Tai nghe chống ồn cần có những tính năng gì để tối ưu khả năng khử tạp âm?

Nhiều người dùng cho rằng chỉ cần trang bị mạch khử tiếng ồn chủ động là thiết bị có thể xử lý mọi loại âm thanh gây nhiễu trong sinh hoạt hằng ngày. Trên thực tế, việc cô lập âm thanh thụ động hay phát sóng âm ngược pha đơn thuần không còn đủ để tạo ra trải nghiệm sử dụng trọn vẹn khi môi trường liên tục biến đổi. Để biết tai nghe chống ồn cần có những tính năng gì nhằm phục vụ tối đa nhu cầu làm việc và di chuyển, người dùng cần xem xét cách các công nghệ thích ứng phần cứng phối hợp với nhau.

Các tiêu chí cốt lõi định hình một thiết bị khử ồn hiện đại

Để loại bỏ các dải âm phức tạp như tiếng động cơ máy bay, tiếng còi xe hay tiếng nói chuyện ồn ào trong văn phòng, tai nghe bắt buộc phải sở hữu hệ thống phần cứng và phần mềm chuyên biệt. Khi đánh giá một sản phẩm âm thanh, người dùng cần chú ý đến khả năng phối hợp giữa bộ xử lý tín hiệu số, cấu trúc màng loa và thuật toán lọc sóng âm.

• Công nghệ chống ồn chủ động (ANC) đa tầng: Khả năng phát hiện và tạo ra sóng âm nghịch đảo để triệt tiêu tạp âm tần số thấp và trung.
• Hệ thống micro thu âm chuyên dụng: Sử dụng nhiều micro hướng ra ngoài để bắt tiếng ồn môi trường kết hợp micro hướng vào trong để phân tích âm thanh thực tế lọt vào ống tai.
• Chế độ thích ứng và chế độ xuyên âm: Chế độ thích ứng tự động kết hợp giữa khử tiếng ồn và xuyên âm để điều chỉnh mức độ lọc tạp âm theo môi trường xung quanh, còn chế độ xuyên âm cho phép âm thanh bên ngoài lọt vào tai một cách tự nhiên.
• Thuật toán cá nhân hóa âm học: Cân chỉnh chất âm và hiệu quả cách âm dựa trên cấu trúc vòm tai riêng biệt của từng người.
• Thời lượng pin đảm bảo khi kích hoạt mạch xử lý số: Duy trì năng lượng ổn định để hệ thống cảm biến và chip DSP hoạt động liên tục trong thời gian dài.

Cơ chế khử tiếng ồn chủ động thích ứng theo môi trường

Yếu tố quan trọng hàng đầu trên thiết bị âm thanh cao cấp là khả năng thay đổi mức độ khử ồn tự động thay vì áp dụng một mức cố định. Khi ở trong văn phòng yên tĩnh, mức khử ồn quá mạnh dễ tạo ra cảm giác bí bách hoặc áp lực lên màng nhĩ. Ngược lại, khi bước lên xe buýt hay máy bay, hệ thống cần đẩy công suất triệt tiêu tạp âm lên mức cao nhất.

Khả năng chuyển đổi giữa các chế độ khử ồn linh hoạt

Các dòng sản phẩm chuyên nghiệp thường chia nhỏ khả năng xử lý âm thanh thành các chế độ môi trường riêng biệt. Người dùng có thể dễ dàng chuyển đổi qua lại giữa trạng thái tập trung tuyệt đối và trạng thái tương tác với xung quanh.

• Chế độ triệt tiêu tối đa (Quiet Mode): Tập trung toàn bộ sức mạnh xử lý để loại bỏ tiếng ồn nền đều đặn như tiếng điều hòa nhiệt độ, tiếng động cơ di chuyển hoặc tiếng gió rít.
• Chế độ nhận biết môi trường (Aware Mode hoặc Chế độ xuyên âm): Cho phép thu âm thanh từ thế giới bên ngoài truyền vào tai người nghe một cách tự nhiên nhằm đảm bảo an toàn giao thông.
• Chế độ kết hợp không gian (Immersive Mode): Vừa kích hoạt chống ồn vừa mở rộng không gian sân khấu ba chiều, mang lại cảm giác âm thanh phát ra từ phía trước mặt thay vì chỉ bó hẹp hai bên tai.

