Product Owner là gì và có tầm quan trọng như thế nào trong các dự án phần mềm

Hẳn bạn đã biết hoặc từng nghe qua về vị trí Product Owner, nếu bạn làm việc trong ngành Công nghệ thông tin. Vậy Product Owner là gì và họ đóng vai trò như thế nào trong các công ty phần mềm. Cùng mình tìm hiểu nhé! 

Product Owner là gì?

Đầu tiên, chúng ta giải nghĩa từ Product Owner, có thể hiểu là Người sở hữu/Chủ sở hữu sản phẩm. Trong bài viết này chúng ta sẽ chỉ đề cập đến các sản phẩm công nghệ như phần mềm, ứng dụng,... vì Product Owner là vị trí phổ biến trong các công ty phần mềm làm về sản phẩm (hay còn gọi là công ty Product), họ thường làm việc trong một nhóm Scrum (Scrum Team) và quản lý nhóm theo quy trình Agile (Phương pháp phát triển phần mềm linh hoạt).

Chính vì “sở hữu”, nên Product Owner sẽ có trách nhiệm chính trong việc định hướng các ý tưởng, tính năng của sản phẩm. Qua đó, họ cũng là cầu nối giữa các bên liên quan đến sản phẩm (gọi là Stakeholder) bao gồm: CEO (Đại diện doanh nghiệp), Nhà phát triển phần mềm (Developer), UX/UI Designer, Bộ phận kiểm thử (QA/QC, Tester), Các phòng ban liên quan (Marketing, Sale, Finance...), Khách hàng (Customer), và Người dùng cuối (End-user).

Trách nhiệm của Product Owner là gì?

Với Product Owner, vai trò và trách nhiệm của họ sẽ xuyên suốt từ lên ý tưởng, phát triển, kiểm thử, vận hành, triển khai, cải tiến sản phẩm và cuối cùng là phân phối sản phẩm đến người dùng. Mục tiêu cuối cùng mà Product Owner theo đuổi chính là đảm bảo sản phẩm đi đúng hướng, giải quyết bài toán của người dùng và giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu đề ra.

Như đã đề cập, Product Owner sẽ không đạt được những mục tiêu một mình, mà họ làm việc cùng đội nhóm và các bên liên quan. Nhóm của Product Owner (Scrum Team) ngoài chính họ, còn có: Development Team, Scrum Master. Trong đó, các đầu mục công việc của Product Owner thường bao gồm:

• Định hướng sản phẩm: Tầm nhìn, giá trị, các vấn đề, bài toán cần giải quyết
• Lên ý tưởng cho tính năng sản phẩm, vạch ra hướng đi cho sản phẩm
• Nghiên cứu thị trường, người dùng, đối thủ 
• Tạo, quản lý và xác định độ ưu tiên (Prioritize) cho các hạng mục, tính năng cần làm (Product Backlog)
• Tiếp nhận góp ý từ người dùng để nâng cấp sản phẩm
• Làm việc với Scrum Master để theo dõi và đốc thúc công việc của nhóm
• Trao đổi và kết nối với các bên liên quan khi cần
• Sau khi phát hành (Release/Launch) sản phẩm, họ sẽ theo dõi các chỉ số liên quan và lặp lại quy trình trên nếu cần thiết. 
• Cập nhật các xu hướng và kiến thức ngành, kiến thức công nghệ 

Yêu cầu về kiến thức và kỹ năng của Product Owner

Product Owner là một vị trí có trách nhiệm rất cao, đi kèm với áp lực, không chỉ cần độ am hiểu cao về sản phẩm mà còn có yêu cầu nhất định về kiến thức và kỹ năng. Vì họ cần theo sát sản phẩm từ những ngày mới hình thành đến khi phát triển thành một sản phẩm hoàn chỉnh, nên họ sẽ cần có các kiến thức và kỹ năng sau:

Kiến thức Kỹ thuật của Product Owner 

Một điều đặc biệt chính là Product Owner không cần phải trực tiếp code, tuy nhiên khi làm việc trong một Scrum Team và quản lý Backlog, có nghĩa là bạn phải thường xuyên tương tác với Development Team. Vậy nên, bắt buộc phải nắm rõ thuật ngữ kỹ thuật, và hiểu cách mà các chương trình, các câu lệnh, dòng code hoạt động để sẵn sàng hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh. 

Kỹ năng của Product Owner

Trách nhiệm cao, áp lực lớn, khối lượng công việc dày đặc, thường xuyên làm việc với nhiều phòng ban, các bên liên quan là câu chuyện thường ngày của Product Owner. Vậy có thể đảm đương khối lượng công việc như trên, các kỹ năng cần có của Product Owner là gì? 

• Kỹ năng nghiên cứu (research)
• Kỹ năng giao tiếp
• Kỹ năng lãnh đạo
• Kỹ năng thuyết trình 
• Kỹ năng lập kế hoạch, sắp xếp mức độ ưu tiên, và quản lý thời gian
• Kỹ năng giải quyết vấn đề
• Kỹ năng quản lý rủi ro 

Ngoài các kỹ năng trên, các Product Owner chuyên nghiệp sẽ không ngừng phát triển Tư duy của mình, nhất là Tư duy phản biện (Critical Thinking) và Tư duy thiết kế (Design Thinking) để sản phẩm chỉnh chu nhất có thể trước khi đến tay người dùng cuối (End-user).

Phân biệt Product Owner, Scrum Master và Project Manager

Cả 3 vị trí Product Owner, Scrum Master và Project Manager đều tham gia vào cùng một dự án và đều có vai trò quản lý như nhau nên rất dễ gây nhầm lẫn, tuy nhiên bạn có thể phân biệt 3 vị trí trên theo bảng so sánh ngắn sau: 

Cơ hội việc làm của Product Owner

Tại Việt Nam, vị trí Product Owner vẫn còn khá mới trong vài năm gần đây, tuy nhiên với sự bùng nổ của công nghệ, đây dự kiến là một ngành nghề tiềm năng trong tương lai. Vậy liệu bạn có thắc mắc học gì để trở thành Product Owner và cơ hội của công việc này ra sao? 

Nếu bạn có background ở các ngành liên quan Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin, Khoa học máy tính hay Thiết kế UX/UI, việc chuyển công việc sang Product Owner sẽ khá thuận lợi với nền tảng Technical tốt. Đối với các bạn xuất phát điểm từ các khối ngành Quản trị, Kinh tế, Marketing, Tài chính,... sẽ có phần vất vả hơn bởi cần phải trải nghiệm thêm và trau dồi rất nhiều kiến thức về kỹ thuật, lập trình - đây là nhóm kiến thức khá là khó, nhưng với thế mạnh sẵn có là Kỹ năng mềm, bạn vẫn sẽ có cơ hội phát triển thành Product Owner nếu thật sự cố gắng.

Nếu bạn có mong muốn là một phần của Team Sản phẩm, việc học tập và trau dồi không ngừng để trở thành Product Owner sẽ là quyết định đáng để bạn cân nhắc, vì cơ hội rộng mở đi kèm với mức lương hấp dẫn. Ngoài ra, khi là Product Owner bạn cũng có thể thăng tiến, hoặc phát triển sự nghiệp ở các vị trí tương tự như: 

• Quản lý sản phẩm (Product Manager)
• Quản lý dự án (Project Manager)
• Nhà phân tích kinh doanh (Business Analyst) 
• Giám đốc sản phẩm (CPO)

Để có cái nhìn bao quát về Product Owner hay các công việc liên quan, bạn có thể tham khảo các khóa học cấp chứng chỉ của Google trên Coursera tên Foundations of Project Management. Và khi là Product Owner bạn có thể tham khảo học và lấy các chứng chỉ Certified SAFe Program, Professional Scrum Product Owner (PSPO), Project Management Professional (PMP) để phát triển năng lực, tăng độ uy tín cũng như tăng cơ hội làm việc. 

Tổng kết về vị trí Product Owner

Không chỉ là Lãnh đạo đơn thuần, hơn ai hết Product Owner phải có khả năng thấu hiểu người dùng, tạo động lực và truyền cảm hứng cho đội nhóm, cũng như hiểu biết sâu rộng để sản phẩm trở nên có giá trị và giải quyết được các vấn đề của người dùng. Hy vọng qua bài viết này, sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về công việc của một Product Owner là gì. 

Xem thêm: 

• Công nghệ AI là gì? Tìm hiểu mọi thứ về công nghệ AI
• Locket là gì? Tất tần tật cách tải và sử dụng Locket Widget như một gen Z chính hiệu

Nếu bạn cần một thiết bị làm việc và học tập tối ưu, hãy tham khảo các mẫu Laptop từ FPT Shop tại đây: Laptop giá tốt