Digital Business là gì? Toàn cảnh mô hình kinh doanh số trong thời đại công nghệ

Khi hoạt động kinh doanh dần dịch chuyển lên môi trường số, việc hiểu rõ Digital Business là gì trở thành yếu tố quan trọng để không bị tụt lại phía sau. Mô hình kinh doanh số đang mở ra nhiều cơ hội mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tư duy công nghệ và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.

Digital Business là gì?

Digital Business (Kinh doanh số) là mô hình doanh nghiệp vận hành và phát triển dựa trên nền tảng công nghệ số. Công nghệ không chỉ đóng vai trò hỗ trợ, mà trở thành yếu tố cốt lõi trong cách doanh nghiệp tạo ra giá trị, tiếp cận khách hàng và tối ưu hoạt động kinh doanh.

Trên thực tế, mỗi nhà lãnh đạo và tổ chức lại có cách hiểu khác nhau về Digital Business và chuyển đổi số. Chính sự khác biệt này dẫn đến những ưu tiên khác nhau trong việc đầu tư công nghệ, xây dựng hệ thống và thay đổi mô hình vận hành.

Tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động, một doanh nghiệp kinh doanh số có thể được thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như:

• Ứng dụng các phần mềm năng suất và hệ thống quản lý công việc để tự động hóa quy trình.
• Tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm cá nhân hóa và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
• Thu thập và phân tích dữ liệu để nâng cao trí tuệ kinh doanh, hỗ trợ ra quyết định.

Với doanh nghiệp online, toàn bộ hoạt động từ bán hàng, marketing đến chăm sóc khách hàng đều diễn ra trên nền tảng số

Tuy nhiên, việc chỉ sử dụng một vài công cụ hay ứng dụng công nghệ chưa đủ để được xem là Digital Business thực thụ. Chuyển đổi số là một quá trình dài hạn, trong đó doanh nghiệp từng bước chuyển từ quy trình thủ công sang mô hình kinh doanh lấy khách hàng làm trung tâm, đồng thời tích hợp công nghệ vào mọi khía cạnh hoạt động.

Ứng dụng của Digital Business là gì?

Kinh doanh số đang là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất hiện nay, kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực có tư duy công nghệ, dữ liệu và kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã áp dụng Digital Business thành công và tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường.

Tiki

Tiki là một trong những sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam, cung cấp đa dạng sản phẩm từ thời trang, điện máy đến thực phẩm và gia dụng. Doanh nghiệp này đã ứng dụng hiệu quả các công nghệ như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây để tối ưu vận hành, nâng cao trải nghiệm mua sắm và cá nhân hóa dịch vụ cho khách hàng.

MoMo

MoMo là ví điện tử phổ biến hàng đầu Việt Nam, cung cấp các dịch vụ thanh toán di động, chuyển tiền, nạp tiền điện thoại và thanh toán hóa đơn. MoMo tận dụng mạnh mẽ nền tảng số, dữ liệu người dùng cùng các kênh truyền thông trực tuyến để tiếp cận khách hàng và mở rộng hệ sinh thái dịch vụ.

Grab

Grab là ứng dụng gọi xe và đặt đồ ăn quen thuộc tại Đông Nam Á. Doanh nghiệp này khai thác dữ liệu lớn để tối ưu việc kết nối tài xế và khách hàng, đồng thời mở rộng sang nhiều dịch vụ số khác như giao hàng, thanh toán điện tử và logistics, tạo nên một hệ sinh thái kinh doanh số toàn diện.

7 loại hình phổ biến của Digital Business là gì?

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần xác định rõ mô hình Digital Business phù hợp với nguồn lực và định hướng của mình. Dưới đây là 7 loại hình kinh doanh số được nhiều doanh nghiệp trên thế giới áp dụng thành công.

Experience Model

Experience Model tập trung vào việc tạo ra trải nghiệm khác biệt và đáng nhớ cho khách hàng, thay vì chỉ bán sản phẩm hay dịch vụ đơn thuần. Công nghệ được sử dụng để cá nhân hóa trải nghiệm, kích thích nhiều giác quan và xây dựng cộng đồng xung quanh thương hiệu.

