Kim loại nặng là gì? Tác hại và giải pháp xử lý kim loại nặng phổ biến

Kim loại nặng là gì?

Kim loại nặng là thuật ngữ dùng để chỉ các kim loại có khối lượng riêng từ 5g/cm3 trở lên. Tất cả kim loại nặng đều có số nguyên tử cao, yếu tố nhiễm bẩn của chúng khá cao, dao động từ 3.5 - 7 g/cm3. Sở dĩ nguồn nước bị nhiễm kim loại nặng là vì:

• Nước thải từ hoạt động sản xuất của con người chưa được xử lý, hoặc xử lý không đảm bảo tiêu chuẩn trước khi thải thẳng ra ngoài môi trường. Lượng nước bị ô nhiễm sẽ thấm dần vào mạch nước ngầm, khiến nước sinh hoạt bị nhiễm kim loại.
• Nước nhiễm kim loại nặng do các yếu tố tự nhiên, điều kiện thổ nhưỡng, hoặc nhiễm các kim loại có sẵn trong lòng đất.

Kim loại nặng có nguy hiểm không?

Thông thường, các kim loại nặng khi ở dạng nguyên tố sẽ không hại, tuy nhiên đối với các dạng ion là câu chuyện khác. Chúng sẽ có hại với sức khỏe con người khi tiếp xúc với cơ thể người. Điều này được lý giải là do nó có có thể liên kết các chuỗi Cacbon ngắn, khiến quy trình đào thải khó khăn và dễ gây ra ngộ độc.

Một số loại kim loại nặng bạn cần biết

Chì

Đây là kim loại vô cùng độc, có thể tác động xấu đến hệ thần kinh trung ương, sinh sản và thận. Chì có độ phổ biến trong các ngành công nghiệp hàn, mạ điện, gốm sứ, điện tử, luyện kim….

Đồng

Nếu tiếp xúc thường xuyên với đồng có thể gây ra ảnh hưởng không nhỏ cho sức khỏe con người. Đồng có thể lẫn vào nguồn nước sinh hoạt, do đó cần xử lý sạch trước khi đưa vào sử dụng.

Kẽm

Mặc dù kẽm nằm trong thành phần có lợi cho sức khỏe con người, nhưng nếu lạm dụng quá nhiều sẽ gây ra tác hại khôn lường đối với sức khỏe. Kẽm có mặt ở các hoạt động khai thác, luyện kim, khu sản xuất, khu công nghiệp. 

Asen

Asen vốn là một kim loại có độc tính cao, tồn tại ở dạng định hình và tinh thể. Asen có thể tồn tại trong nguồn nước ngầm, nước mặt. Chỉ cần nhiễm phải một lượng nhỏ cũng gây nguy hiểm đến tính mạng. Asen được tạo ra do quá trình luyện kim, đốt than, dùng thuốc trừ sâu cho cây trồng…

Thủy ngân

Đây cũng là một kim loại kịch độc, thường xuất hiện khi xảy ra hiện tượng phun trào núi lửa, phong hóa đất, đá.

Crom

Là một hợp chất thường gặp trong nước thải công nghiệp. Trong tự nhiên, crom được hình thành từ núi lửa, đốt hóa thạch, sản xuất nhựa, mạ kim loại…

Xem thêm: Độ pH là gì? Nên uống nước có độ pH bao nhiêu là tốt cho sức khỏe?

Một số tác hại của kim loại nặng

Mỗi loại kim loại nặng sẽ tạo ra nhiều độc tố gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người theo cách khác nhau. Đồng thời, tùy vào mức độ nhiễm sẽ có tác hại khác nhau, có thể kể đến như:

Chì 

• Có thể tác động đến hệ thần kinh trung ương, thận, tủy… Khi vào trong cơ thể, nó sẽ tích tụ thêm thời gian nữa mới phát thành độc tố.
• Nếu chỉ nhiễm độc chì ở cấp độ nhẹ, bạn có thể bị đau bụng, đau khớp, huyết áp cao. Ngược lại nếu nhiễm độc chì ở cấp độ nặng, có thể sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Crom

• Có thể gây loét dạ dày, viêm gan, viêm thận hoặc ung thư phổi. 

Asen

• Có thể gây ra hiện tượng khô miệng, đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy. Nhiều trường hợp còn có khả năng bị viêm thận, tiêu huyết, rối loạn sắc tố da, lở loét chân tay, tiểu đường, ung thư gan, bàng quang...
• Asen có thể đi vào cơ thể theo 3 đường chính là ăn uống, da và đường hô hấp.

