Thành phần định lượng là gì? Vì sao thông tin này bắt buộc phải có trên bao bì sản phẩm?

Trong ngành thực phẩm, dược phẩm hay mỹ phẩm, việc ghi rõ thành phần không chỉ là yêu cầu minh bạch mà còn là quy định bắt buộc theo pháp luật. Đặc biệt, nội dung về thành phần định lượng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Vậy thành phần định lượng là gì và làm sao để hiểu đúng khi đọc thông tin trên nhãn hàng?

Thành phần định lượng là gì?

Thành phần định lượng là thuật ngữ dùng để chỉ lượng cụ thể của từng nguyên liệu bao gồm cả chất phụ gia được sử dụng để tạo ra một sản phẩm hàng hóa. Thông tin này thường xuất hiện trên nhãn sản phẩm, giúp người tiêu dùng hiểu rõ sản phẩm chứa gì và với hàm lượng bao nhiêu.

Khi ghi thành phần định lượng, nhà sản xuất bắt buộc phải nêu rõ tên từng nguyên liệu đi kèm với lượng cụ thể tương ứng. Việc này không chỉ giúp đảm bảo tính minh bạch mà còn bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.

Tùy theo tính chất và trạng thái của sản phẩm, thành phần định lượng có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn:

• Theo khối lượng: Ghi rõ số gram của từng thành phần có trong một đơn vị sản phẩm (ví dụ: 30g đường trong 100g sản phẩm).
• Theo tỷ lệ: Có thể là khối lượng/khối lượng, khối lượng/thể tích hoặc thể tích/thể tích.
• Theo phần trăm: Biểu thị % khối lượng hoặc % thể tích của từng nguyên liệu so với tổng thể sản phẩm.

Dù được ghi theo cách nào, tất cả các đơn vị đo lường phải tuân thủ đúng quy định pháp luật Việt Nam về đo lường.

Quy định về cách ghi thành phần định lượng 

Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa, thành phần định lượng là một trong những nội dung bắt buộc phải ghi đúng quy cách khi sản xuất, phân phối hàng hóa ra thị trường. Việc ghi thành phần định lượng không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn giúp người tiêu dùng hiểu rõ giá trị thực tế của sản phẩm.

Cách ghi thành phần định lượng

Thành phần định lượng là lượng cụ thể của từng nguyên liệu (kể cả chất phụ gia) được sử dụng để tạo ra sản phẩm. Tùy vào tính chất và trạng thái hàng hóa, thông tin này có thể được ghi theo các cách sau:

• Khối lượng tuyệt đối: Ghi số gam hoặc mililit của từng thành phần trong một đơn vị sản phẩm.
• Tỷ lệ định lượng: Ghi theo dạng khối lượng/khối lượng, khối lượng/thể tích, hoặc thể tích/thể tích (v/v).
• Phần trăm: Ghi theo tỷ lệ phần trăm khối lượng hoặc thể tích của thành phần so với tổng sản phẩm.

Các đơn vị đo lường sử dụng phải tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam về đo lường (ví dụ: gam, mililit, lít, kilogram…).

Khi nào bắt buộc phải ghi thành phần định lượng?

Theo quy định pháp luật tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP (và các văn bản hướng dẫn, sửa đổi), thành phần định lượng bắt buộc phải ghi trong các trường hợp sau:

Khi tên của thành phần được ghi trên nhãn hàng hóa để gây sự chú ý đối với hàng hóa (ví dụ: dùng để quảng bá, nhấn mạnh hoặc tên thành phần được sử dụng làm tên gọi, một phần của tên hàng hóa), thì thành phần đó bắt buộc phải ghi định lượng, trừ trường hợp chất phụ gia dùng để tạo màu sắc, hương, vị mà màu sắc, hương, vị đó ghi kèm theo tên hàng hóa thì không phải ghi định lượng.

Ví dụ: Nếu trên nhãn đề cập “Hàm lượng Canxi cao” thì phải ghi cụ thể hàm lượng canxi là bao nhiêu trong sản phẩm.

Một số loại hàng hóa đặc thù cũng có quy định riêng về việc ghi thành phần định lượng, ví dụ:

• Thực phẩm: Phải ghi thành phần định lượng theo thứ tự từ cao đến thấp về khối lượng; đối với chất phụ gia, phải ghi thêm các thông tin đặc thù như tên nhóm, mã số quốc tế INS hoặc phân loại “tự nhiên”, “tổng hợp”,... nếu có.

