Servlet là gì? Tổng hợp những kiến thức cần biết để học lập trình Java hiệu quả hơn

“Servlet là gì” đã trở thành câu hỏi quen thuộc đối với nhiều bạn mới tìm hiểu về ngành lập trình. Công nghệ được áp dụng bởi khả năng hoạt động mạnh mẽ và linh hoạt. Vậy kiến trúc và nhiệm vụ thực thi Servlet diễn ra như thế nào? Tại sao bạn nên trang bị kiến thức về công cụ này? Đáp án sẽ được FPT Shop bật mí thông qua bài viết dưới đây!

Định nghĩa Servlet là gì?

Servlet là một đoạn mã Java được sử dụng để mở rộng khả năng của máy chủ web. Chương trình hoạt động như một thành phần của máy chủ web nhằm cho phép máy chủ xử lý yêu cầu HTTP từ các máy khách. Servlet có thể tạo ra tác động đến trang web và tương tác với cơ sở dữ liệu, xuất hiện dữ liệu dưới dạng HTML, thực hiện các tác vụ logic và nhiều tiện ích hơn nữa.

Servlet thường được sử dụng trong các ứng dụng web Java Enterprise Edition (JEE) như trang web doanh nghiệp, cửa hàng trực tuyến, hệ thống quản lý và các ứng dụng web khác. Hệ thống được quản lý bởi một máy chủ Servlet như Apache Tomcat hoặc Jetty. Đồng thời, chúng sẽ được triệu hồi khi có yêu cầu từ phía máy khách. 

Tìm hiểu về kiến trúc Servlet

Kiến trúc của một Servlet bao gồm các thành phần chính sau:

• ServletRequest và ServletResponse: Đây là hai giao diện cốt lõi trong API Servlet. ServletRequest đại diện cho yêu cầu gửi đến Servlet từ phía client còn ServletResponse đại diện cho phản hồi mà Servlet trả về cho client.
• Servlet: Đây là giao diện hay lớp trừu tượng trong Java phải được triển khai hoặc mở rộng để tạo ra một công cụ Servlet. Mỗi logic cung cấp Servlet để xử lý yêu cầu và tạo phản hồi dữ liệu.
• Servlet Container: Đây là môi trường thực thi chứa các Servlet. Servlet container quản lý vòng đời của Servlet, tương tác với yêu cầu từ phía khách hàng, tạo ra các luồng xử lý và quản lý các tài nguyên cần thiết cho các Servlet.
• Web.xml hoặc Annotation: Servlet được đăng ký và ánh xạ một URL cụ thể thông tin trở về cấu hình trong tệp web.xml hoặc chú thích thông tin (từ Java EE 6).
• Vòng đời của Servlet: Mỗi Servlet đi qua các giai đoạn: khởi động, dịch vụ và hủy bỏ. Giai đoạn khởi động xảy ra khi Servlet được tạo ra hoặc khởi động, giai đoạn dịch vụ xảy ra khi Servlet nhận được yêu cầu và xử lý chứng, giai đoạn bị hủy bỏ xảy ra khi Servlet bị hủy bỏ.

Những nhiệm vụ cơ bản của Servlet

Xử lý yêu cầu từ phía khách hàng

Servlet cam chịu trách nhiệm xử lý các yêu cầu HTTP. Khi một yêu cầu HTTP được gửi từ web trình duyệt, Servlet có khả năng đọc thông tin từ yêu cầu, xử lý nó và phản hồi kết quả.

• Nhận yêu cầu: Đầu tiên, Servlet nhận yêu cầu từ máy khách thông qua giao thức HTTP. Yêu cầu này bao gồm các phương thức HTTP như GET, POST, PUT, DELETE.
• Đọc thông tin yêu cầu: Sau khi nhận yêu cầu, Servlet có khả năng đọc thông tin từ yêu cầu như thông tin về tham số, đầu vào từ biểu mẫu, thông tin đăng nhập, cookie và các thông tin mà khách hàng đã gửi đính kèm yêu cầu.
• Yêu cầu xử lý: Servlet thực hiện xử lý dựa trên dữ liệu dựa trên thông tin từ yêu cầu. Công việc này có thể bao gồm việc kiểm tra đầu vào dữ liệu.
• Phản hồi yêu cầu: Cuối cùng, Servlet gửi phản ứng tới máy khách qua giao thức HTTP để trình duyệt web hiển thị hoặc sử dụng kết quả.

Giao tiếp tiếp với cơ sở dữ liệu

Servlet có khả năng tương tác với cơ sở dữ liệu, cho phép lưu trữ và xuất dữ liệu từ cơ sở dữ liệu khi cần. Việc này cho phép hệ thống kết nối web ứng dụng và thao tác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu.

• Kết nối với cơ sở dữ liệu: Servlet cung cấp khả năng kết nối với cơ sở dữ liệu, thông thường thông qua JDBC (Java Database Connectivity) hoặc các giao thức tương tự, để thiết lập và quản lý kết nối đến cơ sở dữ liệu.
• Thực hiện các truy vấn: Servlet có khả năng xây dựng và thực hiện các truy vấn SQL đến cơ sở dữ liệu, bao gồm truy vấn chọn (SELECT), thêm mới (INSERT), cập nhật (UPDATE), xóa bỏ (DELETE) và các truy vấn lưu trữ thủ tục (stored procedures).
• Xử lý kết quả truy vấn: Sau khi thực hiện truy vấn, Servlet có nhiệm vụ xử lý kết quả trả về từ cơ sở dữ liệu, ví dụ như tạo ra đối tượng từ dữ liệu có cấu trúc (ORM), xử lý lỗi và chuẩn hóa dữ liệu trả về.
• Quản lý giao thức và bảo mật: Servlet phải quản lý kết nối đến cơ sở dữ liệu một cách an toàn và bảo mật, bao gồm quản lý tài nguyên kết nối, xác thực và phân quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu.
• Tối ưu hiệu suất: Khi tương tác với cơ sở dữ liệu, Servlet cần xử lý các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất, bao gồm tối ưu hóa truy vấn, quản lý kết nối và tối ưu hóa dữ liệu trong cơ sở dữ liệu.

Biểu mẫu xử lý và dữ liệu từ trình duyệt

Servlet có thể nhận dữ liệu từ các mẫu (biểu mẫu) trên trình duyệt và xử lý chúng, bao gồm kiểm tra tính hợp lệ, lưu trữ vào cơ sở dữ liệu và phản hồi kết quả về trình duyệt.

• Xác thực và xử lý đầu vào dữ liệu: Khi một biểu mẫu được gửi từ trình duyệt, Servlet nhận đầu vào dữ liệu từ biểu mẫu, hợp lệ xác thực của dữ liệu và xử lý đầu vào chuỗi từ người dùng (ví dụ: loại bỏ ký tự đặc biệt, kiểm tra định dạng).
• Ứng dụng logic xử lý: Dữ liệu từ biểu mẫu có thể được sử dụng để kích hoạt ứng dụng logic, ví dụ như tạo mới một bản ghi trong cơ sở dữ liệu, cập nhật thông tin người dùng, xử lý cài đặt đơn hàng.
• Tạo và trả lời phản hồi: Dựa trên dữ liệu từ biểu mẫu và quá trình xử lý kết quả, Servlet tạo ra một phản hồi phù hợp (ví dụ: trang kết quả, thông báo thành công, thông báo lỗi) và trả lời cho quá trình duyệt để hiển thị cho người dùng.
• Gửi thông tin về quá trình xử lý trạng thái: Servlet có thể gửi thông tin về quá trình xử lý trạng thái (thành công, lỗi), quay lại trình duyệt để thông báo cho người dùng.

Giao tiếp với các thành phần khác của web ứng dụng

Đây là một nhiệm vụ quan trọng trong việc tạo ra trang web động và tương tác. Chế độ hoạt động và giao tiếp của Servlet chính là:

• Tương tác với JSP: Servlet có khả năng tương tác với JSP (JavaServer Pages) để tạo ra nội dung động cho trang web. Thông qua việc truyền dữ liệu và thu thập kết quả từ Servlet, JSP có thể hiển thị dữ liệu động và tương tác với người dùng.
• Giao tiếp với HTML/CSS: Servlet có thể tạo ra mã HTML và CSS dựa trên logic ứng dụng và dữ liệu được xử lý. Điều này cho phép tạo ra giao diện web động, thay đổi theo dữ liệu và trạng thái của ứng dụng.
• Kết hợp với JavaScript: Servlet có khả năng tương tác với mã JavaScript để cập nhật và điều khiển phần giao diện người dùng trên trình duyệt. Việc này có thể liên quan đến việc xử lý sự kiện, tương tác người dùng và cập nhật giao diện mà không cần tải lại toàn bộ trang.
• Giao tiếp với các framework khác: Servlet có thể kết hợp với các framework khác như Spring, Struts, Hibernate để thực hiện các chức năng phức tạp hơn như quản lý dữ liệu, xử lý logic ứng dụng một cách hiệu quả và bảo mật.
• Tương tác với API bên ngoài: Servlet có khả năng gọi và tương tác với các API bên ngoài như dịch vụ web, cổng thanh toán, dịch vụ định vị. Mục đích nhằm tích hợp các dịch vụ và dữ liệu từ các nguồn khác nhau vào ứng dụng web.

