Failover là gì? Giải thích cơ chế chuyển đổi dự phòng giúp hệ thống vận hành liên tục

Trong môi trường công nghệ hiện nay, chỉ một vài phút hệ thống ngừng hoạt động cũng có thể gây ra thiệt hại lớn về doanh thu, dữ liệu và trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng cho những sự cố bất ngờ như máy chủ quá tải, lỗi phần cứng hay sự cố mạng. 

Đây chính là lúc failover trở thành giải pháp quan trọng giúp hệ thống duy trì hoạt động ổn định. Vậy failover là gì? Cơ chế này hoạt động như thế nào? Vì sao các hệ thống lớn gần như không thể thiếu failover? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ failover là gì để sử dụng nó hiệu quả nhất.

Failover là gì?

Failover là cơ chế chuyển đổi tự động hoặc thủ công từ hệ thống chính sang hệ thống dự phòng khi xảy ra sự cố. Mục tiêu chính của failover là đảm bảo hệ thống vẫn tiếp tục hoạt động, giảm thiểu thời gian gián đoạn và hạn chế ảnh hưởng đến người dùng cuối. Cơ chế này thường được áp dụng trong các hệ thống máy chủ, mạng, cơ sở dữ liệu hoặc nền tảng cloud.

Bạn có thể hình dung failover giống như một phương án “kế hoạch B” đã được chuẩn bị sẵn. Khi hệ thống chính gặp lỗi như quá tải, mất kết nối mạng hoặc hỏng phần cứng, hệ thống dự phòng sẽ ngay lập tức tiếp quản vai trò vận hành. Nhờ đó, người dùng vẫn có thể truy cập dịch vụ mà gần như không nhận ra sự cố đang xảy ra phía sau.

Trong thực tế, failover đóng vai trò rất quan trọng đối với các hệ thống yêu cầu tính sẵn sàng cao như website thương mại điện tử, hệ thống ngân hàng, ứng dụng doanh nghiệp hoặc nền tảng dịch vụ trực tuyến. Việc triển khai failover đúng cách giúp doanh nghiệp giảm rủi ro downtime, bảo vệ dữ liệu và duy trì trải nghiệm ổn định cho người dùng.

Sau khi tìm hiểu failover là gì, bạn hãy cùng FPT Shop tiếp tục tìm hiểu về cách thức hoạt động của cơ chế này trong phần tiếp theo của bài viết nhé.

Cơ chế failover hoạt động như thế nào?

Cơ chế failover thường bắt đầu bằng quá trình giám sát liên tục hệ thống chính. Hệ thống sẽ sử dụng các công cụ hoặc dịch vụ giám sát để kiểm tra trạng thái hoạt động như phản hồi máy chủ, độ trễ, tài nguyên hoặc khả năng kết nối. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc hệ thống chính không còn phản hồi, cơ chế failover sẽ được kích hoạt.

Sau khi phát hiện sự cố, hệ thống sẽ chuyển hướng hoạt động sang hệ thống dự phòng. Việc chuyển đổi này có thể diễn ra hoàn toàn tự động hoặc cần sự can thiệp thủ công, tùy vào cách failover được cấu hình. Trong failover tự động, quá trình chuyển đổi diễn ra rất nhanh, giúp giảm tối đa thời gian gián đoạn dịch vụ. Trong failover thủ công, quản trị viên sẽ chủ động thực hiện chuyển đổi khi cần thiết.

Cuối cùng, khi hệ thống chính được khắc phục và hoạt động ổn định trở lại, hệ thống có thể được chuyển ngược về trạng thái ban đầu thông qua cơ chế gọi là failback. Toàn bộ quá trình failover và failback cần được thiết kế và kiểm tra định kỳ để đảm bảo khi sự cố xảy ra, hệ thống có thể phản ứng nhanh chóng và chính xác, không gây mất dữ liệu hoặc gián đoạn kéo dài.

Các loại failover phổ biến hiện nay

Tùy theo quy mô hệ thống, mục đích sử dụng và mức độ yêu cầu về tính sẵn sàng, failover được triển khai dưới nhiều hình thức khác nhau. Mỗi loại failover có cách hoạt động, ưu điểm và phạm vi áp dụng riêng. Việc hiểu rõ từng loại sẽ giúp bạn lựa chọn giải pháp phù hợp và tránh đầu tư không cần thiết. Dưới đây là những loại failover phổ biến nhất hiện nay, được sử dụng rộng rãi trong hệ thống doanh nghiệp và nền tảng công nghệ hiện đại.

1. Failover máy chủ (Server Failover)

Failover máy chủ là hình thức phổ biến nhất, trong đó một máy chủ dự phòng sẽ thay thế máy chủ chính khi xảy ra sự cố. Máy chủ chính và máy chủ dự phòng thường được cấu hình giống nhau để đảm bảo khả năng tiếp quản nhanh chóng. Khi máy chủ chính ngừng hoạt động do lỗi phần cứng, phần mềm hoặc quá tải, hệ thống sẽ chuyển sang máy chủ dự phòng.

Loại failover này thường được sử dụng cho website, ứng dụng doanh nghiệp hoặc hệ thống nội bộ. Ưu điểm lớn nhất của server failover là giúp dịch vụ tiếp tục hoạt động mà không cần chờ sửa chữa máy chủ chính. Tuy nhiên, việc triển khai đòi hỏi chi phí phần cứng và cấu hình tương đối cao.

2. Failover cơ sở dữ liệu (Database Failover)

Failover cơ sở dữ liệu được thiết kế để đảm bảo dữ liệu luôn sẵn sàng ngay cả khi máy chủ cơ sở dữ liệu chính gặp sự cố. Trong mô hình này, dữ liệu sẽ được đồng bộ liên tục giữa máy chủ chính và máy chủ dự phòng. Khi hệ thống phát hiện cơ sở dữ liệu chính không còn phản hồi, cơ sở dữ liệu dự phòng sẽ được kích hoạt.

Loại failover này đặc biệt quan trọng với các hệ thống yêu cầu độ chính xác và liên tục của dữ liệu như ngân hàng, thương mại điện tử hoặc hệ thống quản lý doanh nghiệp. Database failover giúp giảm nguy cơ mất dữ liệu và hạn chế gián đoạn trong quá trình truy xuất thông tin.

3. Failover mạng (Network Failover)

Failover mạng là cơ chế chuyển đổi kết nối mạng sang một đường truyền hoặc thiết bị khác khi mạng chính gặp sự cố. Ví dụ: khi đường truyền Internet chính bị mất kết nối, hệ thống sẽ tự động chuyển sang đường truyền dự phòng để đảm bảo kết nối không bị gián đoạn.

Loại failover này thường được triển khai thông qua router, firewall hoặc hệ thống cân bằng tải. Failover mạng giúp duy trì khả năng truy cập dịch vụ, đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào Internet để vận hành và giao tiếp.

4. Failover cân bằng tải (Load Balancer Failover)

Failover cân bằng tải là hình thức kết hợp giữa phân phối tải và chuyển đổi dự phòng. Khi một máy chủ trong cụm gặp sự cố, load balancer sẽ tự động loại bỏ máy chủ đó khỏi hệ thống và chuyển lưu lượng truy cập sang các máy chủ còn hoạt động.

Loại failover này giúp hệ thống vừa đảm bảo tính sẵn sàng, vừa tối ưu hiệu suất khi có lượng truy cập lớn. Load balancer failover thường được sử dụng trong các website có traffic cao, hệ thống SaaS hoặc ứng dụng phục vụ nhiều người dùng cùng lúc.

5. Failover trên nền tảng cloud (Cloud Failover)

Cloud failover là giải pháp failover hiện đại, tận dụng hạ tầng điện toán đám mây để chuyển đổi dịch vụ giữa các vùng, khu vực hoặc tài nguyên cloud khác nhau. Khi một khu vực cloud gặp sự cố, hệ thống sẽ tự động chuyển sang khu vực khác mà không cần can thiệp thủ công.

Ưu điểm của cloud failover là khả năng mở rộng linh hoạt, triển khai nhanh và giảm phụ thuộc vào phần cứng vật lý. Đây là lựa chọn phổ biến của nhiều doanh nghiệp hiện nay khi xây dựng hệ thống yêu cầu tính sẵn sàng cao nhưng vẫn muốn tối ưu chi phí.

6. Failover thủ công và failover tự động

Ngoài việc phân loại theo hạ tầng, failover còn được chia thành failover thủ công và failover tự động. Với failover thủ công, quản trị viên sẽ chủ động thực hiện chuyển đổi khi phát hiện sự cố. Cách này phù hợp với hệ thống nhỏ hoặc không yêu cầu phản ứng tức thời.

Trong khi đó, failover tự động cho phép hệ thống tự phát hiện sự cố và chuyển đổi ngay lập tức sang hệ thống dự phòng. Hình thức này giúp giảm tối đa downtime và phù hợp với các hệ thống quan trọng, nhưng yêu cầu cấu hình và kiểm tra kỹ lưỡng hơn.

Tạm kết

Failover không chỉ là một khái niệm kỹ thuật dành riêng cho các hệ thống lớn, mà là giải pháp quan trọng giúp đảm bảo hệ thống luôn sẵn sàng trước những sự cố khó lường. Khi được triển khai đúng cách, failover giúp giảm downtime, bảo vệ dữ liệu và duy trì trải nghiệm người dùng một cách ổn định. Trong bối cảnh các hệ thống ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, việc hiểu rõ failover là gì và cơ chế hoạt động của nó sẽ giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp khi xây dựng hoặc mở rộng hạ tầng.

Nếu bạn đang tìm kiếm một thiết bị làm việc ổn định để quản lý hệ thống, xử lý công việc văn phòng hay học tập hằng ngày, bạn có thể tham khảo thêm các mẫu laptop văn phòng đang được phân phối tại FPT Shop để lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình.

Xem thêm:

• Referral là gì? Khám phá các thuật ngữ Referral và mẹo tăng Referral Traffic cho website của bạn
• Google Adsense là gì? Gợi ý cách tăng traffic kiếm tiền từ Google Adsense hiệu quả nhất