Cadimi

• Có thể gây rối loạn chuyển hóa canxi hoặc dễ mắc các bệnh lý về xương.
• Có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp.
• Cadimi thường đi vào cơ thể theo 3 đường chính là thức ăn, hô hấp và nước uống.

Thủy ngân

• Có thể gây dị tật thai nhi hoặc bệnh viêm phổi (nếu như hít phải).
• Thủy ngân thường đi vào cơ thể qua đường hô hấp, da và ăn uống.

Giải pháp loại bỏ kim loại nặng trong nước

Xử lý hệ thống sinh học

Xử lý hệ thống sinh học là một phương pháp có thể áp dụng để loại bỏ chất ô nhiễm từ môi trường. Quá trình này đòi hỏi sự tham gia của hệ thống sinh vật, động vật và thực vật như Azolla, Lemna, Phigateites…

Tuy nhiên, xử lý hệ thống sinh học chỉ áp dụng được cho việc xử lý nước thải xả ra môi trường. Hoàn toàn không phù hợp để xử lý nước uống. Hơn nữa, lượng chất ô nhiễm trong nước thải sẽ không được chuyển hóa, mà tích tụ hết trong thực vật, gây tác động tiêu cực đến môi trường.

Dùng chất xúc tác quang

Sử dụng chất xúc tác quang đã được công nhận là giải pháp hiệu quả trong việc xử lý nước thải nhiễm kim loại nặng. Ưu điểm của phương pháp này đó là dễ thực hiện và không tốn kém nhiều chi phí. 

Trước hết, chúng ta sẽ sử dụng tia cực tím để khử Cr, đồng thời điều chỉnh nồng độ pH và thêm oxalate nhằm giảm lượng Cr trong nước thải. Kết hợp các yếu tố này sẽ tạo ra một quá trình hiệu quả trong việc xử lý nước thải an toàn.

Phương pháp trao đổi ion

Phương pháp trao đổi ion hỗ trợ loại bỏ sắt và mangan trong nước cực nhanh, đáng tin cậy. Bên cạnh đó cách này cũng thường ứng dụng ở nơi có nồng độ thấp hơn nhựa để khử kim loại nặng trong nước bằng cách cho nhựa trao đổi ion với nước. 

Sử dụng máy lọc nước RO

Dùng máy lọc nước RO cũng được coi là phương pháp xử lý kim loại nặng khá triệt để hiện nay.

Thông thường hệ thống lọc nước RO sẽ được tích hợp công nghệ thẩm thấu ngược, kèm theo màng RO có kích thước siêu nhỏ chỉ khoảng 0,001 micromet. Nhờ đó ngăn cản hiệu quả các kim loại nặng, tạp chất, rong rêu, cặn bẩn, chỉ cho phép nguồn nước sạch, tinh khiết đi qua lớp màng chắn này.

Các sản phẩm máy lọc nước có khả năng xử lý tốt mọi nguồn nước đầu vào như nước nhiễm sắt, nước nhiễm phèn, nước giếng… và cho ra nguồn nước sạch có thể sử dụng trực tiếp.

Dùng hệ thống lọc nước đầu nguồn

Hệ thống lọc nước đầu nguồn cũng là giải pháp đáng cân nhắc khi cần xử lý nước nhiễm sắt. Bằng cách sử dụng hệ thống lọc tổng gồm 2-3 cột lọc và nhiều lõi đa dụng, phương pháp này có khả năng loại bỏ hiệu quả các kim loại nặng, bụi bẩn, tạp chất, vi khuẩn, virus… đồng thời cung cấp dòng nước có độ sạch tuyệt vời. 

Hệ thống lọc nước đầu nguồn có công suất lọc mạnh mẽ từ 1500 - 2500 L/H, đủ sức đáp ứng nhu cầu sử dụng nước sạch liên tục cho gia đình.

Bài viết trên là giải đáp cho thắc mắc kim loại nặng là gì, kèm theo đó là các phương pháp xử lý nguồn nước nhiễm kim loại nặng phổ biến và hiệu quả để bạn tham khảo. Hy vọng bài viết sẽ hữu ích với bạn nhé.

Xem thêm:

• Đâu là những mẫu máy lọc nước gia đình tốt nhất hiện nay?
• Máy lọc nước RO là gì? 5 lý do bạn cần máy lọc nước công nghệ RO trong nhà