Mâm ngũ quả Trung Thu có ý nghĩa gì? Khám phá cách bày độc đáo giúp gia đình thêm sum vầy

Tết Trung Thu – còn gọi là Tết Đoàn Viên – là dịp quan trọng để các gia đình sum vầy bên mâm cỗ trăng rằm. Bên cạnh bánh nướng, bánh dẻo, mâm ngũ quả Trung Thu là hình ảnh không thể thiếu, không chỉ mang ý nghĩa dâng cúng tổ tiên mà còn gửi gắm ước nguyện về sự đủ đầy, may mắn.

Cùng FPT Shop tìm hiểu ngay ý nghĩa mâm ngũ quả, cách bày biện đúng chuẩn và những điều cần lưu ý trong ngày lễ Trung Thu qua bài viết sau!

Thông điệp sâu sắc từ mâm ngũ quả Trung Thu

Mâm ngũ quả Trung Thu bắt nguồn từ quan niệm ngũ hành trong văn hóa phương Đông: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Năm loại quả tượng trưng cho năm yếu tố vận hành vũ trụ, với hy vọng mang đến sự hài hòa, cân bằng và bình an cho gia đình. Việc dâng mâm ngũ quả vào đêm rằm còn thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và cầu chúc những điều tốt lành.

Từ “ngũ quả” còn mang ý nghĩa về sự sinh sôi, sung túc. Đây là dịp để các gia đình, dù ở gần hay xa, cùng quây quần bên nhau, tận hưởng khoảnh khắc đoàn viên. Mỗi loại trái cây trong mâm đều được chọn lựa kỹ lưỡng, hàm chứa lời cầu phúc, cầu lộc, cầu tài và cầu an khang thịnh vượng.

Không chỉ vậy, trong văn hóa người Việt, mâm ngũ quả Trung Thu còn là minh chứng cho sự giao thoa giữa âm – dương: quả chín mang tính âm, quả xanh mang tính dương, cùng tạo nên sự cân bằng trong vũ trụ và gia đạo.

Các loại trái cây thường có trong mâm ngũ quả Trung Thu

Tuy gọi là “ngũ quả”, nhưng tùy theo vùng miền, sở thích và điều kiện, mâm cỗ Trung Thu có thể linh hoạt về số lượng và loại trái cây. Dưới đây là một số đặc trưng theo từng miền:

Miền Bắc

Mâm ngũ quả Trung Thu miền Bắc thường bao gồm: chuối xanh, bưởi, hồng đỏ, đào, và quýt. Trong đó, nải chuối xanh được đặt ở vị trí trung tâm – tượng trưng cho bàn tay nâng đỡ, chở che. Bưởi hoặc phật thủ đặt phía trên, xung quanh là các loại trái cây có màu sắc tươi tắn, thể hiện mong ước sum vầy, thịnh vượng.

Người miền Bắc cũng quan niệm rằng các loại quả phải có màu sắc hài hòa: xanh của chuối, vàng của quýt, đỏ của hồng, tạo nên vẻ đẹp tượng trưng cho đủ đầy và may mắn.

Miền Trung

Người miền Trung thường không quá câu nệ hình thức, mà chú trọng sự chân thành. Mâm ngũ quả Trung Thu ở đây đa dạng theo từng nhà nhưng phổ biến gồm: mãng cầu, xoài, đu đủ, dừa, chuối hoặc sung. Trái cây thường là cây nhà lá vườn, sắp xếp sao cho hài hòa và đẹp mắt nhất có thể.

Ý nghĩa chính vẫn là dâng lên tổ tiên lòng biết ơn và gửi gắm mong cầu sức khỏe, bình an, mùa màng bội thu.

Miền Nam

Mâm ngũ quả Trung Thu miền Nam lại nổi bật với cách chơi chữ dân gian. Những loại quả thường thấy gồm mãng cầu (cầu), sung (sung túc), dừa (vừa), đu đủ (đủ), xoài (xài). Ghép lại thành "Cầu sung vừa đủ xài" – lời cầu chúc cho cuộc sống đủ đầy, no ấm.