• Thuốc dùng cho người, vắc xin, sinh phẩm y tế, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật: Phải ghi thành phần và hàm lượng các hoạt chất.
• Mỹ phẩm: Phải ghi thành phần bao gồm cả các chất phụ gia.

Trường hợp được lược ghi thành phần định lượng

Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa, một số trường hợp cụ thể được miễn ghi hoặc lược ghi thành phần định lượng, bao gồm:

Hàng hóa làm từ một loại nguyên liệu chính

Với các sản phẩm như chậu nhựa, ghế sắt, khăn giấy, đệm cao su…, được chế tạo từ một nguyên liệu chính quyết định giá trị sử dụng, không bắt buộc phải ghi thành phần định lượng.

Trên nhãn chỉ cần thể hiện tên nguyên liệu chính kèm tên hàng hóa, ví dụ: “Ghế sắt”, “Chậu nhựa”, “Khăn giấy”.

Phụ gia tạo màu, hương, vị ghi kèm tên hàng hóa

Nếu chất phụ gia chỉ được dùng để tạo màu, tạo hương hoặc tạo vị và không được nhấn mạnh riêng trên nhãn thì không bắt buộc phải ghi định lượng cho các thành phần này.

Trường hợp quy định tại Phụ lục IV Nghị định 43/2017/NĐ-CP

Một số loại hàng hóa được phép lược ghi theo quy định chi tiết trong phụ lục và văn bản chuyên ngành gồm:

• Hợp kim, chất dẻo, vật liệu tổng hợp: Chỉ cần ghi thành phần chính quyết định tính chất sử dụng.
• Sản phẩm truyền thống, hàng thủ công - làng nghề, hàng hóa phi thực phẩm: Có thể được miễn ghi thành phần định lượng nếu pháp luật chuyên ngành cho phép.

Phân biệt thành phần định lượng và thành phần định tính

Trên nhãn của các sản phẩm tiêu dùng, thông tin về thành phần thường được thể hiện dưới hai dạng: thành phần định lượng và thành phần định tính. Hai cách thể hiện này có mục đích, cách trình bày và ý nghĩa hoàn toàn khác nhau.

Thành phần định lượng cung cấp thông tin về hàm lượng cụ thể của từng nguyên liệu hoặc chất có trong sản phẩm. Dữ liệu này thường được trình bày bằng con số đo lường như gam, mililit hoặc phần trăm khối lượng/thể tích. Mục tiêu là giúp người tiêu dùng biết rõ mức độ hiện diện của từng chất để phục vụ các nhu cầu như tính toán dinh dưỡng, kiểm soát thành phần gây dị ứng hoặc đánh giá giá trị dinh dưỡng thực tế.

Ngược lại, thành phần định tính chỉ liệt kê tên gọi các nguyên liệu hoặc chất có trong sản phẩm, không thể hiện số lượng hoặc tỷ lệ. Định tính giúp người tiêu dùng xác định xem sản phẩm có hoặc không có một thành phần nhất định mà họ quan tâm, chẳng hạn như các chất gây dị ứng, nguyên liệu động vật hoặc chất tạo màu, tạo hương.

Tóm lại, thành phần định lượng thể hiện bằng con số cụ thể, còn thành phần định tính chỉ là liệt kê tên. Định lượng phù hợp với nhu cầu phân tích, so sánh dinh dưỡng còn định tính phù hợp với việc kiểm tra sự hiện diện của nguyên liệu trong sản phẩm.

Tạm kết

Hiểu rõ thành phần định lượng là gì không chỉ giúp bạn tiêu dùng thông minh mà còn biết cách lựa chọn sản phẩm phù hợp, an toàn và đúng nhu cầu. Trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, khả năng đọc hiểu nhãn sản phẩm là kỹ năng thiết yếu để bảo vệ quyền lợi bản thân và gia đình. Đây cũng là bước đầu tiên để trở thành người tiêu dùng có trách nhiệm trong xã hội hiện đại.

Việc học tập, tra cứu thông tin hay quản lý dữ liệu sản phẩm hiệu quả đòi hỏi một thiết bị đáng tin cậy. Với thiết kế bền bỉ, cấu hình mạnh và giá thành hợp lý, laptop Acer sẽ là công cụ đắc lực cho nhân viên kiểm nghiệm, phân tích chất lượng. Chọn mua tại FPT Shop:

Laptop Acer

Xem thêm:

• Hàng hóa có khuyết tật là gì? Hiểu đúng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• Hàng hóa là gì? Phân tích khái niệm, đặc điểm và mối quan hệ giữa các thuộc tính cơ bản