SWOT là gì? Hướng dẫn chi tiết cách phân tích mô hình ma trận SWOT cho người mới 

SWOT là mô hình định vị chiến lược hiệu quả và được áp dụng phổ biến nhất trong các doanh nghiệp hiện nay. Nếu bạn đang tìm hiểu các phân tích ma trận SWOT là gì thì đừng bỏ lỡ bài viết ngày hôm nay của FPT Shop nhé!

Phân tích SWOT là gì?

SWOT là từ viết tắt cho Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức). Kỹ thuật này được nhà kinh tế Mỹ Albert Humphrey phát minh ra trong quá trình làm việc tại Viện Nghiên cứu Stanford từ 1960-1970.  

Đây là một mô hình thường xuyên được sử dụng để đánh giá vị thế cạnh tranh của một công ty để từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp cho tương lai. Phân tích này sẽ thực hiện xem xét các nhân tố bên trong và bên ngoài của một tổ chức, cụ thể:

• Yếu tố bên trong: Bao gồm các điểm mạnh (Strengths) và điểm yếu (Weaknesses) bên trong tổ chức, như quản lý, marketing, nhân sự, thương hiệu... Đây là những yếu tố mà tổ chức có thể tác động và kiểm soát được.
• Yếu tố bên ngoài: Bao gồm cơ hội (Opportunities) và thách thức (Threats) từ bên ngoài tổ chức, như kinh tế - xã hội, văn hóa, chính trị - pháp luật, công nghệ, đối thủ cạnh tranh, nhà cung cấp, khách hàng... Đây thường là những yếu tố mà tổ chức không có khả năng kiểm soát hoàn toàn.

Mô hình SWOT có thể sử dụng vào những việc gì?

Chúng ta có thể linh hoạt sử dụng mô hình SWOT trong nhiều mục đích và ngữ cảnh khác nhau cụ thể như:

• Các buổi hội thảo 
• Cần tìm ra ý tưởng và giải pháp 
• Giải quyết vấn đề 
• Lập kế hoạch
• Lên kế hoạch chiến lược
• Đánh giá sản phẩm
• Đánh giá đối thủ 
• Lập kế hoạch phát triển cá nhân 
• Ra quyết định 

Khi nào cần xây dựng mô hình phân tích SWOT

Phân tích SWOT là một công cụ hữu ích cho việc đánh giá chiến lược của doanh nghiệp hoặc cá nhân từ nhiều khía cạnh khác nhau. Dưới đây là những tình huống và ngữ cảnh bạn có thể sử dụng tới mô hình SWOT:

• Khi bạn cần đưa ra quyết định chiến lược quan trọng như mở rộng kinh doanh, thay đổi chính sách nội bộ, hoặc điều chỉnh kế hoạch.
• Khi cần đánh giá lại tình hình hiện tại của doanh nghiệp và cải thiện hoạt động khi cần thiết.
• Giúp xác định rõ những điểm mạnh của tổ chức để tận dụng, đồng thời cũng tìm ra những điểm yếu cần điều chỉnh hoặc loại bỏ.
• SWOT analysis không chỉ áp dụng cho doanh nghiệp mà còn có thể sử dụng trong việc đánh giá và phát triển bản thân, quy hoạch sự nghiệp hoặc định hình mục tiêu cá nhân.

Các bước phân tích mô hình ma trận SWOT 

Để bắt đầu phân tích ma trận SWOT của doanh nghiệp, chúng ta cần phân tích từng yếu tố nhỏ trong ma trận. Sau đó tiến hành phân tích ma trận theo các chiến lược kết hợp.

Bước 1: Xác định mục tiêu SWOT

Đầu tiên, bạn cần xác định mục tiêu cụ thể cho ma trận SWOT là gì. Mục tiêu này có thể liên quan đến bất kỳ khía cạnh nào của doanh nghiệp, từ việc triển khai một sản phẩm mới, mở rộng thị trường, hoặc cải thiện quy trình nội bộ. Việc ma trận tập trung vào một hoạt động cụ thể sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Bước 2: Thu thập “tài nguyên” 

Tiếp theo, công ty cần tìm hiểu và thu thập tất cả các thông tin cần thiết để thực hiện phân tích SWOT. Ở bước này bạn cần xác định được những dữ liệu cần thiết, những người chịu trách nhiệm phân tích, nguồn lực và ngân sách cũng như thời gian hoàn thành.