Thực hiện ứng dụng logic

Servlet có khả năng thực thi ứng dụng logic phức tạp, bao gồm xử lý dữ liệu, kiểm tra điều kiện, quyết định điều kiện luồng và tạo kết quả dựa trên dữ liệu và logic đó.

• Xử lý đầu vào dữ liệu: Nhận Servlet và xử lý dữ liệu được gửi từ HTTP yêu cầu, bao gồm thông tin từ biểu mẫu, tham số trên URL, JSON/XML dữ liệu hoặc bất kỳ định dạng nào khác mà khách hàng gửi đến. Servlet có nhiệm vụ xác thực, kiểm tra tính hợp lệ và chuẩn hóa dữ liệu trước khi sử dụng cho ứng dụng logic.
• Ứng dụng logic xử lý: Servlet thực hiện các bước logic cụ thể theo yêu cầu của ứng dụng, bao gồm kiểm tra điều kiện, xử lý dữ liệu, quyết định điều kiện luồng và tạo kết quả dựa trên dữ liệu và logic. Người dùng hoạt động xác thực, xử lý giao dịch, kiểm tra quyền truy cập và quản lý dữ liệu cũng nằm trong phạm vi vi phạm của nhiệm vụ này.
• Tạo và trả lời phản hồi: Dựa trên kết quả của quá trình xử lý logic, Servlet tạo ra phản hồi phù hợp, có thể là động trang HTML, JSON/XML dữ liệu hoặc bất kỳ định dạng nào khác và trả về cho máy khách thông qua HTTP giao thức.

Lý do cần biết về cách ứng dụng Servlet

Việc hiểu và biết cách sử dụng Servlet mang lại nhiều lợi ích cho các nhà phát triển ứng dụng web, bao gồm:

• Servlet làm việc để tạo ra các trang web trở nên dễ dàng hơn bằng cách cho phép xử lý dữ liệu, tương tác với người dùng và tạo ra nội dung động dựa trên ứng dụng logic.
• Servlet có khả năng tương tác với JSP, HTML, CSS, JavaScript và các framework khác để tạo trải nghiệm tốt nhất cho người dùng và tích hợp dịch vụ từ các nguồn khác nhau.
• Công việc tiếp theo với cơ sở dữ liệu thông qua Servlet cho phép lưu trữ ứng dụng, truy xuất và xử lý dữ liệu bằng một cách hiệu quả, mở rộng khả năng quản lý thông tin của ứng dụng.
• Servlet có khả năng thực hiện các tác vụ phức tạp như xử lý biểu mẫu, gửi yêu cầu từ trình duyệt và xử lý các API yêu cầu từ các web dịch vụ khác.
• Việc sử dụng Servlet cho phép nhà phát triển kiểm tra kiểm soát bảo mật, quản lý tài nguyên và tối ưu hóa hiệu suất của web ứng dụng dưới góc nhìn của người dùng giao diện cần xử lý logic phía máy chủ.

Tạm kết

Vừa rồi, bạn đọc đã được cập nhật rất nhiều kiến thức từ FPT Shop để giải đáp thắc mắc Servlet là gì? Hy vọng với những tiện ích kể trên đã giúp các nhà phát triển biết cách tận dụng công nghệ hiệu quả.

Xem thêm:

• Platform là gì? Tổng hợp các mô hình Platform thịnh hành và cách ứng dụng
• DisplayPort là gì? Tìm hiểu các chuẩn DisplayPort và cách phân biệt với HDMI hiệu quả

FPT Shop luôn muốn mang đến những sản phẩm công nghệ giá tốt với chất lượng tuyệt vời để phục vụ khách hàng. Nếu bạn muốn tìm kiếm các loại điện thoại hoặc máy tính cấu hình cao để phục vụ công việc, cuộc sống thì hãy ghé thăm cửa hàng nhé!

• Điện thoại Honor