Tết Nguyên Tiêu: Tất tần tật những thông tin thú vị về Tết Nguyên Tiêu có thể bạn chưa biết

Tết Nguyên Tiêu là một trong những ngày Tết quan trọng nhất của người Á Đông, đặc biệt là người Việt Nam. Hãy cùng FPT Shop tìm hiểu đầy đủ về ngày Tết này ngay dưới đây nhé.

Tết Nguyên Tiêu là gì?

Tết Nguyên Tiêu được tổ chức vào ngày rằm tháng Giêng Âm lịch, còn được gọi là Tết Thượng Nguyên. Theo quan niệm dân gian, đây là ngày thần chúc phúc, thần tài lộc, thần tình duyên và các vị thần khác xuống trần gian ban phước cho nhân gian.

Nguồn gốc của Tết Nguyên Tiêu

Có nhiều giai thoại khác nhau về nguồn gốc của Tết Nguyên Tiêu, nhưng giai thoại phổ biến nhất là giai thoại về nàng cung nữ có tên là Nguyên Tiêu.

Theo giai thoại này, thời Hán Vũ Đế, có một cung nữ tên là Nguyên Tiêu sở hữu tài làm bánh trôi ngon nhất cung đình. Nhưng vì luật lệ, sau khi vào cung, nàng không thể gặp lại cha mẹ.

Một ngày nọ, Nguyên Tiêu vì quá đau khổ do nhớ người nhà và vì không thể chăm sóc cho họ, nàng đã khóc lớn trong vườn. Đại thần Đông Phương Sóc, tình cờ nhìn thấy nàng đang rơi lệ. Khi nghe câu chuyện của nàng, Đông Phương Sóc rất cảm động và hứa sẽ giúp đỡ.

Ông tung tin rằng Hỏa thần sẽ thiêu rụi thành Trường An. Tin đồn này khiến người dân rất lo sợ. Đông Phương Sóc bèn hiến kế với nhà vua, vào ngày rằm tháng Giêng, nhà vua và người nhà phải ra ngoài cung lánh nạn. Trong cung sẽ tiến hành treo đèn lồng đỏ để giả cảnh lửa nhằm đánh lừa Hỏa thần.

Kế sách này đã được nhà vua đồng ý. Từ đó trở đi, cứ vào ngày 15 tháng Giêng, cả nước sẽ treo đèn lồng và cung nữ Nguyên Tiêu cũng được về nhà đoàn tụ cùng gia đình. Dần dần ngày Tết Nguyên Tiêu được lan rộng và lưu truyền qua nhiều thời kỳ, ảnh hưởng đến những quốc gia xung quanh, trong đó có Việt Nam.

Ý nghĩa của ngày Tết Nguyên Tiêu

Tết Nguyên Tiêu là một ngày lễ truyền thống của người Việt Nam, được tổ chức vào ngày 15 tháng Giêng Âm lịch. Đây là đêm rằm đầu tiên của năm mới, có ý nghĩa là đêm đầu tiên của một chu kỳ mới.

Chữ “nguyên” trong “Tết Nguyên Tiêu” có nghĩa là thứ nhất, đầu tiên, còn chữ “tiêu” có nghĩa là đêm. Như vậy, Tết Nguyên Tiêu có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới.

Bên cạnh cái tên Tết Nguyên Tiêu, chúng ta có thể gọi ngày này bằng cái tên khác là Tết Thượng Nguyên. Mục đích của việc gọi Tết Nguyên Tiêu là Tết Thượng Nguyên là để phân biệt với hai ngày lễ khác cũng là ngày rằm nhưng diễn ra vào tháng bảy và tháng mười Âm lịch, đó là Tết Trung Nguyên và Tết Hạ Nguyên.

Tết Nguyên Tiêu là một ngày lễ mang nhiều ý nghĩa quan trọng. Đây là dịp để mọi người sum họp gia đình, đoàn tụ bên nhau sau một năm dài làm việc, học tập. Đây cũng là dịp để mọi người cầu mong một năm mới an lành, hạnh phúc, may mắn và thành công.

Cách ăn mừng Tết Nguyên Tiêu

Tết Nguyên Tiêu, cũng là thời điểm mùa xuân bắt đầu. Trong ngày này, mọi người thường có những hoạt động văn hóa và tín ngưỡng để cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng và hạnh phúc. Tuy nhiên, cách ăn mừng Tết Nguyên Tiêu của mỗi quốc gia lại có những đặc trưng riêng biệt.

Người Việt Nam

Ở Việt Nam, Tết Nguyên Tiêu là dịp để các gia đình thắp hương, cúng bái tổ tiên và ông bà. Ngoài ra, người Việt Nam còn có thói quen đi lễ chùa, xem quẻ, cầu an và xin lộc. Một số nơi còn tổ chức các hoạt động vui chơi như đua thuyền rồng, thả hoa đăng, múa lân hay phóng sinh.

Một trong những nét văn hóa đặc sắc của Tết Nguyên Tiêu ở Việt Nam là việc làm bánh trôi. Bánh nhỏ tròn có nhân đường hoặc mè, biểu tượng cho sự tròn đầy và hạnh phúc. Người ta thường ăn bánh trôi vào buổi sáng hoặc chiều tối của ngày Tết Nguyên Tiêu.

