Lý giải hiện tượng quạt cục nóng không quay: Nguyên nhân và giải pháp khắc phục

Trong cuộc sống hiện đại, điều hòa không khí đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, không ít người dùng gặp phải tình trạng cục nóng điều hòa ngừng hoạt động, dẫn đến hiệu suất làm mát suy giảm rõ rệt. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện nguyên nhân khiến quạt cục nóng không quay và đưa ra các giải pháp khắc phục hiệu quả, an toàn và kịp thời.

1. Giới thiệu về quạt cục nóng điều hòa

Khái niệm

Quạt dàn nóng, hay còn gọi là quạt block hoặc quạt cục nóng điều hòa, là bộ phận quan trọng nằm trong dàn nóng của hệ thống máy lạnh, thường được lắp ở khu vực ngoài trời. Một quạt cục nóng thông thường bao gồm ba thành phần chính làm việc cùng nhau:

• Motor quạt: Đây là bộ phận truyền động, tạo lực xoay cho cánh quạt. Motor có thể sử dụng nguồn điện xoay chiều (AC) hoặc điện một chiều (DC), tùy thuộc vào loại điều hòa (đặc biệt là các dòng Inverter).
• Cánh quạt: Được gắn trực tiếp vào trục motor, có hình dạng tối ưu để tạo ra luồng gió mạnh, hút khí từ phía sau dàn nóng và thổi qua các ống đồng tản nhiệt.
• Tụ điện: Thường đi kèm với motor AC, có vai trò hỗ trợ motor khởi động bằng cách cung cấp mô-men xoắn ban đầu và giúp quá trình vận hành được trơn tru, ổn định.

Vai trò

Quạt dàn nóng giữ vai trò thiết yếu trong toàn bộ chu trình làm lạnh. Nhiệm vụ chính của nó là tạo luồng gió đi qua dàn ống đồng tại cục nóng, giúp gas lạnh truyền nhiệt ra không khí bên ngoài một cách hiệu quả. Sau khi hấp thụ nhiệt từ không gian trong phòng qua dàn lạnh, gas sẽ di chuyển đến dàn nóng ở trạng thái áp suất và nhiệt độ cao. Tại đây, quạt thổi không khí qua dàn nóng liên tục, hỗ trợ quá trình giải nhiệt, giúp gas ngưng tụ thành dạng lỏng.

Nếu quạt gặp sự cố hoặc không quay, nhiệt độ tại dàn nóng sẽ tăng nhanh chóng, làm áp suất gas vượt mức cho phép. Điều này khiến hệ thống điều hòa suy giảm hiệu suất làm lạnh nghiêm trọng, thậm chí có thể ngắt máy đột ngột hoặc tự dừng để bảo vệ block máy nén khỏi hư hại.

2. Cách xử lý khi quạt cục nóng không quay

Tụ điện bị hỏng

Tụ điện có nhiệm vụ tích trữ và truyền năng lượng giúp motor quạt dàn nóng hoạt động. Khi tụ gặp sự cố, quạt sẽ không thể quay dù đã có nguồn điện cung cấp. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể đến từ việc:

• Điều hòa vận hành ở nhiệt độ quá thấp liên tục trong nhiều giờ mà không được cho nghỉ.
• Cục nóng lắp đặt ở nơi chịu tác động trực tiếp từ thời tiết như nắng gắt, mưa lớn mà không có biện pháp che chắn phù hợp.
• Hệ thống điện không ổn định, dòng điện chập chờn hoặc bật/tắt thường xuyên khiến tụ điện phải làm việc quá sức.

Cách xử lý: Bạn có thể kiểm tra bằng cách dùng tay quay nhẹ cánh quạt. Nếu quạt có dấu hiệu quay theo đúng chiều nhưng không tự khởi động, khả năng cao tụ điện đã yếu hoặc hỏng và cần được thay thế. Trong trường hợp quạt không quay hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ thợ kỹ thuật chuyên nghiệp để được kiểm tra kỹ lưỡng, tránh ảnh hưởng đến các linh kiện khác bên trong.

Mô tơ quạt bị kẹt

Cục nóng đặt ngoài trời dễ bị bụi bẩn, lá cây, côn trùng hoặc rác nhỏ lọt vào bên trong. Nếu không được vệ sinh định kỳ, các vật thể lạ có thể làm mô tơ bị kẹt, cản trở chuyển động của cánh quạt khiến quạt cục nóng không quay được.

Cách xử lý: Hãy dùng tay quay thử cánh quạt để xem có bị cản trở bởi dị vật nào không. Nếu quạt quay không trơn tru, rất có thể trục mô tơ đã bị cuốn dây hoặc có vấn đề bên trong. Trường hợp này, bạn nên kiểm tra bằng thiết bị đo thông mạch hoặc gọi kỹ thuật viên đến kiểm tra và khắc phục đúng cách.

Dây nguồn nối quạt bị đứt

Trường hợp điều hòa vẫn bật được, đèn hiển thị sáng, máy nén vẫn hoạt động nhưng phát ra tiếng kêu rè rè và quạt dàn nóng không quay, nguyên nhân rất có thể đến từ việc dây nguồn cấp điện cho quạt bị đứt. Sự cố này thường xảy ra do các lý do như chuột cắn đứt dây, mối nối lỏng lẻo hoặc dây điện đã xuống cấp sau thời gian dài sử dụng.

Cách xử lý: Nếu xác định được nguyên nhân là do dây điện bị đứt, bạn cần tiến hành nối lại hoặc thay thế dây mới. Khi thay dây, cần chọn loại có thông số kỹ thuật phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Tốt nhất, bạn nên liên hệ với trung tâm bảo hành hoặc đơn vị cung cấp điều hòa để được hỗ trợ kỹ thuật đúng cách.

Lỗi từ bảng điều khiển

Bảng mạch điều khiển là bộ phận đảm nhiệm việc truyền tín hiệu đến cả lốc điều hòa và quạt dàn nóng. Nếu bảng mạch này bị hư hỏng do đứt dây, cháy linh kiện hoặc chập điện, thì cả hai bộ phận trên đều sẽ ngừng hoạt động do không nhận được tín hiệu điều khiển.

Cách xử lý: Khi nhận thấy cả lốc điều hòa và quạt cục nóng cùng không vận hành, bạn nên kiểm tra sơ bộ các dây kết nối đến bảng mạch để xem có hiện tượng cháy nổ, đứt gãy hay không. Sau đó, nên gọi thợ kỹ thuật chuyên nghiệp để kiểm tra sâu và khắc phục lỗi kịp thời, tránh ảnh hưởng đến toàn hệ thống.

Đứt dây khởi động

Trường hợp bật điều hòa mà quạt của dàn nóng không quay, nguyên nhân có thể do các dây dẫn tại điểm tiếp điện đã bị đứt. Điều này thường do chuột cắn phá dây dẫn hoặc dây bị oxy hóa, mục nát theo thời gian sử dụng lâu dài, dẫn đến tình trạng đứt gãy.

Cách khắc phục: Bạn nên kiểm tra vị trí dây đứt để tiến hành nối lại hoặc thay dây mới nếu dây đã hư hỏng nặng. Việc sửa chữa nên được thực hiện bởi thợ có chuyên môn để đảm bảo thiết bị vận hành ổn định và không ảnh hưởng đến hiệu suất của điều hòa.

Chạm vỏ hoặc ngắn mạch mô tơ

Tình trạng mô tơ quạt không hoạt động cũng có thể do hiện tượng ngắn mạch hoặc chạm vỏ. Nguyên nhân chủ yếu là do dây điện bị hư hại, oxy hóa làm ảnh hưởng tới dòng điện cấp cho mô tơ. Ngoài ra, mô tơ bị cháy, linh kiện dẫn điện quá nóng hoặc hệ thống quạt bị hao mòn cũng là những yếu tố dẫn đến tình trạng chạm vỏ, khiến mạch điện trở nên không ổn định, làm cho quạt cục nóng không quay.

Giải pháp: Ngay khi nghi ngờ có sự cố về điện, hãy ngắt toàn bộ nguồn cấp cho điều hòa để đảm bảo an toàn. Sử dụng đồng hồ đo điện để kiểm tra xem hệ thống có bị chạm vỏ hoặc ngắn mạch không. Nếu phát hiện lỗi, nên tiến hành nối lại dây đúng kỹ thuật và gọi thợ sửa chữa chuyên nghiệp để xử lý triệt để, tránh nguy hiểm và đảm bảo thiết bị hoạt động bình thường trở lại.