Một ví dụ tiêu biểu là Sephora, thương hiệu mỹ phẩm toàn cầu đã ứng dụng công nghệ thực tế ảo để khách hàng thử mỹ phẩm trực tuyến. Nhờ đó, người dùng có thể “ướm thử” sản phẩm trên khuôn mặt mà không cần trải nghiệm trực tiếp, vừa tiện lợi vừa mới mẻ.

Subscription Model 

Subscription Model cho phép khách hàng sử dụng sản phẩm, dịch vụ hoặc nội dung bằng cách trả phí định kỳ theo tháng hoặc năm. Mô hình này mang lại sự ổn định về doanh thu cho doanh nghiệp và sự tiện lợi cho người dùng.

Một số ví dụ điển hình:

• Netflix: Xem phim và chương trình truyền hình không giới hạn.
• Spotify: Nghe nhạc và podcast trực tuyến.
• Adobe Creative Cloud: Sử dụng bộ công cụ thiết kế chuyên nghiệp theo gói thuê bao.

Free Model 

Free Model thu hút người dùng bằng cách cung cấp dịch vụ hoặc nội dung miễn phí, sau đó tạo doanh thu thông qua quảng cáo, dữ liệu hoặc các dịch vụ đi kèm.

Các ví dụ tiêu biểu:

• Google: Cung cấp công cụ tìm kiếm miễn phí và kiếm tiền từ quảng cáo.
• Facebook: Mạng xã hội miễn phí, doanh thu đến từ quảng cáo.
• Wikipedia: Nền tảng tri thức miễn phí, duy trì nhờ đóng góp cộng đồng.

Access-over-Ownership Model 

Mô hình này cho phép khách hàng tiếp cận và sử dụng dịch vụ mà không cần sở hữu tài sản. Đây là xu hướng phổ biến trong nền kinh tế chia sẻ.

Ví dụ:

• Uber: Di chuyển không cần sở hữu xe.
• Airbnb: Lưu trú mà không cần mua bất động sản.
• Spotify: Nghe nhạc mà không cần tải hay mua từng bài.

Ecosystem Model 

Ecosystem Model xây dựng một hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ liên kết chặt chẽ, giúp giữ chân người dùng lâu dài và gia tăng giá trị vòng đời khách hàng.

Ví dụ điển hình:

• Google với Gmail, Google Maps, Drive, YouTube…
• Apple với iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods và App Store.
• Các dịch vụ trong hệ sinh thái được tích hợp liền mạch, tạo trải nghiệm đồng bộ và khó thay thế.

On-demand Model

On-demand Model cung cấp dịch vụ ngay khi khách hàng cần, thông qua nền tảng công nghệ kết nối nhanh giữa người dùng và nhà cung cấp.

Ví dụ:

• Gọi xe: Grab, Gojek.
• Đặt đồ ăn: ShopeeFood.
• Dịch vụ gia đình: bTaskee, Helpling.

Mô hình này đề cao tốc độ, sự tiện lợi và khả năng đáp ứng linh hoạt.

Freemium Model 

Freemium Model cho phép người dùng sử dụng miễn phí các tính năng cơ bản và trả phí để mở khóa tính năng nâng cao. Đây là mô hình rất phổ biến với các sản phẩm số.

Ví dụ:

• Dropbox: Miễn phí 2GB lưu trữ, trả phí để mở rộng dung lượng và tính năng.
• Nhiều ứng dụng, phần mềm và nền tảng học trực tuyến hiện nay cũng áp dụng mô hình này.

Lợi ích nổi bật của Digital Business

Kinh doanh theo mô hình Digital Business mang lại nhiều giá trị thiết thực, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh hiện đại.

Tiếp cận khách hàng tiềm năng trên quy mô lớn

Internet và công nghệ số cho phép doanh nghiệp kết nối với khách hàng ở mọi khu vực, không bị giới hạn bởi địa lý. Thông qua website, mạng xã hội, email marketing hay quảng cáo trực tuyến, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận đúng đối tượng và mở rộng thị trường nhanh chóng.

Hiểu rõ khách hàng hơn nhờ dữ liệu số

Digital Business giúp doanh nghiệp thu thập và phân tích dữ liệu về hành vi, sở thích và nhu cầu của khách hàng. Từ đó, sản phẩm và dịch vụ được điều chỉnh phù hợp hơn, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng thông qua các trải nghiệm cá nhân hóa.

