Đồng hồ phi công là gì? Những đặc điểm dễ nhận biết

Từ một công cụ được phát triển nhằm giúp phi công quan sát thời gian nhanh trong buồng lái, pilot watch ngày nay đã trở thành một phong cách đồng hồ được nhiều người yêu thích. Thiết kế dễ đọc, các chữ số lớn cùng vẻ ngoài nam tính giúp dòng đồng hồ này phù hợp cả khi đi làm, đi chơi lẫn sưu tầm. Bên cạnh đồng hồ cơ và quartz truyền thống, thị trường hiện còn có những smartwatch dành riêng cho hàng không với GPS, bản đồ sân bay và dữ liệu chuyến bay.

Đồng hồ phi công là gì?

Đồng hồ phi công, còn gọi là pilot watch hoặc aviator watch, là dòng đồng hồ ban đầu được phát triển để phục vụ nhu cầu của phi công và ngành hàng không. Điểm cốt lõi của loại đồng hồ này là khả năng quan sát thời gian nhanh, rõ và chính xác trong môi trường buồng lái, nơi người sử dụng không thể mất nhiều thời gian nhìn vào cổ tay.

Theo thời gian, khái niệm đồng hồ phi công được mở rộng. Có mẫu tập trung vào thiết kế tối giản, chữ số lớn và khả năng đọc nhanh; một số khác lại tích hợp Chronograph, múi giờ thứ hai, vòng bezel tính toán hàng không hoặc nhiều tính năng chuyên sâu. Breitling Navitimer là ví dụ nổi tiếng khi sử dụng vòng slide rule để hỗ trợ tính tốc độ trung bình, quãng đường, nhiên liệu và nhiều thông số liên quan đến chuyến bay.

Ngày nay, bạn không cần phải là phi công mới có thể đeo pilot watch. Phần lớn người dùng lựa chọn dòng này vì phong cách mạnh mẽ, lịch sử thú vị và mặt số có cá tính riêng.

Đồng hồ phi công bắt nguồn từ nhu cầu nào?

Những chiếc đồng hồ hàng không đời đầu được tạo ra với mục tiêu rất thực tế là giúp người điều khiển máy bay xem giờ nhanh mà không phải rời tay khỏi hệ thống điều khiển. Khi buồng lái thời kỳ đầu còn thiếu nhiều thiết bị điện tử hiện đại, một chiếc đồng hồ dễ quan sát trên cổ tay có giá trị lớn trong việc theo dõi thời gian và hỗ trợ điều hướng.

IWC cho biết hãng ra mắt Special Watch for Pilots vào năm 1936. Các mẫu pilot watch sau này của IWC tiếp tục duy trì những yếu tố như mặt số tối giản, độ tương phản cao và núm chỉnh kích thước lớn để có thể thao tác ngay cả khi phi công đang đeo găng.

Đến năm 1952, Willy Breitling phát triển Navitimer với vòng logarithmic slide rule dành cho hàng không. Thiết kế này cho phép phi công thực hiện nhiều phép tính như tốc độ, quãng đường, mức tiêu hao nhiên liệu và tốc độ lên hoặc hạ độ cao ngay trên cổ tay.

Những nhu cầu thực tế đó dần tạo nên ngôn ngữ thiết kế rất riêng của đồng hồ phi công hiện đại.

Những đặc điểm giúp nhận biết đồng hồ phi công

Không phải tất cả pilot watch đều có thiết kế giống nhau. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm vẫn giữ một số đặc trưng xuất phát trực tiếp từ nhu cầu sử dụng trong ngành hàng không.

Mặt số lớn, độ tương phản cao và rất dễ đọc

Đây là đặc điểm quan trọng nhất. Đồng hồ phi công cổ điển thường sử dụng:

Mặt số tương đối lớn.
Nền đen hoặc màu tối.
Chữ số Ả Rập kích thước lớn.
Kim giờ và phút nổi bật.
Các vạch phút rõ ràng.
Chất phát quang trên kim và cọc số.

IWC vẫn sử dụng ngôn ngữ này trên Big Pilot hiện đại với chữ số Ả Rập lớn, các dấu phát sáng rõ và kim dạng sword nhằm tạo khả năng quan sát nhanh. Thiết kế mặt số được lấy cảm hứng từ các thiết bị trong buồng lái.

Núm chỉnh thường có kích thước lớn

Trên nhiều đồng hồ phi công cổ điển, núm crown được làm lớn hơn bình thường. Lý do ban đầu rất đơn giản: phi công phải sử dụng găng tay dày trong điều kiện buồng lái lạnh, khiến việc xoay một núm chỉnh nhỏ trở nên khó khăn. Crown lớn giúp thao tác thuận tiện hơn mà không phải tháo găng.