Bo mạch điều khiển gặp sự cố

Khi bật điều hòa mà quạt dàn nóng không vận hành, đồng thời không phát hiện có điện cấp từ bộ phận nối với mặt lạnh, rất có thể bo mạch điều khiển đã bị lỗi. Nguyên nhân thường gặp bao gồm: dây tín hiệu bị chuột cắn, bo mạch bị ẩm do nước xâm nhập, hoặc các linh kiện bên trong bị hư hỏng do thời gian sử dụng dài hạn.

Cách xử lý: Bo mạch điều khiển là thành phần chứa nhiều vi mạch và linh kiện tinh vi, nếu thao tác sai có thể dẫn đến chập cháy, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện. Vì vậy, bạn không nên tự ý tháo lắp hay sửa chữa. Thay vào đó, hãy liên hệ trung tâm kỹ thuật chuyên nghiệp hoặc đơn vị bảo hành chính hãng để được kiểm tra và khắc phục một cách an toàn, hiệu quả.

3. Lưu ý khi sửa quạt cục nóng

Để giảm thiểu tình trạng bật điều hòa nhưng quạt dàn nóng không hoạt động, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng trong quá trình sử dụng và bảo trì thiết bị:

• Vệ sinh dàn nóng định kỳ mỗi 3 tháng: Do lắp đặt ngoài trời, dàn nóng rất dễ bám bụi, chứa mạng nhện hoặc bị côn trùng làm tổ. Việc vệ sinh đều đặn giúp hạn chế tối đa hư hỏng và tăng tuổi thọ cho thiết bị.
• Tiến hành bảo dưỡng mỗi 3 – 4 tháng: Nên chủ động liên hệ kỹ thuật viên thực hiện kiểm tra định kỳ để sớm phát hiện các trục trặc tiềm ẩn, tránh để lỗi nhỏ phát sinh thành sự cố lớn.
• Sử dụng với tần suất hợp lý: Hạn chế để điều hòa vận hành liên tục trong thời gian dài nếu không cần thiết. Việc cho thiết bị nghỉ hợp lý giúp máy nén không bị quá tải và tránh giảm hiệu suất hoạt động.
• Tắt máy đúng quy trình: Hãy tắt điều hòa bằng remote trước, sau đó mới ngắt nguồn điện bằng Aptomat để tránh tình trạng bảng mạch vẫn được cấp điện liên tục, gây hao mòn linh kiện.
• Ngắt nguồn khi bảo trì: Trước khi thực hiện bất kỳ thao tác sửa chữa nào, cần đảm bảo đã ngắt hoàn toàn nguồn điện để phòng tránh nguy cơ bị điện giật hoặc chập cháy.
• Không tự sửa khi thiếu kinh nghiệm: Nếu bạn không có chuyên môn, tốt nhất nên nhờ đến sự hỗ trợ từ đơn vị sửa chữa uy tín để đảm bảo xử lý đúng kỹ thuật, tránh làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn và gián đoạn quá trình sử dụng.

Tạm kết

Trên đây là những nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng quạt cục nóng không quay, giúp bạn dễ dàng xử lý sự cố một cách hiệu quả. Khi quạt cục nóng ngừng hoạt động, khả năng làm mát và thoát nhiệt của điều hòa sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dẫn đến hiện tượng quá tải và rút ngắn tuổi thọ thiết bị. Vì vậy, ngay khi phát hiện bất thường, bạn nên nhanh chóng gọi thợ điện lạnh hoặc kỹ thuật viên chính hãng để được kiểm tra và xử lý kịp thời, tránh để sự cố kéo dài gây hư hại nghiêm trọng hơn.

Để hạn chế các lỗi trong quá trình vận hành, thì việc mua sản phẩm chính hãng, chất lượng kèm theo việc lắp đặt đúng kỹ thuật là yếu tố tiên quyết. FPT Shop đang có nhiều mẫu điều hòa từ các thương hiệu uy tín cho các gia đình trong mùa hè này, trong đó điều hòa 1 chiều được lựa chọn nhiều nhất. FPT Shop cam kết giá cả cạnh tranh cho mọi sản phẩm và nhiều chế độ hậu mãi khác. Xem các sản phẩm tại đây:

Điều hòa 1 chiều

Xem thêm:

• Nguyên nhân làm lốc điều hòa không chạy, bật mí cách khắc phục cực hiệu quả
• Thông tin kích thước cục nóng và kích thước cục lạnh của điều hòa