Cơ chế tự động cân chỉnh dựa trên tiếng ồn xung quanh

Tính năng âm thanh thích ứng hiện đại cho phép tai nghe liên tục đo lường mức decibel xung quanh theo thời gian thực. Nhờ đó, thiết bị sẽ tự động làm dịu tiếng ồn đột ngột xuất hiện hoặc giảm bớt độ sâu khử ồn khi người dùng đi vào khu vực tĩnh lặng. Việc này giúp đôi tai duy trì trạng thái thư giãn, tránh hiện tượng mỏi tai khi đeo tai nghe trong suốt nhiều giờ làm việc liên tục.

Chế độ xuyên âm và tính năng nhận diện giao tiếp thông minh

Khả năng hòa nhập với môi trường xung quanh là yêu cầu bắt buộc trên các thiết bị khử ồn ngày nay. Nếu mỗi lần cần nói chuyện với đồng nghiệp hoặc nghe thông báo tại nhà ga, người dùng đều phải gỡ thiết bị ra khỏi tai thì trải nghiệm sử dụng sẽ bị gián đoạn đáng kể.

Nhận biết cuộc hội thoại tự động

Một tiêu chí quan trọng giúp trả lời thắc mắc tai nghe chống ồn cần có những tính năng gì hỗ trợ công việc chính là cơ chế nhận biết cuộc hội thoại. Khi phát hiện người đeo bắt đầu cất tiếng nói, hệ thống sẽ tự động hạ nhỏ âm lượng bản nhạc đang phát và khuếch đại giọng nói của người đối diện. Khi cuộc đối thoại kết thúc một khoảng thời gian ngắn, âm lượng phát sẽ tự động khôi phục về mức thiết lập ban đầu mà không đòi hỏi thao tác chạm.

Kiểm soát âm lượng lớn bảo vệ thính giác

Một số hệ thống xuyên âm tiên tiến hiện nay còn tích hợp mạch xử lý giảm âm thanh lớn với tốc độ phản hồi cực nhanh, đạt tới hàng chục nghìn lần mỗi giây. Cơ chế này đảm bảo âm thanh tự nhiên của môi trường vẫn lọt vào tai đầy đủ nhưng các tiếng nổ bất ngờ, tiếng còi xe chói gắt sẽ bị kẹp giảm biên độ ngay tức khắc. Nhờ đó, người dùng có thể bảo vệ thính giác tốt hơn và giảm thiểu đáng kể nguy cơ tổn thương tai trước những âm thanh lớn phát sinh đột ngột.

Tối ưu hóa cấu trúc âm học theo kích thước tai cá nhân

Mỗi người sở hữu kích thước ống tai và độ cong vòm tai hoàn toàn khác nhau, dẫn tới sự sai lệch về độ kín khít khi đeo đệm silicon. Nếu không có thuật toán bù trừ, hiệu quả chống ồn thực tế sẽ suy giảm nghiêm trọng dù thông số kỹ thuật trên lý thuyết rất cao.

Công nghệ CustomTune và EQ thích ứng

Công nghệ CustomTune trên thiết bị của Bose hoặc tính năng EQ thích ứng trên các thiết bị cao cấp của Apple hoạt động dựa trên nguyên lý phát một dải âm thanh kiểm tra vào sâu trong ống tai. Micro tích hợp hướng vào trong sẽ lập tức đo lường tín hiệu phản hồi để phân tích cấu trúc hình học riêng của tai.

Dựa trên dữ liệu từ micro hướng vào trong, tính năng EQ thích ứng của Apple tự động tinh chỉnh dải tần số thấp và trung theo độ vừa vặn nhằm bù đắp lượng âm thanh thất thoát. Trong khi đó, công nghệ CustomTune của Bose tối ưu hóa cấu hình toàn dải tần số và hiệu chỉnh tín hiệu chống ồn theo cấu trúc riêng của từng khoang tai. Quy trình này diễn ra hoàn toàn tự động ngay khi người dùng đưa củ tai vào vị trí, giúp duy trì chất âm cùng khả năng cách âm đồng đều cho từng người nghe.

Cải tiến thiết kế nút tai và đệm cách âm thụ động

Khả năng chống ồn chủ động chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi được bổ trợ bởi lớp cách âm thụ động vững chắc. Nếu đệm mút hoặc nút cao su bị lỏng lẻo, tiếng ồn tần số cao sẽ tràn vào và vượt quá khả năng xử lý của chip khử ồn.

• Bổ sung kích cỡ nút tai đa dạng: Các mẫu nhét tai thế hệ mới bổ sung thêm nút silicon kích cỡ rất nhỏ (như size XXS) để bám chặt vào những vòm tai nhỏ gọn.
• Cấu trúc đệm mút hoạt tính: Tai nghe chụp tai sử dụng chất liệu foam hoạt tính bọc vải thoáng khí giúp ôm trọn vành tai, giải tỏa áp lực đè nén và bịt kín mọi kẽ hở xung quanh gọng kính.
• Thiết kế đai cố định: Giữ cho củ tai nằm chắc chắn trong hốc tai khi người dùng vận động mạnh, ngăn ngừa hiện tượng tụt lỏng làm mất áp suất buồng âm.

Hệ thống micro thu âm chuyên sâu và công nghệ đàm thoại

Một chiếc tai nghe khử ồn xuất sắc không chỉ chặn tiếng ồn cho người nghe mà còn phải bảo vệ giọng nói của chính họ khi tham gia các cuộc gọi trực tuyến hoặc đàm thoại điện thoại giữa chốn đông người. Khi tìm hiểu tai nghe chống ồn cần có những tính năng gì phục vụ liên lạc, cấu hình cụm micro luôn là chi tiết không thể xem nhẹ.

Cấu hình đa micro hướng ngoài và hướng trong

Các sản phẩm âm thanh cao cấp thường bố trí số lượng lớn micro phân bổ quanh thân máy để tạo nên một mạng lưới quét âm thanh đa chiều:

• Micro hướng ra ngoài: Tiếp nhận tiếng ồn môi trường ở dải tần số rộng và thu thập tín hiệu ở tần suất cao để truyền về bộ xử lý tạo sóng khử ồn kịp thời.
• Micro hướng vào trong: Liên tục lắng nghe dải âm đang thực sự phát ra bên trong khoang tai của người nghe, phát hiện kịp thời những tạp âm còn sót lại để triệt tiêu bổ sung.
• Cấu trúc chống gió rít: Vỏ ngoài của micro được che chắn bằng lưới kim loại đặc biệt nhằm giảm thiểu tác động của luồng không khí thổi trực tiếp khi người dùng di chuyển ngoài trời.

Công nghệ định hướng chùm sóng và thuật toán giọng nói

Để truyền tải giọng nói trong trẻo trong môi trường ồn ào, hệ thống sử dụng thuật toán cô lập giọng nói kết hợp micro chùm sóng (beamforming) tập trung bắt trọn hướng phát ra của giọng nói. Tiếng ồn xung quanh xe cộ, máy móc sẽ bị bóc tách và giảm âm lượng xuống mức thấp nhất, giúp người nghe ở đầu dây bên kia nắm bắt thông tin rõ ràng mà không bị phân tâm.

Bước tiến công nghệ chống ồn trên các thế hệ tai nghe mới

Nhìn vào thị trường tai nghe âm thanh hiện nay, công nghệ chống ồn đã có những bước chuyển mình vượt bậc nhờ sự xuất hiện của các con chip chuyên dụng thế hệ mới và thuật toán điện toán biên. Những cải tiến này thể hiện rõ qua các sản phẩm cao cấp đã ra mắt và đang lưu hành rộng rãi.

Bước đột phá trên tai nghe mở và dạng nhét tai nhỏ gọn

Trước đây, cơ chế chống ồn chủ động gần như chỉ phát huy tác dụng trên tai nghe nhét kín (In-ear) hoặc chụp tai (Over-ear). Tuy nhiên, trên phiên bản AirPods 5 hộp sạc không dây, Apple đã chứng minh khả năng đưa công nghệ chống ồn chủ động lên một thiết kế tai nghe mở hoàn toàn không dùng nút đệm silicon. Dù mức lọc tạp âm ở dạng mở không thể triệt để bằng tai nghe có nút đệm khít, thiết bị vẫn giảm được tiếng ồn hiệu quả hơn tới 1,5 lần so với đời tiền nhiệm, đồng thời tích hợp đầy đủ âm thanh thích ứng và nhận biết cuộc hội thoại.

Ở phân khúc nhét tai chuyên sâu, theo thông tin công bố trên hệ thống phân phối FPT Shop, dòng AirPods Pro 3 tiếp tục nâng cấp khả năng chống ồn chủ động lên gấp 2 lần so với AirPods Pro 2 nhờ sức mạnh từ chip H2 và hệ thống micro tần suất cao. Thiết bị này còn bổ sung cảm biến nhịp tim quang học quét 256 lần/giây phục vụ tập luyện thể thao và hộp sạc đạt chuẩn kháng nước IP57.

Cùng thời điểm, Bose QuietComfort Ultra Earbuds 2 tiếp tục khẳng định vị thế khử ồn hàng đầu thông qua cơ chế khử tiếng ồn thích ứng ActiveSense kết hợp công nghệ âm thanh không gian Bose Immersive Audio. Sự đồng hành của công nghệ CustomTune giúp mẫu tai nghe của Bose tự động đọc cấu trúc tai để duy trì mức cân bằng âm học xuất sắc trong mọi hoàn cảnh.

Chuẩn mực mới trên dòng tai nghe chụp tai kích thước lớn

Đối với các thiết bị chụp tai, không gian rộng rãi bên trong củ tai cho phép tích hợp cấu hình phần cứng xử lý tín hiệu mạnh mẽ vượt trội. Dòng tai nghe AirPods Max 2024 sử dụng hệ thống lên tới 6 micro hướng ra ngoài và 2 micro hướng vào trong, mang lại khả năng chống ồn cân bằng đẳng cấp Pro và hỗ trợ điều hướng chùm sóng cô lập giọng nói cực kỳ sắc nét. Người dùng dễ dàng làm chủ các thao tác phát nhạc, chuyển bài hay chỉnh âm lượng bằng núm xoay Digital Crown tiện lợi, đồng thời chuyển đổi giữa chế độ khử tiếng ồn và xuyên âm thông qua nút kiểm soát tiếng ồn chuyên dụng.

Bên cạnh đó, Bose QuietComfort Ultra Headphones đem đến sự kết hợp hoàn hảo giữa chế độ Yên Tĩnh (Quiet Mode), chế độ Nhận Biết (Aware Mode) và chế độ Âm thanh không gian Immersive Mode. Nhờ thuật toán tùy biến thông minh theo hình dạng tai, người dùng có thể đắm chìm vào không gian làm việc tĩnh lặng tuyệt đối ngay tại những nơi hỗn tạp như quán cà phê hay khoang máy bay mà không cần phải đẩy âm lượng phát lên mức quá lớn gây hại tai.

Thời lượng pin thực tế và những đánh đổi cần cân nhắc

Mạch xử lý chống ồn chủ động và hệ thống micro thu nhận tín hiệu liên tục tiêu tốn một lượng năng lượng không nhỏ. Đây là yếu tố người mua cần cân nhắc kỹ để tránh tình trạng tai nghe hết pin giữa chừng trong các chuyến đi xa hoặc phiên làm việc kéo dài.

Mức tiêu hao năng lượng khi kích hoạt các tính năng nâng cao

Thời gian phát nhạc thực tế của tai nghe sẽ thay đổi rõ rệt tùy theo việc người dùng kích hoạt chống ồn đơn thuần hay kết hợp cùng các công nghệ âm thanh vòm ba chiều.

• Dòng tai nghe chụp tai lớn: AirPods Max 2024 duy trì thời lượng phát tối đa lên đến 20 giờ kể cả khi bật chống ồn chủ động, hỗ trợ thêm 1.5 giờ nghe chỉ sau 5 phút sạc nhanh qua cổng USB-C. Bose QuietComfort Ultra Headphones cung cấp 24 giờ nghe ở chế độ Quiet Mode hoặc Aware Mode, nhưng con số này sẽ giảm xuống còn khoảng 18 giờ nếu kích hoạt đồng thời chế độ Immersive Audio.
• Dòng tai nghe nhét tai nhỏ gọn: AirPods Pro 3 đạt khoảng 8 giờ hoạt động liên tục khi mở chống ồn chủ động, tăng thêm 2 giờ so với thế hệ trước. Trong khi đó, Bose QuietComfort Ultra Earbuds 2 mang lại 6 giờ nghe ở chế độ tiêu chuẩn và giảm còn 4 giờ khi kết hợp âm thanh sống động, với hộp sạc đi kèm hỗ trợ nạp đầy thêm 3 lần. AirPods 5 hộp sạc không dây cho thời gian nghe 5 giờ khi bật chống ồn (so với 7 giờ khi tắt chống ồn), nâng tổng thời gian sử dụng cùng hộp sạc lên mức 22 giờ.

Giới hạn vật lý và khả năng tương thích hệ điều hành

Bên cạnh thời lượng pin, người dùng cần lưu ý một số ranh giới vật lý mà công nghệ chống ồn hiện nay vẫn chưa thể vượt qua hoàn toàn:

• Xử lý tạp âm ngẫu nhiên: Mọi hệ thống ANC đều xử lý tốt nhất các tạp âm lặp lại tuần hoàn ở dải tần số trầm (tiếng động cơ, điều hòa, quạt gió). Các tiếng động có tần số biến thiên đột ngột và âm vực cao như tiếng la hét, tiếng kim loại va chạm vẫn có thể lọt vào một phần.
• Độ bền và môi trường ẩm: Khả năng chống bụi và nước đạt chuẩn IP57 trên các mẫu tai nghe mới cho phép thiết bị chống chịu tốt trước mồ hôi hoặc trời mưa nhẹ, nhưng người dùng tuyệt đối không nên cắm sạc khi tai nghe hoặc cổng tiếp xúc còn đang ướt.
• Khả năng tương thích chéo: Một số tính năng độc quyền như theo dõi chuyển động đầu, tự động chuyển đổi thiết bị hay kích hoạt trợ lý ảo giọng nói thông minh chỉ vận hành mượt mà khi kết nối trong cùng một hệ sinh thái phần mềm chính hãng. Khi ghép nối sang các hệ điều hành khác qua chuẩn Bluetooth thông thường, tai nghe có thể chỉ đóng vai trò như một thiết bị phát nhạc và đàm thoại cơ bản.

Lời khuyên thực tế khi lựa chọn tai nghe khử ồn

Để sở hữu chiếc tai nghe phục vụ tốt nhất cho nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, người mua không nên chỉ nhìn vào số lượng tính năng trên bảng thông số. Trải nghiệm thực tế phụ thuộc rất nhiều vào độ vừa vặn cơ học và thói quen di chuyển của từng cá nhân.

• Ưu tiên thử nghiệm độ kín đệm tai: Hãy thử trực tiếp các kích cỡ nút silicon hoặc đệm chụp tai đi kèm để đảm bảo tai nghe bám khít ống tai mà không gây cảm giác đau tức hay chèn ép mạch máu.
• Xác định môi trường sử dụng chủ yếu: Nếu thường xuyên ngồi máy bay hay tàu xe đường dài, tai nghe chụp tai kích thước lớn với khả năng cách âm thụ động dày dặn sẽ đem lại sự tĩnh lặng tối đa. Nếu di chuyển ngoài đường phố hoặc tập luyện thể thao, các mẫu in-ear nhỏ gọn tích hợp khả năng xuyên âm nhạy bén sẽ mang lại độ an toàn cao hơn.
• Kiểm tra chuẩn sạc nhanh: Một thiết bị hỗ trợ sạc nhanh qua cổng kết nối USB-C thông dụng sẽ giải tỏa áp lực cạn pin khi người dùng chuẩn bị có cuộc họp gấp hoặc phải lên đường di chuyển đột xuất.

Tạm kết

Để chọn đúng chiếc tai nghe phục vụ công việc và giải trí, người dùng cần hiểu rõ tai nghe chống ồn cần có những tính năng gì ngoài khả năng triệt tiêu âm thanh cơ bản. Một thiết bị khử ồn hoàn chỉnh luôn đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa mạch chống ồn chủ động thích ứng, chế độ xuyên âm bảo vệ thính giác, công nghệ cân chỉnh cấu trúc tai và thời lượng pin ổn định.

Nếu bạn đang tìm kiếm một thiết bị khử tạp âm hàng đầu cùng chất âm đẳng cấp, hãy trải nghiệm ngay tai nghe Bluetooth nhét tai chống ồn Sony WF-1000XM6 tại chuỗi cửa hàng FPT Shop trên toàn quốc.

Xem thêm:

• Mách bạn cách chọn tai nghe chống ồn chuẩn nhất, phù hợp cho mục đích học tập, làm việc hay giải trí
• Có nên mua tai nghe chống ồn không? Những lý do khiến công nghệ này ngày càng được ưa chuộng