Tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất, thực trạng ô nhiễm toàn cầu và cách khắc phục

Đất đai, nguồn tài nguyên quý giá của loài người và các sinh vật khác trên Trái Đất. Thế nhưng chúng ta đang phải đối mặt với sự suy thoái nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đến bạn cụ thể các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất, kèm theo biện pháp khắc phục ô nhiễm hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường sống.

Vấn đề ô nhiễm môi trường đất

Ô nhiễm môi trường đất là tình trạng đất bắt đầu hình thành nhiều chất xenobiotic độc hại, khiến kết cấu ngày càng khô cằn, có màu đỏ hoặc xám không đồng đều. Môi trường đất bị ô nhiễm thường có những dấu hiệu không giống nhau vì còn tùy thuộc vào mức độ ô nhiễm, tính chất đất ở mỗi khu vực.

Hiện tại, vấn nạn ô nhiễm môi trường đất không chỉ dừng lại ở phạm vi Việt Nam mà còn lan rộng ra toàn cầu. Nếu không có biện pháp khắc phục kịp thời, chắc chắn đời sống sinh hoạt và sản xuất của con người trong tương lai sẽ bị tác động cực kỳ nghiêm trọng.

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất

Có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất, cụ thể:

Do canh tác nông nghiệp

Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp, khi dùng thường xuyên các hóa chất độc hại như thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đất. Bởi vì việc sử dụng liên tục một hàm lượng quá lớn, các loại thuốc hóa học vẫn sẽ còn tồn đọng và dư thừa lại trong đất. Từ đó nguồn đất sẽ bị ô nhiễm nặng nề, tác động tiêu cực đến hoạt động trồng trọt và canh tác nông nghiệp.

Đối với thuốc trừ cỏ, nó cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất chủ yếu, do có chứa một số chất độc hại rất nguy hiểm như Dioxin gây tử vong cho con người khi môi trường ở nhiệt độ thấp.

Do biến đổi tự nhiên

Hàm lượng các chất tự nhiên trong đất sẽ tỷ lệ thuận với chiều hướng các chất độc hại được bổ sung vượt ngưỡng tiêu chuẩn. Trong đó phải kể đến tình trạng đất nhiễm mặn và đất nhiễm phèn.

Đất nhiễm mặn được hình thành là do hàm lượng muối có trong nước biển, mỏ muối, thủy triều dâng cao hoặc do quá trình Gley hóa trong đất diễn ra ngày càng nhiều, sinh ra những độc tố gây hại. 

Đối với đất nhiễm phèn, nước phèn di chuyển theo dòng nước ngầm từ nơi này đến nơi khác, gây ra tình trạng đất nhiễm phèn ở các khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long trong nhiều năm nay. Theo báo cáo, đã có hơn 700 ha đất nhiễm mặn và nhiễm phèn trên nhiều địa bàn khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, xâm nhập mặn vào sâu nội địa từ 30km - 40km.

Do rác thải sinh hoạt

Một nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất khác đến từ lượng rác thải sinh hoạt của con người. Chẳng hạn như rác chai nhựa, túi nilon, nước thải sinh hoạt, đồ ăn thừa,... Tất cả đều được xả trực tiếp ra ngoài môi trường tự nhiên và tích tụ ngày càng nhiều trong thời gian dài, kéo theo vấn đề ô nhiễm đất trở nên trầm trọng.

Theo Cục Môi trường Việt Nam, chất lượng đất tại các khu vực đông dân cư sinh sống đang bị ô nhiễm trầm trọng. Dọc các con đường, góc phố, chắc hẳn không khó để bắt gặp những đống rác thải sinh hoạt bị vứt bừa bãi, vừa gây mất thẩm mỹ cho cảnh quan, vừa ảnh hưởng xấu đến chất lượng đất đai xung quanh. Chính vì thế cần có biện pháp xử lý rác thải sinh hoạt triệt để.

Do hoạt động sản xuất công nghiệp

Rác thải và khí thải từ hoạt động sản xuất công nghiệp (xi măng, sắt thép, luyện kim, hóa dầu…) cũng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất. Đáng chú ý nhất là ngành sản xuất giấy, bởi vì bột giấy chứa nhiều chất Sunfua và các chất hữu cơ khó phân hủy trong đất.

Do ý thức con người

Ngoài các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất kể trên, ý thức con người cũng góp phần làm tăng tình trạng ô nhiễm môi trường đất. Nhiều người dân vẫn có thói quen xả rác thải không đúng nơi quy định, thiếu ý thức trong việc giữ vệ sinh nơi công cộng. 

Mặt khác, chủ doanh nghiệp các cơ sở sản xuất thường chỉ quan tâm đến lợi ích kinh tế, mà không màng đến các quy định về môi trường trong cộng đồng.

