Tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước, hậu quả và các biện pháp khắc phục

Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước do đâu? Nguồn nước ô nhiễm gây hậu quả ra sao? Có cách nào để khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước? Đây là thắc mắc chung của mỗi người dân chúng ta và là vấn đề của toàn xã hội. Nước là một nguồn tài nguyên quý giá cần được bảo vệ và có rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn tài nguyên này. Trong bài viết dưới đây, FPT Shop cung cấp đến bạn những thông tin tổng hợp các nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước cũng như hậu quả và cách khắc phục tình trạng này.

Ô nhiễm nguồn nước gây ra hậu quả như thế nào?

Ô nhiễm nguồn nước (Water pollution) là hiện tượng nguồn nước (bao gồm cả nước mặt và nước ngầm) bị nhiễm bẩn, thay đổi các thành phần và chất lượng theo chiều hướng xấu, trong nước xuất hiện các chất độc hại. Biểu hiện thường thấy là nước có màu lạ (màu vàng, màu nâu đỏ, màu đen,..), mùi lạ (mùi thum thủm, mùi thối nồng nặc, mùi tanh hôi,...) và có váng, nổi bọt khí,...

Thực trạng ô nhiễm nguồn nước hiện nay ở Việt Nam và trên toàn thế giới rất đáng báo động. Tình trạng này không chỉ đe dọa đời sống của các sinh vật sống trong nước và còn tác động đến sức khỏe con người, đời sống kinh tế. Cụ thể:

• Đối với sinh vật sống trong nước: Tôm, cá, cua,... sống trong nước bị nhiễm độc sẽ không thể phát triển mà bị hủy diệt dần dần, hủy hoại thảm thực vật.
• Đối với con người: Nguồn nước bị nhiễm bẩn là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh mãn tính và cấp tính, đe dọa trực tiếp sức khỏe.
• Đối với nền kinh tế: Mất nhiều nguồn nhân lực, thời gian và chi phí để đầu tư trang thiết bị nhằm khắc phục và xử lý nguồn nước bị ô nhiễm. Đặc biệt, ô nhiễm nguồn nước ở các vùng nông thôn gây chết cây trồng, vật nuôi gây thiệt hại kinh tế.

Các nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước phổ biến

Ô nhiễm tự nhiên

Nguyên nhân gây ô nhiễm tự nhiên chẳng hạn như mưa, lũ lụt, xói mòn, gió bão, núi lửa, tuyết tan,... có thể khiến cho nguồn nước mất đi sự trong sạch. Các nguyên nhân này khiến những chất thải độc hại từ nơi có chất độc, xác chết và các loại hóa chất trước đây đã được ngấm sâu vào lòng đất bị cuốn theo dòng chảy và hòa vào nguồn nước.

Ngoài ra, các sản phẩm hoạt động sống của sinh vật như chất thải hay xác chết của chúng bị các sinh vật phân hủy thành chất hữu cơ cũng là một trong số nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước. Một phần chất này ngấm vào lòng đất, tiếp đó ăn sâu vào nước ngầm, gây ô nhiễm hoặc theo dòng chảy nước ngầm hòa vào dòng lớn.

Nhìn chung, ô nhiễm môi trường nước do các yếu tố tự nhiên có thể rất nghiêm trọng nhưng không thường xuyên và cũng không phải là nguyên nhân chính gây suy thoái chất lượng nước toàn cầu hiện nay.

Ô nhiễm nhân tạo

Ô nhiễm nguồn nước do nguyên nhân nhân tạo chẳng hạn như quá trình sinh sống và sản xuất  của con người, trong đó được chia thành nhiều loại như sau:

• Do nước thải sinh hoạt

Nước thải sinh hoạt chính là nước thải phát sinh từ những hộ dân, khách sạn, cơ quan trường học, bệnh viện,... chứa những chất thải trong quá trình sinh hoạt và vệ sinh của con người. Thành phần cơ bản của nước thải sinh hoạt bao gồm chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học (dầu mỡ, protein, cacbohydrat), vi trùng, chất rắn và chất dinh dưỡng (nitơ, photpho). Nồng độ các chất này trong lượng nước thải sinh hoạt sẽ khác nhau tùy thuộc vào mức sống và lối sống.

• Do nước thải đô thị

Nước thải đô thị là loại nước thải được tạo thành bởi sự gộp chung của nước thải sinh hoạt, nước thải vệ sinh cùng với nước thải của các cơ sở thương mại, công nghiệp nhỏ trong các thành phố, đô thị. Nhìn chung, loại nước thải này có thành phần cơ bản gần tương tự như nước thải sinh hoạt. 