Ngày nay, chi tiết này vẫn được duy trì trên nhiều pilot watch như một yếu tố nhận diện thiết kế.

Dây đeo mang hơi hướng quân sự và hàng không

Pilot watch truyền thống thường đi với dây da tương đối dài. Một số mẫu cổ điển sử dụng đinh tán trên dây và được thiết kế đủ dài để đeo bên ngoài bộ đồ bay. Các phiên bản hiện đại linh hoạt hơn với:

Dây da.
Dây kim loại.
Titanium.
Dây vải.
Dây cao su.

Nhờ vậy, phong cách pilot ngày nay không còn giới hạn trong hình ảnh đồng hồ quân sự cổ điển.

Những tính năng thường xuất hiện trên đồng hồ phi công

Một pilot watch đơn giản có thể chỉ hiển thị giờ, phút và giây. Những model cao cấp hoặc thiên về công cụ lại được tích hợp thêm nhiều chức năng.

Chronograph để bấm giờ

Chronograph cho phép đồng hồ hoạt động tương tự một bộ bấm giờ độc lập. Trên nhiều mẫu, người dùng sẽ thấy thêm các mặt số phụ và nút bấm ở cạnh thân đồng hồ.

Trong lịch sử hàng không, Chronograph giúp theo dõi những khoảng thời gian quan trọng trong chuyến bay. Ngày nay, chức năng này cũng tạo nên vẻ ngoài thể thao và kỹ thuật đặc trưng cho nhiều pilot watch.

Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn trong bài Chronograph là gì và cách sử dụng chức năng Chronograph.

GMT để theo dõi múi giờ khác

Phi công và người thường xuyên di chuyển giữa các quốc gia có nhu cầu theo dõi nhiều múi giờ. Vì vậy, GMT là tính năng xuất hiện khá tự nhiên trên đồng hồ hàng không. Đồng hồ GMT thường có thêm kim 24 giờ hoặc bezel 24 giờ để hiển thị một múi giờ khác bên cạnh giờ địa phương.

Nếu thường xuyên đi nước ngoài, bạn có thể xem thêm bài đồng hồ GMT là gì và cách xem giờ GMT.

Vòng slide rule phục vụ tính toán hàng không

Đây là chi tiết dễ nhận thấy trên những mẫu như Breitling Navitimer và Citizen Promaster Skyhawk. Vòng slide rule có thể hỗ trợ nhiều phép tính mà phi công từng cần thực hiện thủ công, chẳng hạn:

Tốc độ.
Quãng đường.
Thời gian.
Mức tiêu thụ nhiên liệu.
Chuyển đổi đơn vị.

Navitimer được Breitling phát triển từ năm 1952 với chính mục tiêu đưa một công cụ tính toán hàng không lên cổ tay phi công.

Đồng hồ hiện đại có thể tích hợp GPS và dữ liệu hàng không

Pilot smartwatch ngày nay đưa khái niệm đồng hồ phi công đi xa hơn nhiều so với Chronograph hay GMT. Garmin MARQ Aviator Gen 2, chẳng hạn, có cơ sở dữ liệu sân bay toàn cầu, chức năng Direct-To để điều hướng đến vị trí hoặc sân bay, altimeter, bản đồ hàng không và khả năng kết nối với ứng dụng Garmin Pilot.

Đây là nhóm sản phẩm thực sự hướng đến người hoạt động trong lĩnh vực hàng không, khác với nhiều pilot watch truyền thống hiện được đeo chủ yếu vì thiết kế.

5 dòng đồng hồ phi công nổi tiếng nên biết

Nếu muốn hình dung rõ hơn về phong cách pilot watch, năm dòng dưới đây đại diện cho những cách tiếp cận khá khác nhau.

IWC Big Pilot

IWC Big Pilot là một trong những thiết kế dễ nhận diện nhất với mặt số lớn, chữ Ả Rập rõ, kim phát quang và crown ngoại cỡ. Big Pilot hiện đại được IWC giới thiệu từ năm 2002 nhưng lấy cảm hứng từ những observation watch lịch sử của hãng. Thiết kế ưu tiên khả năng xem giờ nhanh và phong cách tối giản tương tự các thiết bị trong cockpit.

Đây là lựa chọn tiêu biểu cho trường phái pilot watch cổ điển, ít chi tiết nhưng rất mạnh về nhận diện.

Breitling Navitimer

Navitimer đi theo hướng hoàn toàn khác với Big Pilot. Thay vì mặt số tối giản, thiết kế này nổi tiếng nhờ Chronograph kết hợp circular slide rule bao quanh mặt đồng hồ. Công cụ này từng cho phép phi công thực hiện nhiều phép tính cần thiết trong quá trình bay.