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất toàn cầu

Theo báo cáo mới nhất của Liên Hợp Quốc, đất mang đến khoảng 95% lương thực cho con người, thế nhưng chúng đang bị hủy hoại do ô nhiễm nông nghiệp, công nghiệp, biến đổi khí hậu, xói mòn, rửa trôi, bạc màu…

Một điển hình tại bang Minas Gerais, Brazil, việc vỡ đập đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, khiến hơn 60 triệu mét khối bùn đất chứa nhiều độc tố tràn ra ngoài, gây ảnh hưởng đến cả một vùng đất rộng lớn. Chưa hết, tại Nhật Bản, hàng trăm km đất nông nghiệp, lâm nghiệp bị bỏ hoang do ảnh hưởng từ chất phóng xạ của 3 lò phản ứng nguyên tử nhà máy Fukushima sau thảm họa động đất, sóng thần năm 2011.

Tại Trung Quốc, sau các vụ thực phẩm nhiễm bẩn, đã có 1/5 diện tích đất nông nghiệp bị ô nhiễm do công nghiệp hóa tràn lan.

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất tại Việt Nam

Vấn đề ô nhiễm đất tại Việt Nam trong những năm qua vẫn đang tăng trưởng mạnh mẽ, lan rộng ra khắp các tỉnh thành trên cả nước. Đặc biệt tại Hà Nội, ô nhiễm môi trường đất đến từ hàm lượng kim loại nặng sinh ra ở các khu sản xuất công nghiệp.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, thực trạng ô nhiễm đất cũng khiến nhiều người e ngại. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất đến từ các chất thải đô thị và hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật. 

Khắc phục ô nhiễm môi trường đất bằng cách nào?

Tất nhiên, để xử lý vấn đề ô nhiễm môi trường đất không thể một sớm một chiều. Thay vào đó chúng ta cần sự tham gia và chung tay của tất cả mọi người. Dưới đây là các biện pháp giúp bảo vệ, khắc phục ô nhiễm môi trường đất hiệu quả:

• Đẩy mạnh công tác truyền thông: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất một phần là do ý thức của con người, do đó Chính phủ và những người đứng đầu cần tăng cường công tác truyền thông để trang bị kiến thức căn bản, nâng cao ý thức cho người dân trong việc bảo vệ môi trường đất tự nhiên.
• Hạn chế thuốc trừ sâu và phân bón hóa học: Sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học tuy là điều hiển nhiên và cần thiết giúp cây trồng phát triển khỏe mạnh. Nhưng cũng nên hạn chế ở ngưỡng cho phép để không gây hại cho hoa màu và đất đai.
• Phục hồi rừng: Rừng đóng vai trò quan trọng giúp bảo vệ nguồn đất không bị xói mòn, rửa trôi, đồng thời giữ lại nhiều dưỡng chất cần thiết cho thực vật. Chính phủ cần có chính sách phục hồi rừng bằng cách phủ xanh đất trống đồi trọc, trồng cây,...
• Tái chế vật liệu: Để giảm tối đa lượng chất thải rắn ra ngoài môi trường, con người cần phân loại và tái sử dụng các vật liệu như nilon, thủy tinh,... Theo thời gian có thể khắc phục được tình trạng ô nhiễm môi trường đất cũng như hạn chế các hoạt động xả thải bừa bãi.
• Áp dụng công nghệ hiện đại: Chủ các nhà máy sản xuất công nghiệp nên áp dụng hệ thống xử lý tân tiến, để đảm bảo nguồn nước xả thải ra môi trường đất được đảm bảo an toàn trong phạm vi cho phép. 

Tóm lại, môi trường đất bị ô nhiễm sẽ làm ảnh hưởng đến môi trường nước tại các mạch ngầm. Do vậy, các chuyên gia đầu ngành khuyến khích mọi người nên sử dụng sản phẩm máy lọc nước RO để chủ động bảo vệ sức khỏe chính mình và các thành viên trong gia đình. Có thể bạn chưa biết, máy lọc nước RO có khả năng loại bỏ 99,99% các tạp chất, bụi bẩn, độc tố bằng cách sử dụng màng lọc RO kích thước 0,1-0,5 nanomet. Bạn có thể an tâm sử dụng nguồn nước sau lọc.

Tạm kết

Với các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất và biện pháp khắc phục hiệu quả trong bài viết, mong rằng bạn sẽ có được cho mình sự hiểu biết nhất định, từ đó chung tay bảo vệ môi trường đất trong tự nhiên một cách tốt nhất.

Xem thêm:

• Ô nhiễm không khí trong nhà: Nguyên nhân và cách cải thiện hiệu quả
• Chất lượng không khí miền Bắc ở mức xấu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe

Bạn có ý định sắm một chiếc máy lọc nước chất lượng cho gia đình mình? Vậy thì đừng bỏ lỡ những sản phẩm máy lọc cao cấp, bán chạy tại FPT Shop. Hiện tại, chúng tôi đang phân phối đa dạng các mẫu máy lọc nước mang thiết kế hiện đại, sang trọng đến từ nhiều thương hiệu uy tín. Kèm với đó là chế độ bảo hành, hậu mãi tuyệt vời.

Tham khảo ngay các sản phẩm máy lọc nước chính hãng tại đây:

• Máy lọc nước