Người Hoa - Trung Quốc

Tại Trung Quốc, Tết Nguyên Tiêu được gọi là Yuánxiāojié (元宵节), hay còn được gọi với cái tên khác là lễ hội hoa đăng hoặc hội đèn hoa. Đây là dịp để các gia đình sum họp, ăn uống và thưởng trăng. Một trong những món không thể thiếu trong ngày này là bánh trôi nước. Ngoài ra, người Hoa - Trung Quốc còn có nhiều hoạt động văn hóa khác như xem múa lân, múa rồng, múa đèn lồng, đố ô chữ, đố câu đối hay đốt pháo hoa...

Người Hàn Quốc

Ở Hàn Quốc, Tết Nguyên Tiêu được gọi là Jeongwol Daeboreum (정월 대보름), hay còn gọi là Rằm Cả. Vào dịp này các gia đình thường cùng nhau ăn cơm ngũ cốc và uống rượu, một biểu tượng cho sự sung túc và bình an, xua đuổi đi những điều xấu, không may.

Sau bữa ăn, người Hàn Quốc thường đi dạo, chơi các trò chơi truyền thống, gặp gỡ bạn bè người thân... Một số nơi còn tổ chức các hoạt động kết nối như đốt lửa trại, phóng diều, chơi trò chơi dân gian...

Người Nhật Bản

Ở Nhật, Tết Nguyên Tiêu được gọi là Koshōgatsu. Đây là một ngày lễ truyền thống quan trọng của người Nhật Bản. Một số hoạt động chính của ngày Koshōgatsu bao gồm:

• Cầu cho một năm mới bội thu: Người Nhật Bản thường thắp hương, cúng tế tổ tiên, thần linh để cầu mong một năm mới an lành, hạnh phúc, may mắn và thành công.
• Ăn cháo gạo với đậu đỏ: Cháo gạo với đậu đỏ là một món ăn truyền thống được ăn vào buổi sáng ngày Koshōgatsu. Món ăn này có màu đỏ tượng trưng cho may mắn và thịnh vượng.
• Hạ xuống và tháo dỡ đồ trang trí năm mới: Các đồ trang trí năm mới ở Nhật thường được hạ xuống và tháo dỡ vào dịp Koshōgatsu.
• Ghé thăm và tham dự các sự kiện tại những ngôi chùa, đền đài: Một số đền đài ở Nhật Bản tổ chức các sự kiện đặc biệt trong dịp Koshōgatsu, chẳng hạn như lễ hội đốt pháo hoa, lễ hội lồng đèn,...

Bàn ăn Tết Nguyên Tiêu cần lưu ý những gì?

Bàn ăn Tết Nguyên Tiêu cần lưu ý những gì? Đây là câu hỏi mà nhiều người quan tâm khi chuẩn bị cho ngày lễ quan trọng này. Bàn ăn Tết Nguyên Tiêu không chỉ là bày biện các món ăn ngon, mà còn phải tuân theo những phong tục, tập quán và ý nghĩa của ngày lễ.

Bàn ăn chay

Theo quan niệm của người Việt, ăn chay vào ngày này là để cầu mong cho sự an lành, bình yên và thanh tịnh cho bản thân cùng gia đình. Bàn ăn chay thường gồm các món như: xôi, chè, canh chay, đậu hũ, rau củ, nấm, bánh chưng chay, bánh tét chay... Bạn có thể bổ sung thêm các món chay khác theo sở thích và khả năng của gia đình mình.

Bàn ăn mặn

Nếu chuẩn bị bàn ăn mặn, thì nên có những món ăn mang ý nghĩa tốt lành, may mắn và phong phú. Một số món ăn mặn phổ biến cho bàn ăn Tết Nguyên Tiêu là: giò, chả, thịt kho tàu, nem rán, bánh trôi, xôi gấc, bánh chưng mặn, bánh tét mặn... Cũng như bàn ăn chay, gia đình có thể tùy biến thêm các món mặn khác theo sở thích và khả năng của mình.

Bàn ăn Tết Nguyên Tiêu là một phần không thể thiếu trong ngày lễ này. Bằng cách lựa chọn và bày biện các món ăn hợp lý, không chỉ mang lại niềm vui cho gia đình, mà còn thể hiện sự kính trọng, tri ân đối với tổ tiên và vũ trụ.

Văn khấn Tết Nguyên Tiêu

Bên cạnh những mâm cúng đầy đủ, bài văn khấn trong Tết Nguyên Tiêu cũng rất được chú trọng, mời bạn tham khảo văn khấn Tết Nguyên Tiêu ngay dưới đây:

• Nam mô A Di Đà Phật! (niệm 3 lần, 3 lạy).
• Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
• Con lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
• Con lạy Ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, các ngài Thần linh cai quản trong khu vực này.
• Con kính lạy Tổ tiên, tiên linh nội ngoại, các hương linh liệt vị đã khuất.
• Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm ..., con tên ..., ngụ tại ... cùng toàn thể gia đình thành tâm sắm lễ, hương hoa, trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
• Chúng con kính mời Ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, các ngài Thần linh cai quản trong khu vực này,
• Tổ tiên, tiên linh nội ngoại, các hương linh liệt vị đã khuất giáng lâm trước án hưởng thụ lễ vật, phù hộ cho toàn thể gia đình chúng con được mọi sự bình an, khỏe mạnh, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận, trên thuận dưới hòa, làm ăn phát đạt, con cháu học hành thành đạt, gia đạo hạnh phúc.
• Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính cẩn, cúi xin được phù hộ độ trì.
• Nam mô A Di Đà Phật! (niệm 3 lần, 3 lạy).

Những thắc mắc thường gặp về ngày Tết Nguyên Tiêu

Tết Nguyên Tiêu vào ngày nào?

Tết Nguyên Tiêu là ngày 15 tháng Giêng Âm lịch. Năm 2024, Tết Nguyên Tiêu rơi vào thứ Bảy, ngày 24 tháng 2 Dương lịch.

Tết Nguyên Tiêu là một ngày lễ lớn của nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc và Nhật Bản. Đây là dịp để mọi người sum họp gia đình, đoàn tụ bên nhau sau một năm dài làm việc, học tập. Tết Nguyên Tiêu cũng là dịp để mọi người cầu mong cho một năm mới an lành, hạnh phúc, may mắn và thành công.

Xem thêm: Xem ngay 30+ Stt mùng 1 Tết hay và ý nghĩa, lời chúc may mắn cho cả năm đắc tài đắc lộc

Tết Nguyên Tiêu có tên khác không?

Tại Trung Quốc và Việt Nam, ngày lễ này còn có nhiều tên gọi khác nhau như Rằm tháng Giêng, Tết Thượng Nguyên, Lễ hội hoa đăng hay Lễ hội đèn hoa. Tại Hàn Quốc, ngày lễ này được gọi là lễ Daeboreum, còn tại Nhật Bản là Koshogatsu.

Mặc dù có sự khác biệt về tên gọi và phong tục, nhưng tất cả các quốc gia này đều có chung một ý nghĩa cho ngày lễ này là mong muốn được an lành, hạnh phúc và thể hiện sự kính trọng với các vị Thần linh cùng tổ tiên đã bảo hộ cho họ.

Rằm tháng Giêng là Tết Nguyên Tiêu phải không?

Chính xác, Tết Nguyên Tiêu có nghĩa là "Đêm rằm đầu tiên của năm mới". Trong tiếng Hán, "nguyên" có nghĩa là "đầu tiên", "tiêu" có nghĩa là "đêm". Tết Nguyên Tiêu là ngày rằm đầu tiên của năm hay còn gọi là Rằm tháng Giêng.

Nên ăn gì vào Tết Nguyên Tiêu?

Trong ngày Tết Nguyên Tiêu, mỗi quốc gia sẽ có những món ăn truyền thống riêng. Ở Trung Quốc, người ta thường ăn các loại bánh như bánh trôi, bánh táo đỏ, bánh yến mạch, há cảo,... Để cầu mong sức khỏe tốt và cuộc sống thuận lợi. Ở Việt Nam, chúng ta thường ăn chè trôi nước, bánh ú, xôi gấc, gà luộc, bánh chưng,... Để cầu mong gia đình ấm no, hạnh phúc, may mắn.

Ở Hàn Quốc, người ta thường ăn Ogokbap - cơm nấu từ năm loại ngũ cốc và Yaksin - món ngọt làm từ gạo nếp và rượu gạo lạnh để cầu mong vụ mùa bội thu. Ở Nhật Bản thì thường ăn cháo đậu đỏ vào buổi sáng để cầu chúc cho mùa màng phát đạt.

Tết Nguyên Tiêu có tên tiếng Anh là gì?

Tết Nguyên Tiêu trong tiếng Anh có tên là Lantern Festival, The Feast of the First Full Moon hay The Spring Lantern Festival.

Tạm kết

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu hơn về Tết Nguyên Tiêu - một ngày lễ, Tết đầy ý nghĩa của người Việt Nam. Chúc bạn và gia đình sẽ có một cái Tết Nguyên Tiêu 2024 vui vẻ và hạnh phúc!

Xem thêm:

• Tết ông Công ông Táo 2024 ngày bao nhiêu? Chuẩn bị lễ vật và chọn giờ cúng ông Công ông Táo 2024
• Gợi ý chọn quà Tết cho người yêu dịp Tết Nguyên Đán 2024 vừa ý nghĩa vừa thiết thực

Nếu bạn đang tìm kiếm một món quà ý nghĩa để dành tặng cho những người thân yêu của mình trong dịp Tết sắp đến, vậy thì hãy nhanh ghé ngay FPT Shop nhé! Rất nhiều chương trình ưu đãi đậm sâu đang chờ bạn đấy. FPT Shop chuyên phân phối những sản phẩm công nghệ, gia dụng chất lượng cao, chính hãng với giá tốt.

Xem thêm về sản phẩm tivi của FPT Shop tại:

• Tivi