Navitimer phù hợp với người thích:

Mặt số nhiều chi tiết.
Chronograph.
Phong cách cổ điển hàng không.
Đồng hồ có câu chuyện lịch sử rõ nét.

Hamilton Khaki Aviation

Hamilton phát triển cả một bộ sưu tập Khaki Aviation dành cho phong cách hàng không, gồm nhiều dòng Automatic, GMT và Chronograph.

Các thiết kế thường giữ chữ số lớn, kim phát quang, crown dễ thao tác và vẻ ngoài lấy cảm hứng từ thiết bị hàng không. Một số Khaki Aviation Pilot hiện dùng bộ máy automatic có mức trữ cót khoảng 80 giờ.

So với nhiều pilot watch kích thước rất lớn, Khaki Aviation cũng có các phiên bản 38 - 40mm, giúp phong cách này dễ tiếp cận hơn với người đeo hằng ngày.

Citizen Promaster Skyhawk

Citizen Promaster Skyhawk thể hiện phong cách đồng hồ phi công theo hướng công nghệ hơn. Một số phiên bản được trang bị:

Atomic Timekeeping.
Chronograph 1/100 giây.
Dual Time.
UTC.
Lịch vạn niên.
Countdown.
Vòng slide rule dành cho phi công.
Công nghệ Eco-Drive sử dụng ánh sáng làm nguồn năng lượng.

Đây là lựa chọn phù hợp với người thích mặt số nhiều chức năng và vẻ ngoài kỹ thuật hơn phong cách Flieger tối giản.

Garmin MARQ II Aviator

Garmin MARQ II Aviator là dòng smartwatch nổi bật với thiết kế kiểu dáng phi công ấn tượng. Sản phẩm sử dụng màn hình AMOLED 1,2 inch, kính sapphire và vật liệu titanium cấp 5, nhưng điểm chính nằm ở bộ tính năng hàng không chuyên dụng.

Người dùng có thể theo dõi tuyến bay, sân bay, múi giờ, độ cao và nhiều dữ liệu thời tiết liên quan đến hàng không. Garmin cũng trang bị tính năng điều hướng trực tiếp và cơ sở dữ liệu hàng không toàn cầu.

MARQ II Aviator vì thế gần với một công cụ hàng không thông minh trên cổ tay hơn là đồng hồ phi công truyền thống.

Cách chọn đồng hồ phi công phù hợp

Trước khi mua, bạn có thể ưu tiên bốn tiêu chí chính sau đây:

Kích thước mặt: Khoảng 38 - 40mm dễ đeo hơn với cổ tay nhỏ và trung bình; 42mm trở lên tạo vẻ mạnh mẽ nhưng nên thử trực tiếp trước khi mua.
Loại máy: Quartz dễ sử dụng và chính xác; Automatic phù hợp người yêu thích cơ khí; Eco-Drive tiện nếu không muốn thay pin thường xuyên; smartwatch thích hợp với người cần GPS và các tính năng hiện đại.
Chức năng: Chỉ nên trả thêm cho Chronograph, GMT, slide rule hoặc bản đồ hàng không nếu bạn thực sự có nhu cầu.
Chất liệu: Kính sapphire, thép không gỉ hoặc titanium thường xuất hiện trên các mẫu cao cấp và mang lại độ bền tốt hơn trong quá trình sử dụng.

Tạm kết

Đồng hồ phi công khởi nguồn từ một công cụ phục vụ nhu cầu xem giờ và điều hướng trong ngành hàng không, nhưng ngày nay đã phát triển thành một phong cách đồng hồ rất đa dạng. Từ IWC Big Pilot tối giản, Breitling Navitimer nhiều chức năng đến Garmin MARQ II Aviator tích hợp bản đồ và GPS, mỗi dòng thể hiện một cách khác nhau tinh thần của pilot watch. Khi lựa chọn, bạn nên ưu tiên kích thước phù hợp cổ tay và những tính năng thực sự cần dùng thay vì chỉ chọn mẫu có mặt số phức tạp nhất.

Nếu muốn trải nghiệm một chiếc đồng hồ phi công theo hướng công nghệ hiện đại, bạn có thể tham khảo Garmin MARQ II Aviator tại FPT Shop. Model này kết hợp thiết kế titanium cao cấp với màn hình AMOLED, GPS, dữ liệu sân bay, bản đồ hàng không, điều hướng Direct-To và nhiều tính năng theo dõi sức khỏe, thể thao; phù hợp với người yêu hàng không hoặc muốn sở hữu một smartwatch cao cấp có cá tính rất riêng.

Xem thêm: