Dàn ý viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống cùng các bài văn mẫu tham khảo

Trong chương trình học Ngữ văn, nghị luận về một vấn đề trong đời sống không chỉ là dạng bài quen thuộc, mà còn là dịp để học sinh rèn luyện tư duy phản biện, cách nhìn nhận sâu sắc về những hiện tượng xã hội xung quanh. Bằng việc phân tích, đánh giá và đưa ra quan điểm cá nhân, người viết thể hiện được chính kiến cũng như trách nhiệm của mình trước những vấn đề đang diễn ra trong cộng đồng. Việc viết một bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống vì thế không chỉ là yêu cầu học thuật mà còn là cơ hội để mỗi cá nhân bày tỏ góc nhìn nhân văn, mang tính xây dựng đối với xã hội.

Dàn ý bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống

Ý kiến tán thành

Mở bài

• Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.
• Nêu rõ quan điểm: Tán thành với ý kiến/vấn đề được đưa ra.

Thân bài

1. Giải thích vấn đề

• Làm rõ khái niệm, nội dung của vấn đề.
• Trình bày ý nghĩa, vai trò của vấn đề trong đời sống.

2. Lý do tán thành

• Đưa ra các luận điểm chính ủng hộ ý kiến.
• Phân tích, chứng minh bằng dẫn chứng thực tế, ví dụ, số liệu (nếu có).
• Có thể phản bác nhẹ nhàng ý kiến trái chiều để làm nổi bật quan điểm của mình.

3. Ý nghĩa, tác động tích cực

• Nêu những lợi ích, tác động tích cực của việc thực hiện/ủng hộ vấn đề.
• Liên hệ bản thân, xã hội.

Kết bài

• Khẳng định lại quan điểm tán thành.
• Đưa ra lời khuyên, kêu gọi hành động hoặc mở rộng vấn đề.

Ý kiến phản đối

Mở bài

• Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.
• Nêu rõ quan điểm: Phản đối với ý kiến/vấn đề được đưa ra.

Thân bài

1. Giải thích vấn đề

• Làm rõ khái niệm, nội dung của vấn đề.
• Trình bày ý nghĩa, vai trò của vấn đề trong đời sống.

2. Lý do phản đối

• Đưa ra các luận điểm chính phản đối ý kiến.
• Phân tích, chứng minh bằng dẫn chứng thực tế, ví dụ, số liệu (nếu có).
• Có thể phản bác các ý kiến ủng hộ để làm rõ quan điểm của mình.

3. Tác hại, hệ lụy tiêu cực

• Nêu những mặt trái, tác động xấu của việc thực hiện/ủng hộ vấn đề.
• Liên hệ bản thân, xã hội.

Kết bài

• Khẳng định lại quan điểm phản đối.
• Đưa ra lời khuyên, cảnh báo hoặc mở rộng vấn đề.

Tổng hợp một số bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống

Nhằm hỗ trợ các bạn học sinh có thêm tài liệu tham khảo và định hướng tốt hơn trong quá trình làm bài, dưới đây là tổng hợp những bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống với nhiều chủ đề gần gũi, mang tính thời sự và có tính giáo dục cao.

Nghị luận về nghiện game

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, game đã và đang trở thành một phần không thể thiếu, đặc biệt là với lứa tuổi học trò chúng ta. Từ những màn hình điện thoại bé xíu đến những thế giới ảo rộng lớn trên máy tính, game mang đến những giờ phút giải trí đầy mê hoặc. Thế nhưng, đằng sau những giây phút phá đảo thế giới ảo ấy, một thực trạng đáng báo động đang âm thầm len lỏi vào cuộc sống của nhiều bạn trẻ: nghiện game. Đây không còn là một câu chuyện lạ lẫm, mà đã trở thành một vấn đề nhức nhối, gây ra vô vàn hệ lụy và đòi hỏi sự quan tâm nghiêm túc từ tất cả chúng ta.

Nghiện game khác xa với việc chỉ thích chơi game một chút. Nó là khi bạn không thể kiểm soát được bản thân, không thể rời mắt khỏi màn hình, dù cho đồng hồ đã điểm những con số muộn màng hay núi bài tập đang chất chồng. Biểu hiện của nó thì đủ cả: lúc nào cũng chỉ nghĩ đến game, cảm thấy bứt rứt, khó chịu khi không được cầm máy, chơi game thâu đêm suốt sáng đến quên cả ăn ngủ, thậm chí còn nói dối bố mẹ về thời gian chơi game. Có khi, chỉ cần bị nhắc nhở hay cấm chơi, một số bạn còn trở nên cáu kỉnh, hung hăng, chẳng khác nào một người khác.

Vậy điều gì đã khiến game trở thành kẻ nghiện đáng sợ đến vậy? Một phần là do bản thân game được thiết kế rất khéo léo để giữ chân người chơi: đồ họa thì lung linh, âm thanh thì sống động, cốt truyện thì cuốn hút, lại còn có những phần thưởng hấp dẫn cứ thôi thúc bạn phải cố gắng. Khi chơi game, nhiều bạn tìm thấy cảm giác được chiến thắng, được công nhận, được xả stress mà có lẽ ngoài đời thực khó tìm thấy. Đối với một số bạn, game còn là nơi để trốn chạy những áp lực học hành, những mâu thuẫn trong gia đình hay những nỗi buồn vu vơ. Đáng nói hơn, sự thiếu quan tâm, quản lý lỏng lẻo từ phía gia đình cũng là một lỗ hổng lớn, khiến các bạn dễ dàng chìm đắm vào thế giới ảo mà không có ai định hướng hay kéo ra.

Hậu quả của việc nghiện game thì thật sự đáng sợ và nó như một con sóng ngầm, từ từ cuốn đi mọi thứ. Trước tiên là việc học hành. Ai mà nghiện game thì chắc chắn sẽ không còn thiết tha gì đến sách vở, bài tập chất đống rồi cứ thế lạc trôi điểm số. Sức khỏe cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng: mắt mờ, lưng còng, mất ngủ triền miên, người thì gầy rộc vì quên ăn, người thì lại béo phì vì ít vận động. Về mặt tinh thần, người nghiện game dễ bị trầm cảm, lo âu, cảm xúc lên xuống thất thường, rồi thì thu mình lại, chẳng muốn giao tiếp với ai, thậm chí còn có xu hướng bạo lực. Các mối quan hệ gia đình, bạn bè cũng rạn nứt dần vì bạn chẳng còn quan tâm đến ai ngoài game. Thậm chí, có những trường hợp đáng tiếc còn sa vào trộm cắp để có tiền nạp game.

Trước hết, gia đình đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Bố mẹ cần dành nhiều thời gian hơn cho con cái, lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của chúng ta. Đồng thời, cần có sự quản lý chặt chẽ về thời gian chơi game, đặt ra những quy định rõ ràng và phải kiên quyết thực hiện. Thay vì chỉ cấm đoán, hãy khuyến khích chúng ta tham gia các hoạt động thể thao, ngoại khóa, tìm kiếm những sở thích lành mạnh khác. Nhà trường cũng cần tổ chức các buổi nói chuyện, chuyên đề về tác hại của nghiện game, trang bị cho chúng ta những kiến thức và kỹ năng sống cần thiết. Tạo ra một môi trường học tập và vui chơi thật đa dạng để chúng ta có nhiều lựa chọn giải trí hơn.

Còn với chính bản thân mỗi chúng ta, điều quan trọng nhất là phải nhận thức rõ ràng về những tác hại khôn lường của nghiện game. Hãy rèn luyện cho mình ý chí tự chủ, biết đặt ra giới hạn và nói không đúng lúc. Thay vì dán mắt vào màn hình, hãy thử đọc một cuốn sách hay, chạy bộ vài vòng sân, tham gia một câu lạc bộ yêu thích, hoặc làm những công việc thiện nguyện ý nghĩa. Khi cảm thấy bản thân có dấu hiệu lún sâu vào game, đừng ngại chia sẻ với bố mẹ, thầy cô hoặc tìm đến sự giúp đỡ của các chuyên gia tâm lý.

Nghiện game là một thách thức lớn trong xã hội hiện đại, nhưng nó không phải là án tử. Bằng sự quan tâm, thấu hiểu và những hành động thiết thực từ cộng đồng, chúng ta hoàn toàn có thể giúp những người đang nghiện game quay trở lại với cuộc sống bình thường, lành mạnh. Hãy cùng nhau xây dựng một thế hệ trẻ năng động, bản lĩnh và biết cách làm chủ cuộc sống của mình, thay vì để những trò chơi ảo chiếm lĩnh tương lai! 

Nghị luận về bạo lực học đường

Bạo lực học đường là một vấn đề nhức nhối trong xã hội hiện nay, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý và sự phát triển của học sinh. Hiện tượng này không chỉ diễn ra ở các trường học mà còn lan rộng ra cộng đồng, gây ra nhiều hệ lụy khó lường cho cả nạn nhân và người gây ra bạo lực.

Đầu tiên, nguyên nhân chính của bạo lực học đường có thể xuất phát từ môi trường gia đình. Những trẻ em sống trong gia đình không hòa thuận, thường xuyên chứng kiến bạo lực sẽ dễ dàng bị ảnh hưởng và có xu hướng bắt chước hành vi này. Thứ hai, áp lực từ bạn bè cũng là một yếu tố quan trọng. Trong môi trường học đường, nhiều học sinh cảm thấy cần phải chứng tỏ bản thân, từ đó dẫn đến việc sử dụng bạo lực để khẳng định vị trí của mình trong nhóm. Ngoài ra, sự thiếu hụt kỹ năng giao tiếp và giải quyết xung đột cũng góp phần làm gia tăng tình trạng này. Nhiều học sinh không biết cách thể hiện cảm xúc hay giải quyết vấn đề một cách hòa bình, dẫn đến việc sử dụng bạo lực như một phương tiện để giải quyết mâu thuẫn.