Ví dụ: Công ty ABC đang phân tích một doanh nghiệp bán lẻ. Những thông tin bạn cần thu thập có thể là về doanh số bán hàng, lợi nhuận, chi phí, khách hàng, cạnh tranh, xu hướng thị trường. Ngoài ra, công ty cũng cần xác định những người sẽ tham gia vào quá trình phân tích, như giám đốc điều hành, quản lý bán hàng, nhân viên bán hàng để có được các quan điểm đa dạng.

Bước 3: Tổng hợp ý kiến 

Trong quá trình phân tích SWOT là gì, những người tham gia phân tích cần họp với nhau và liệt kê ra các yếu tố cần phân tích. 

Những yếu tố bên trong 

Trước hết, để tìm ra được điểm mạnh để phát huy và điểm yếu để loại bỏ, hãy bắt đầu bằng cách tự đặt những câu hỏi như sau:

Ví dụ:

• (Điểm mạnh) Công ty ABC đạt điểm NPS (Net Promoter Score) nổi bật là 90 điểm, cao hơn nhiều so với các công ty đối thủ.
• (Điểm yếu) Trang web ABC gặp khó khăn trong việc tiếp cận người dùng trên sàn thương mại điện tử do ngân sách tiếp thị hạn chế, và doanh số bán hàng online liên tục giảm.

Những yếu tố bên ngoài 

Phân tích những cơ hội và mối nguy cơ tiềm ẩn trong doanh nghiệp của bạn. Để thực hiện điều đó công ty cần thảo luận và đặt ra những câu hỏi như:

Bước 3: Hiệu chỉnh kết quả 

Sau khi đã liệt kê được những điểm mạnh, điểm yếu, nguy cơ và thách thức của doanh nghiệp. Các thành viên tham gia SWOT bắt đầu quá trình sàng lọc để loại ra những ý tưởng trùng lặp và chọn ra những ý tưởng tốt nhất. 

Bước 4: Phát triển chiến lược 

Sau khi đã hoàn thành hiệu chỉnh, bây giờ là lúc công ty phát triển thành kế hoạch chiến lược phù hợp: 

• Chiến lược kết hợp điểm mạnh và cơ hội (SO): Chiến lược SO sẽ kết hợp các yếu tố điểm mạnh bên trong với các cơ hội bên ngoài. Cũng vì vậy, mà mục tiêu của chiến lược SO là tăng trưởng và mở rộng.
• Chiến lược kết hợp điểm yếu với cơ hội (WO): Đây là chiến lược mà doanh nghiệp nhận thấy những điểm yếu nhiều hơn điểm mạnh. Tuy nhiên, khi xem xét yếu tố bên ngoài, các cơ hội lại chiếm ưu thế. Mục tiêu của chiến lược này là tận dụng những cơ hội để cải thiện các điểm yếu.
• Chiến lược kết hợp điểm mạnh và thách thức (ST): Đây là chiến lược mà doanh nghiệp đang hoạt động và phải đối mặt với nhiều thách thức bên ngoài. Doanh nghiệp phải tận dụng những thế mạnh của mình để hạn chế các nguy cơ hay đe dọa từ bên ngoài.
• Chiến lược kết hợp điểm yếu với thách thức (WT): Chiến lược này cho thấy tình thế của doanh nghiệp đang rất nguy cấp. Môi trường kinh doanh không thuận lợi với sự đe dọa lớn từ bên ngoài. Tiềm lực cạnh tranh của doanh nghiệp rất kém và phải lựa chọn giữa việc giải thể hoặc tìm kiếm các kẽ hở của thị trường để cố gắng tồn tại.