Tuy không sử dụng chuối như miền Bắc, nhưng người miền Nam lại chọn dưa hấu hoặc bưởi da xanh đặt giữa, xung quanh là các trái nhỏ hơn sắp đều, cân đối, tạo nên một tổng thể vừa bắt mắt, vừa mang giá trị tinh thần cao.

Lưu ý khi chuẩn bị mâm ngũ quả Trung Thu

Để mâm ngũ quả Trung Thu được đẹp, ý nghĩa và trọn vẹn, bạn cần chú ý:

• Chọn trái cây tươi, không bị dập, không trầy xước.
• Không rửa quả trước khi bày, chỉ nên dùng khăn sạch lau nhẹ, tránh làm quả dễ hỏng.
• Chuối nên chọn nải xanh đều, có từ 12–16 quả để bày đẹp và chắc chắn.
• Ưu tiên trái cây đúng mùa, tránh chọn loại trái chín ép dễ hư hoặc thiếu tự nhiên.
• Sắp xếp trái cây chắc chắn, tránh để mâm bị lệch, đổ trong quá trình cúng.

Cách bày mâm ngũ quả đẹp, đơn giản và ý nghĩa

Miền Bắc: Trang trọng và hài hòa

Đầu tiên, bạn đặt nải chuối ở phần đáy, xòe như bàn tay nâng đỡ. Trái bưởi hoặc phật thủ được đặt chính giữa. Sau đó, các loại quả nhỏ hơn như hồng, quýt, đào sẽ được xếp xung quanh. Có thể thêm lê, cam, thanh long nếu muốn mâm thêm sinh động.

Sự sắp xếp cần cân đối, hài hòa màu sắc, không nên quá rối mắt. Ưu tiên các loại quả còn cuống, lá xanh để tăng thêm sự tươi tắn, sống động.

Miền Trung: Đơn giản, gần gũi

Với mâm ngũ quả Trung Thu miền Trung, bạn không cần quá cầu kỳ trong việc lựa chọn loại quả. Ưu tiên trái cây sẵn có như mãng cầu, chuối, dừa, đu đủ, xoài. Bạn có thể xếp những quả to ở giữa, quả nhỏ bao quanh, sao cho mâm nhìn chắc chắn và đều tay.

Dù đơn giản nhưng vẫn thể hiện được sự chu đáo và lòng thành của gia chủ.

Miền Nam: Phong phú, ý nghĩa

Mâm ngũ quả miền Nam thường sử dụng nhiều loại trái cây tượng trưng. Dưa hấu hoặc bưởi đặt ở giữa, sau đó xếp đều các loại mãng cầu, xoài, sung, đu đủ xung quanh. Màu sắc đa dạng, hình khối rõ ràng là những đặc điểm nổi bật.

Không chỉ đẹp về hình thức, mâm ngũ quả Trung Thu ở miền Nam còn truyền tải thông điệp “cầu sung túc, đủ đầy”, rất được coi trọng trong ngày đoàn viên.

Tạm kết

Mâm ngũ quả Trung Thu không chỉ mang ý nghĩa thiêng liêng mà còn là cách gửi gắm những ước nguyện về hạnh phúc, bình an và viên mãn trong cuộc sống. Dù chọn quả gì, cách bày trí ra sao, mỗi mâm ngũ quả đều chứa đựng một câu chuyện riêng, thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống đáng gìn giữ.

Đừng quên, để bảo quản thực phẩm luôn tươi ngon và trọn vị mỗi ngày, một chiếc hộp bảo quản thực phẩm chất lượng tại FPT Shop sẽ là lựa chọn thông minh cho mọi gia đình. Truy cập FPT Shop ngay hôm nay để chọn sản phẩm tiện ích đồng hành cùng gian bếp của bạn!

Bảo quản thực phẩm

Xem thêm:

• Một mâm cỗ ngon gồm những gì? Gợi ý 5 thực đơn đãi khách vừa ngon mắt vừa ngon miệng
• Mâm cỗ ngon miền bắc gồm những gì? Điểm danh 7 món chuẩn vị xưa, đậm đà bản sắc