Tối ưu hiệu quả vận hành

Việc ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa nhiều quy trình thủ công, giảm chi phí vận hành và nâng cao năng suất. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn hỗ trợ doanh nghiệp phân tích thông tin, ra quyết định chính xác và quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.

Nâng cao trải nghiệm khách hàng

Khách hàng có thể tương tác với doanh nghiệp nhanh chóng qua nhiều kênh số khác nhau. Điều này giúp doanh nghiệp phản hồi kịp thời, thu thập ý kiến và cải thiện sản phẩm, dịch vụ liên tục, từ đó xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng.

Gia tăng lợi thế cạnh tranh

Doanh nghiệp triển khai Digital Business hiệu quả thường có khả năng thích ứng nhanh với thị trường, tiếp cận phân khúc mới và mở rộng thị phần. Điều này giúp xây dựng thương hiệu mạnh và tạo được sự tin tưởng lâu dài từ khách hàng.

Thúc đẩy sáng tạo và đổi mới

Mô hình kinh doanh số mở ra nhiều cơ hội phát triển sản phẩm và dịch vụ mới. Doanh nghiệp có thể ứng dụng các công nghệ tiên tiến như thực tế ảo, thực tế tăng cường hoặc IoT để tạo ra trải nghiệm khác biệt.

Giảm thiểu rủi ro trước biến động thị trường

Digital Business cho phép doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh chiến lược khi thị trường thay đổi, từ đó giảm thiểu rủi ro và duy trì sự ổn định trong dài hạn.

Làm sao để xây dựng một Digital Business thành công?

Để triển khai Digital Business hiệu quả, doanh nghiệp cần tập trung vào những yếu tố cốt lõi sau:

Tự động hóa quy trình

Tự động hóa là nền tảng của doanh nghiệp số. Hãy rà soát các quy trình hiện tại và ứng dụng công nghệ để giảm công việc thủ công, từ đó dành nguồn lực cho các hoạt động mang tính chiến lược hơn.

Đầu tư vào con người

Đội ngũ nhân sự là yếu tố quyết định sự thành công của chuyển đổi số. Doanh nghiệp cần đào tạo kỹ năng công nghệ và tư duy số cho nhân viên để họ chủ động thích nghi và sáng tạo trong quá trình làm việc.

Duy trì sự linh hoạt

Chuyển đổi số là một hành trình dài, đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt điều chỉnh chiến lược. Việc đánh giá thường xuyên, thu thập dữ liệu và cải tiến liên tục sẽ giúp doanh nghiệp đi đúng hướng.

Đẩy mạnh Digital Marketing

Công nghệ chỉ phát huy giá trị khi tiếp cận được khách hàng. Doanh nghiệp cần đầu tư vào các chiến lược tiếp thị số như SEO, quảng cáo trực tuyến, mạng xã hội và email marketing để xây dựng thương hiệu và gia tăng doanh thu.

Dám đặt mục tiêu lớn

Digital Business mở ra không gian phát triển rất rộng. Doanh nghiệp không nên giới hạn tham vọng, mà cần sẵn sàng thử nghiệm những ý tưởng mới để tận dụng tối đa tiềm năng của công nghệ.

Tạm kết

Digital Business phản ánh xu hướng phát triển tất yếu của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số. Việc hiểu rõ Digital Business là gì sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, cải thiện trải nghiệm khách hàng và tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Để học tập và làm việc hiệu quả, một chiếc laptop ổn định và phù hợp nhu cầu là công cụ không thể thiếu. Tại FPT Shop, bạn dễ dàng lựa chọn laptop chính hãng với nhiều cấu hình đáp ứng học tập, xử lý công việc và vận hành các hoạt động kinh doanh online. Ghé FPT Shop để trang bị chiếc laptop sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong công việc.

Xem thêm:

• Digital là gì? Khám phá thế giới số và vai trò của nó trong kỷ nguyên hiện đại
• Digital transformation là gì? Vai trò và tác động đối với sự phát triển của doanh nghiệp
• E-business là gì? Tìm hiểu khái niệm, đặc điểm và lợi ích của kinh doanh điện tử