Ví dụ cụ thể về phân tích ma trận SWOT 

Để có thể hiểu rõ hơn về ma trận SWOT, FPT Shop đưa ra cho bạn một ví dụ cụ thể về mô hình bán hàng của Coca Cola:

Strengths  - Điểm mạnh 

• Cocacola có thương hiệu nổi tiếng
• Thị phần chiếm lĩnh ngành đồ uống toàn cầu
•  Mạng lưới phân phối rộng khắp
• Khả năng thâm nhập thị trường rộng rãi 

Weaknesses - Điểm yếu

• Cạnh tranh gay gắt với Pepsi
• Đa dạng hóa sản phẩm
• Phụ thuộc vào thị trường đồ uống quốc gia khác
• Rủi ro về tỷ giá ngoại tệ 
• Các vấn đề liên quan đến sức khỏe 

Opportunities - Cơ hội 

• Đa dạng hóa sản phẩm
• Khai thác thị trường ở các quốc gia đang phát triển
• Mạng hệ thống chuỗi cung ứng tiên tiến
• Đổi mới liên tục 
• Tập trung vào đồ uống có lợi cho sức khỏe 

Threats - Thách thức 

• Mối đe dọa cạnh tranh cao
• Nhiều sản phẩm đã lỗi thời
• Nhu cầu về các sản phẩm tốt cho sức khỏe 

Ưu và nhược điểm của mô hình ma trận SWOT là gì?

Ưu điểm

Không ngẫu nhiên mà mô hình phân tích SWOT được các doanh nghiệp tin dùng. Dưới đây là những ưu điểm của phương pháp này:

• Phương pháp giúp phân tích các kế hoạch, sản phẩm, dự án một cách hiệu quả mà không tốn chi phí.
• Phân tích này không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu hay công cụ phức tạp. Bạn chỉ cần tổ chức ý kiến và thông tin từ các nguồn khác nhau.
• SWOT giúp công ty xác định được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của mình. Từ đó giúp doanh nghiệp tránh những sai lầm hay rủi ro có thể tiềm ẩn, giảm thiểu sai lầm gây tổn hại đến ngân sách công ty.
• SWOT có thể vận dụng cho đa dạng đối tượng, hình thức từ doanh nghiệp đến cá nhân, dự án, sản phẩm hay tổ chức phi lợi nhuận.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm vượt trội, phương pháp SWOT còn có một số hạn chế sau:

• Quá trình phân tích SWOT sẽ cho ra rất nhiều thông tin nhưng không phải thông tin nào cũng hữu ích. Vì vậy sau khi hoàn thành quá trình phân tích, bạn cần sàng lọc cho mình những thông tin cần thiết.
• Mô hình chỉ giúp bạn xác định được vấn đề, không đưa ra được giải pháp hay quyết định cụ thể. Bạn cần tự đánh giá vấn đề và đưa ra giải pháp cho doanh nghiệp.
• Mô hình SWOT thường không đưa ra được phân tích chuyên sâu cho doanh nghiệp.
• SWOT đưa ra rất nhiều ý tưởng, nhưng sẽ không giúp bạn chọn ra ý tưởng tốt nhất.

Lời kết 

Bài viết này đã đem đến cho bạn cái nhìn sâu sắc về ma trận phân tích SWOT là gì cũng như hướng dẫn chi tiết từng bước để áp dụng nó vào doanh nghiệp. Mong rằng, với những kiến thức được chia sẻ, bạn sẽ có thể ứng dụng thành công chúng vào việc phát triển doanh nghiệp của mình. Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, đừng ngần ngại để lại bình luận phía dưới. FPT Shop sẽ sẵn lòng hỗ trợ và giải đáp cho bạn một cách chi tiết nhất.

Xem thêm:

• Digital transformation là gì? Vai trò và tác động đối với sự phát triển của doanh nghiệp
• Trực quan là gì? Khám phá sức mạnh đáng kinh ngạc đằng sau ngôn ngữ hình ảnh
• Pros and cons là gì? Cách diễn đạt ưu - nhược điểm của một vấn đề

Tại FPT Shop chúng tôi cung cấp các sản phẩm máy tính xách tay cấu hình cao, giá cả ưu đãi, nếu bạn đang tìm kiếm một sản phẩm như vậy để hỗ trợ quá trình SWOT của mình thì hãy ghé xem ngay nhé.

• Máy tính xách tay