa ra quan điểm về một hành động gây tranh cãi là điều bình thường nếu người dùng có lý do và lập luận phù hợp. Tuy nhiên, việc xúc phạm ngoại hình, đời tư, gia đình hoặc lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng có thể khiến tranh luận chuyển thành hành vi quấy rối.

Vì vậy, thay vì chạy theo số đông, người dùng nên kiểm chứng thông tin, giữ thái độ tỉnh táo và tập trung vào vấn đề cụ thể. Cách này giúp hạn chế việc vô tình góp phần khuếch đại một làn sóng công kích không cần thiết.

Tạm kết

Hate train là thuật ngữ thường được dùng để mô tả một làn sóng tiêu cực trong đó nhiều người cùng tập trung chỉ trích hoặc công kích một cá nhân, nghệ sĩ, thương hiệu hay cộng đồng trên Internet. Tuy nhiên, không phải mọi tranh luận hay phản ứng tiêu cực từ số đông đều là hate train. Người dùng nên hiểu rõ hate train là gì và phân biệt giữa phê bình hành vi với công kích cá nhân trước khi tham gia vào một cuộc tranh luận trên mạng.

Nếu thường xuyên theo dõi mạng xã hội, nghe podcast hoặc thưởng thức nội dung giải trí, một chiếc tai nghe chất lượng sẽ giúp bạn có trải nghiệm âm thanh rõ ràng và riêng tư hơn. FPT Shop cung cấp nhiều mẫu tai nghe với đa dạng kiểu dáng, tính năng và mức giá, từ tai nghe không dây nhỏ gọn đến các sản phẩm hỗ trợ chống ồn, phù hợp với nhu cầu nghe nhạc, xem video và sử dụng hằng ngày. 

Xem thêm:

• Chê bai là gì và cách phản ứng khéo léo giúp bạn vượt qua lời chỉ trích tiêu cực
• Tư duy phản biện là gì? Cách phát triển kỹ năng tư duy phản biện để thành công trong thời đại số