Self efficacy là gì? Khám phá sức mạnh nội tại và cách nuôi dưỡng niềm tin vào bản thân

Trong hành trình trưởng thành, con người luôn tìm kiếm lời giải đáp cho những nghi ngờ của bản thân. Khi chứng kiến những người xung quanh tiến xa trong công việc và cuộc sống, cảm giác hoang mang có thể xuất hiện. Chính lúc này, việc tin tưởng vào năng lực cá nhân đóng vai trò quan trọng. Đây cũng là cốt lõi của khái niệm self efficacy mà các nhà tâm lý học nhấn mạnh. Trong bài viết này, hãy cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết về self efficacy là gì nhé.

Self efficacy là gì?

Self-efficacy hay còn gọi là niềm tin vào năng lực của bản thân, là một khái niệm quan trọng trong thuyết nhận thức xã hội của Albert Bandura. Đây là sự tin tưởng rằng mỗi người có thể sắp xếp và thực hiện một chuỗi hành động để kiểm soát hoặc chinh phục các tình huống nhất định.

Bandura cho rằng thái độ, kỹ năng và năng lực của con người tạo nên hệ thống cái tôi, quyết định cách chúng ta nhìn nhận vấn đề và phản ứng trước thử thách. Niềm tin này ảnh hưởng trực tiếp đến suy nghĩ, cảm xúc và cách chúng ta đưa ra quyết định.

Khi hiểu self efficacy là gì, bạn sẽ nhận ra rằng niềm tin mạnh mẽ vào năng lực bản thân chính là động lực để vượt qua mọi giới hạn, từ đó đạt được thành công.

Vì sao cần tin vào năng lực bản thân?

Tại sao niềm tin vào năng lực bản thân lại trở thành chủ đề trọng tâm trong giáo dục và tâm lý học? Theo Albert Bandura cùng nhiều nhà nghiên cứu khác, self efficacy đóng vai trò thiết yếu trong việc hình thành động lực, định hướng hành vi và điều chỉnh trạng thái tâm lý con người.

Ai cũng có thể đặt ra mục tiêu, lên kế hoạch và mong muốn đạt được những thay đổi tích cực. Tuy nhiên, quá trình thực hiện các mục tiêu đó thường gặp nhiều trở ngại. Chính ở thời điểm này, self efficacy trở thành yếu tố quyết định việc một người sẽ kiên trì vượt qua thách thức hay từ bỏ giữa chừng.

Người có niềm tin vào năng lực bản thân thường thể hiện qua những đặc điểm sau:

• Xem thử thách là cơ hội để khẳng định bản thân và tìm cách hoàn thành nhiệm vụ một cách hiệu quả
• Chủ động tham gia vào các hoạt động với sự hứng thú và trách nhiệm cao
• Luôn giữ sự cam kết rõ ràng với mục tiêu, không dễ dàng từ bỏ dù gặp trở ngại
• Dễ phục hồi tinh thần sau thất bại, biết cách học hỏi từ sai lầm để tiếp tục tiến lên

Trong khi đó, người thiếu niềm tin vào năng lực cá nhân thường có xu hướng:

• Tránh tiếp cận các công việc phức tạp vì e ngại rủi ro
• Cho rằng những thử thách vượt ngoài khả năng cá nhân và không thể kiểm soát
• Tập trung quá mức vào khuyết điểm và hệ quả tiêu cực của bản thân
• Dần đánh mất sự tự tin, dẫn đến hạn chế trong hành động và tư duy

Những yếu tố ảnh hưởng đến self efficacy

Self-efficacy là gì và đến từ đâu? Theo Bandura, niềm tin vào năng lực cá nhân được hình thành từ nhiều yếu tố:

• Trải nghiệm cá nhân: Thành công trong quá khứ là nguồn xây dựng self efficacy mạnh mẽ nhất. Khi bạn từng vượt qua thử thách, não bộ sẽ ghi nhớ kinh nghiệm đó như một bằng chứng rằng bạn có thể làm được. Ngược lại, nếu thất bại lặp đi lặp lại mà không được xử lý đúng cách, niềm tin vào bản thân dễ suy giảm.
• Quan sát người khác: Nhìn thấy người giống bạn thành công cũng có thể truyền cảm hứng và tăng self efficacy. Đặc biệt khi người đó từng bắt đầu từ vị trí tương tự, bạn sẽ cảm thấy rằng mình cũng có khả năng đạt được điều tương tự.
• Sự động viên xã hội: Lời khích lệ từ người khác như “Bạn có thể làm được” hay “Tôi tin vào bạn” có tác động tâm lý rất lớn. Những thông điệp tích cực từ người thân, đồng nghiệp, thầy cô có thể làm dịu cảm giác nghi ngờ và thúc đẩy bạn hành động.
• Phản ứng tâm lý: Cảm xúc và trạng thái cơ thể cũng ảnh hưởng đến self efficacy. Khi bạn căng thẳng, mệt mỏi hoặc lo lắng quá mức, bạn có xu hướng đánh giá thấp năng lực bản thân. Ngược lại, trạng thái tinh thần thoải mái giúp bạn sẵn sàng đón nhận thử thách và hành động với hiệu quả cao hơn.

Cách phát triển niềm tin vào bản thân

Khi đã hiểu self efficacy là gì, bạn có thể áp dụng các chiến lược cụ thể để tăng cường niềm tin vào năng lực bản thân.

Xây dựng mục tiêu thực tế và từng bước chinh phục

Bắt đầu từ những việc nhỏ giúp bạn cảm nhận được sự tiến bộ. Từng bước đạt được mục tiêu sẽ củng cố niềm tin và động lực tiến xa hơn.

Ghi nhận thành công và phản hồi tích cực

Hãy học cách tự công nhận bản thân khi hoàn thành nhiệm vụ. Điều này giúp bạn hình thành thói quen đánh giá bản thân công bằng và tích cực.

Tập trung vào tiến bộ thay vì hoàn hảo

Không cần làm xuất sắc mọi thứ, mà quan trọng là bạn đang tiến bộ. So sánh bản thân với chính mình ngày hôm qua giúp bạn giữ được cảm hứng lâu dài.

Tìm kiếm và duy trì mối quan hệ tích cực

Mối quan hệ xã hội là một trong những yếu tố có ảnh hưởng sâu rộng đến cách mỗi người nhìn nhận bản thân. Việc xây dựng và duy trì kết nối với những người có tư duy tích cực sẽ giúp bạn được tiếp thêm năng lượng, củng cố niềm tin vào khả năng cá nhân và duy trì động lực trong những giai đoạn khó khăn.

Khi ở cạnh những người thường xuyên khích lệ, sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ góc nhìn khách quan, bạn dễ nhìn nhận vấn đề một cách công bằng hơn, tránh rơi vào vòng luẩn quẩn của sự tự nghi ngờ. Những người bạn, đồng nghiệp hay người hướng dẫn có thái độ tích cực chính là nguồn động viên quý giá giúp bạn dám bước ra khỏi vùng an toàn và thử sức với điều mới.

Quản lý cảm xúc và giảm căng thẳng

Quản lý cảm xúc hiệu quả giúp bạn giữ được sự tỉnh táo khi đối mặt với áp lực. Khi trạng thái tâm lý ổn định, bạn sẽ tự tin hơn trong suy nghĩ và hành động. Các hoạt động như thiền, hít thở sâu hay vận động nhẹ giúp xoa dịu tâm trí, giảm căng thẳng tích tụ. Từ đó, bạn sẽ dễ dàng duy trì sự kiên định với mục tiêu đã đặt ra. Khả năng kiểm soát cảm xúc cũng chính là bước đệm để vượt qua thử thách một cách chủ động hơn.

Tạm kết

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu self efficacy là gì, ý nghĩa và cách phát triển niềm tin vào năng lực bản thân. Khi biết trân trọng và tin tưởng vào khả năng của mình, bạn sẽ dễ dàng chinh phục những thử thách trong học tập, công việc và cả cuộc sống.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc laptop hỗ trợ tốt cho công việc học tập, họp trực tuyến hay sáng tạo, laptop ASUS chính là lựa chọn đáng cân nhắc. Thiết kế hiện đại, cấu hình mạnh mẽ cùng độ bền cao giúp laptop ASUS trở thành người bạn đồng hành lý tưởng. Hãy ghé ngay FPT Shop để trải nghiệm các mẫu laptop ASUS chính hãng với nhiều ưu đãi hấp dẫn.

• Laptop ASUS

Xem thêm:

• Second brain là gì? Tìm hiểu phương pháp “bộ não thứ hai” để học tập và làm việc hiệu quả hơn
• SMART model là gì? Khám phá nguyên tắc đặt mục tiêu giúp bạn định hướng và đạt kết quả vượt trội