Tìm hiểu về đèn UV trong máy lọc không khí: Cách hoạt động, hiệu quả, mức độ an toàn

Trong quá khứ, tia cực tím (UV) đã được sử dụng để khử trùng nước, bề mặt và không khí. Ở thời điểm hiện tại, tia này còn được ứng dụng trong máy lọc không khí để làm sạch không khí. Vậy công nghệ này có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn hay nói chung là cải thiện chất lượng không khí trong nhà bạn hay không?

Để trả lời cho câu hỏi này, bạn cần phải biết đèn UV máy lọc không khí là gì và cách thức hoạt động của nó. Ngoài ra, bài viết dưới đây cũng chia sẻ thêm đến bạn một số thông tin liên quan như mức độ hiệu quả và tính an toàn của công nghệ này.

Đèn UV máy lọc không khí là gì?

“Đèn UV máy lọc không khí là gì?” là một câu hỏi được khá nhiều người dùng máy lọc không khí diệt khuẩn quan tâm. Thực ra, chiếc đèn này cũng giống như mọi chiếc đèn chiếu sáng mà bạn thấy ở trong cuộc sống. Nhưng thay vì sử dụng điện để tạo ra ánh sáng bình thường, đèn UV máy lọc không khí sẽ phát ra chùm tia cực tím sóng ngắn (tia UV-C).

Theo nhiều nghiên cứu, tia UV-C có thể vô hiệu hoá mầm bệnh và vi sinh vật trong không khí như nấm mốc, vi khuẩn và vi-rút. Do đó, mục tiêu của việc sử dụng đèn UV trong máy lọc không khí diệt khuẩn chính là giảm các chất gây ô nhiễm không khí trong nhà.

Hiếm khi đèn UV được lắp đặt độc lập bên trong máy lọc không khí. Thông thường, các nhà sản xuất sẽ kết hợp đèn UV với các bộ lọc bổ sung (bộ lọc HEPA, bộ lọc thô, bộ lọc than hoạt tính…) để đạt hiệu quả làm sạch không khí ở mức tối đa.

Máy lọc không khí sử dụng đèn UV để làm gì?

Sau khi bạn đã biết đèn UV máy lọc không khí là gì, chúng ta hãy tiếp tục tìm hiểu về mức độ hiệu quả của chiếc đèn này trong quá trình làm sạch không khí nhé.

Về cơ bản, tia UV-C sẽ chịu trách nhiệm cho hoạt động khử trùng không khí của máy lọc không khí diệt khuẩn. So với các tia cực tím khác (UV-A và UV-B), tia UV-C có bước sóng ngắn nhất (100-280 nanomet), vì vậy nó mang nhiều năng lượng nhất. Trong vật lý học, sóng ngắn sẽ có các phần tử dao động nhanh hơn, tức là các photon có khả năng bắn phá tốt hơn. Khi các vi sinh vật hay vi khuẩn trong không khí tiếp xúc với ánh sáng của tia UV-C, DNA nhạy cảm của chúng sẽ bị bắn phá đến mức chúng không thể sống.

Bạn cũng có thể thấy rõ dấu hiệu “tiêu cực” khi tiếp xúc với tia cực tím. Đó là vào một ngày nắng trong xanh, bạn với làn da trần ngồi lại ở bãi biển tắm nắng. Khi vào trong nhà, bạn phát hiện ra da của mình bị cháy nắng. Trên thực tế, đó là phản ứng viêm của da khi DNA của da bị tổn thương trực tiếp bởi tia UV do mặt trời phát ra, có thể dẫn đến nhiễm trùng và ung thư da.

Vì vi khuẩn chỉ là một tế bào nên chúng dựa vào DNA của mình để sống. Đây là nguyên tắc quan trọng đằng sau lý do đèn UV được sử dụng trong máy lọc không khí để cải thiện chất lượng không khí. Khi DNA của tế bào vi khuẩn bị tổn thương đủ mức, nó sẽ kích hoạt cơ chế tự hủy khiến nó trở nên vô hại.

Đèn UV làm sạch không khí hiệu quả không?

Cách thức hoạt động của máy lọc không khí sử dụng đèn UV khá đơn giản. Như đã phân tích ở trên, chúng được thiết kế để sử dụng đèn UV có khả năng thay đổi DNA của vi sinh vật và vô hiệu hóa hoặc tiêu diệt chúng. Tùy thuộc vào vật liệu của máy phát tia UV (ví dụ: phốt pho hoặc thạch anh), ánh sáng này có thể có màu hơi xanh hoặc mắt người không nhìn thấy được.

Máy lọc không khí bằng tia UV nói chung là sự kết hợp của đèn UV và một bộ lọc khác (như bộ lọc HEPA). Do đó, tia UV của máy lọc không khí hoạt động cùng với các quá trình khác để làm sạch không khí. Không khí xung quanh, trong nhà được đẩy qua thiết bị và được thông gió qua một buồng có bóng đèn phát ra tia UV-C. Đèn UV thường được đặt phía sau bộ lọc trong máy lọc không khí di động.

Đèn UV được sử dụng trong máy lọc không khí diệt khuẩn không ồn. Hiệu quả của đèn trong việc khử trùng không khí phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm:

• Liệu các vi khuẩn, vi-rút có tiếp xúc với tia UV hay không.
• Liệu ánh sáng có bị ức chế bởi hiệu ứng làm mát của luồng không khí hay không.
• Chất liệu của bóng đèn phát ra ánh sáng có tốt không.
• Thời gian tiếp xúc của vi khuẩn, vi-rút với tia UV có đủ lâu không.
• Lượng ánh sáng cần thiết có đủ phá hỏng DNA của vi khuẩn và vi-rút không.

Đèn UV máy lọc không khí có an toàn không?

Có lẽ khía cạnh tiêu cực quan trọng nhất của máy lọc không khí diệt khuẩn chính là sản phẩm phụ. Nếu đèn UV không được tráng phủ đúng cách, quá trình quang phân làm cho Oxy (O2) phân tách thành hai nguyên tử riêng lẻ và kết hợp với các phân tử Oxy khác để tạo ra ozone (O3 ). Khi tiếp xúc hoặc hít thở phải ozone, người tiếp xúc có thể mắc nhiều bệnh về hô hấp và nguy cơ tử vong cao.

Kết luận

Thông qua bài viết này, FPT Shop hy vọng bạn đã hiểu đèn UV máy lọc không khí là gì cũng như cách hoạt động, hiệu quả và mức độ an toàn của nó. Nếu như máy lọc không khí diệt khuẩn tạo ra ozone, nó có thể gây nguy hại cho sức khoẻ của bạn và gia đình. Nếu không có rủi ro về ozone, hệ thống lọc không khí bằng ánh sáng UV-C có thể cung cấp một bầu không khí trong lành cho bạn và gia đình.

Xem thêm:

Máy lọc không khí diệt khuẩn có hiệu quả và an toàn không?

Máy lọc không khí sử dụng bộ lọc HEPA hay bộ lọc tạo ion tốt hơn?