Nước thải đô thị thường sẽ được thu gom vào hệ thống cống thải thành phố, đô thị để được xử lý chung. Thông thường ở những đô thị có hệ thống cống thải, có khoảng 70 - 90% tổng lượng nước sử dụng của đô thị sẽ trở thành nước thải đô thị và chúng chảy vào đường cống.

Ở nhiều nơi, nước thải sinh hoạt không được xử lý mà chúng quay trở lại vòng tuần hoàn của nước có thể làm lây lan dịch bệnh rất nguy hiểm. Nước thải không được xử lý chảy ra sông rạch, vào ao hồ sẽ gây thiếu hụt oxy khiến cho nhiều loại động vật và cây cỏ không thể phát triển và tồn tại.

• Bởi các hoạt động sản xuất nông ngư nghiệp

Hiện nay, đi cùng với các ứng dụng khoa học trong quá trình sản xuất nông ngư nghiệp thì việc dùng hóa chất, thuốc trừ sâu,... có thể gây ra hậu quả lớn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường. Lượng hóa chất dư thừa sẽ ngấm vào đất đi đến mạch nước ngầm và theo dòng chảy ra sông hồ gây ô nhiễm.

• Do nước thải xuất phát từ hoạt động công nghiệp

Nước thải công nghiệp là loại nước thải từ các cơ quan sản xuất công nghiệp, giao thông vận tải. Khác với nước thải đô thị hay nước thải sinh hoạt, loại nước thải này không có thành phần cơ bản giống nhau mà chúng phụ thuộc vào từng ngành sản xuất công nghiệp cụ thể. Chẳng hạn với nước thải của các xí nghiệp chế biến thủy hải sản thường chứa lượng lớn các chất hữu cơ, trong khi nước thải từ các doanh nghiệp sản xuất gang thép thì còn có các kim loại nặng,...

• Do các hoạt động khác

Ngoài các nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước nhân tạo kể trên thì ô nhiễm nguồn nước còn do những hoạt động như: Hoạt động nghiên cứu, hoạt động y tế,...

Các biện pháp khắc phục ô nhiễm nguồn nước

Sau khi đã nắm được các nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước cơ bản, để giải quyết các vấn đề này thì các cơ quan và cả người dân cần:

Xây dựng chính sách, luật pháp chặt chẽ

Luật phòng chống ô nhiễm nguồn nước đã được thiết lập ở nước ta. Tuy nhiên, để dập tắt hoàn toàn các hành động xả thải nguy hại thì Nhà nước cần có các chính sách chặt chẽ hơn nữa về quy định xử phạt nghiêm những trường hợp vi phạm, không tuân thủ.

Xử lý đúng cách nước thải

Để giảm thiểu các vấn đề ô nhiễm nguồn nước, thì nguồn nước thải cần phải được xử lý đúng cách trước khi thải ra môi trường. Đồng thời, cần sửa chữa và thay thế các cơ sở xử lý đã lỗi thời, gây rò rỉ. Bể tự hoại của các gia đình cần có biện pháp xử lý tại chỗ trước để tránh các tác động thấm vào nước mặt và nước ngầm.

Xây dựng nền nông nghiệp xanh

Nông dân cần có kế hoạch quản lý phân bón và các chế phẩm nông nghiệp nhằm giảm thiểu tối đa ô nhiễm nguồn nước từ dư thừa nitrat và photpho. Ngoài ra, thuốc trừ sâu và diệt cỏ cũng cần được quản lý chống lạm dụng.

Xử lý triệt để nước thải công nghiệp

Nguồn nước thải công nghiệp là một trong số nguyên nhân chính gây ô nhiễm nguồn nước. Do đó, các nhà sản xuất cần thiết kế và xây dựng các hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn. Để từ đó có thể loại bỏ được các thành phần gây hại, bảo vệ nguồn nước sạch và chính sức khỏe của con người.

Lời kết

Trên đây, FPT Shop vừa tổng hợp một số nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước, hậu quả và các biện pháp khắc phục tình trạng này. Để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này, mỗi chúng ta hãy nâng cao ý thức bảo vệ môi trường ngay từ những hành động nhỏ nhất mỗi ngày nhé!

Xem thêm:

• Ô nhiễm môi trường là gì? Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và các biện pháp khắc phục
• Nguyên nhân nước nhiễm phèn là gì? Tìm hiểu về nguyên nhân và cách xử lý nước nhiễm phèn

Để chăm sóc, bảo vệ tốt sức khỏe của chính mình và người thân, việc đảm bảo nguồn nước sinh hoạt và nước uống là rất quan trọng. Bạn hãy ghé FPT Shop để tham khảo và lựa chọn mẫu máy lọc nước chính hãng chất lượng cao, đặt hàng ngay để nhận nhiều ưu đãi về giá nhé!

Tham khảo mẫu máy lọc nước bán chạy tại đây:

Máy lọc nước