Hậu quả của bạo lực học đường là rất nghiêm trọng. Đối với nạn nhân, họ có thể phải chịu đựng những tổn thương về tâm lý lâu dài, từ lo âu, trầm cảm cho đến sự tự ti. Tâm lý này không chỉ ảnh hưởng đến việc học mà còn đến mối quan hệ xã hội của họ. Đối với người gây ra bạo lực, họ có thể bị trừng phạt, đánh mất cơ hội học tập và phát triển bản thân trong tương lai. Bạo lực học đường cũng ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường học tập. Một lớp học có bạo lực sẽ không thể tạo ra không khí thân thiện, khuyến khích học hỏi, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

Để giảm thiểu bạo lực học đường, cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần tạo ra môi trường yêu thương và giao tiếp cởi mở, giúp trẻ em phát triển kỹ năng giải quyết xung đột. Nhà trường nên tổ chức các chương trình giáo dục về đạo đức, kỹ năng sống, đồng thời xây dựng không khí học đường an toàn và thân thiện. Ngoài ra, cần có sự can thiệp từ phía chính quyền và các tổ chức xã hội trong việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của bạo lực học đường.

Bạo lực học đường là một hiện tượng cần được quan tâm và giải quyết kịp thời. Mỗi chúng ta, từ gia đình đến nhà trường và xã hội, đều có trách nhiệm trong việc tạo ra một môi trường học tập an toàn và tích cực cho thế hệ tương lai. Chỉ khi tất cả cùng chung tay, chúng ta mới có thể xóa bỏ hiện tượng bạo lực học đường và xây dựng một xã hội văn minh hơn.

Nghị luận về ô nhiễm môi trường

Bước ra khỏi ngưỡng cửa ngôi nhà thân yêu, chúng ta dễ dàng cảm nhận được sự thay đổi của bầu không khí. Không còn trong lành, mát rượi như những câu chuyện bà kể về ngày xưa, mà thay vào đó là cái nóng hầm hập, đôi khi lẫn mùi khói bụi khó chịu. Dọc đường đi, dòng sông xanh biếc ngày nào giờ đã nhuốm màu đen kịt, bốc lên mùi hôi nồng nặc. Những hình ảnh ấy, dù muốn hay không, cũng đang vẽ nên một bức tranh u ám về ô nhiễm môi trường - một vấn đề nhức nhối, bức bách và đang gặm nhấm từng chút một sự sống của hành tinh chúng ta.

Ô nhiễm môi trường không phải là một khái niệm xa lạ. Nó đơn giản là khi môi trường tự nhiên bị thay đổi theo chiều hướng tiêu cực, bởi những chất thải, hoạt động của con người hoặc tự nhiên, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và các loài sinh vật khác. Có vô vàn nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Đầu tiên phải kể đến sự phát triển “nóng” của công nghiệp. Các nhà máy, xí nghiệp mọc lên như nấm sau mưa, thải ra hàng tấn khí độc, nước thải chưa qua xử lý xuống sông, ra biển. Rồi đến giao thông, hàng triệu chiếc xe máy, ô tô mỗi ngày nhả khói mù mịt, biến những con đường thành “hố đen” ô nhiễm. Thói quen sinh hoạt của con người cũng góp phần không nhỏ: vứt rác bừa bãi, sử dụng túi ni lông tràn lan, hay lãng phí tài nguyên. Ngay cả những hoạt động nông nghiệp như sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học quá mức cũng ngấm dần vào đất vào nước, gây hại cho chuỗi thức ăn.

Hậu quả của ô nhiễm môi trường thì thật sự kinh hoàng và đang dần hiện hữu rõ rệt. Không khí ô nhiễm khiến chúng ta hít thở những chất độc hại mỗi ngày, dễ mắc các bệnh về hô hấp như viêm phổi, hen suyễn, thậm chí là ung thư phổi. Nguồn nước bị ô nhiễm là nguyên nhân gây ra các bệnh về đường ruột, ung thư gan và rất nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Đất đai bạc màu, thoái hóa vì chất thải công nghiệp, thuốc trừ sâu, khiến cây cối không thể phát triển, dẫn đến mất mùa, thiếu lương thực. Không chỉ con người, mà hàng ngàn loài động, thực vật cũng đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng vì môi trường sống bị phá hủy. Lớp băng ở hai cực đang tan chảy, mực nước biển dâng cao, hiện tượng hiệu ứng nhà kính làm trái đất nóng lên, dẫn đến biến đổi khí hậu cực đoan như bão lũ, hạn hán kéo dài - tất cả đều là hệ quả trực tiếp từ ô nhiễm.

Vậy chúng ta phải làm gì để đối phó với “kẻ thù” vô hình nhưng lại vô cùng nguy hiểm này? Chắc chắn không thể chỉ ngồi yên và chờ đợi. Mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi tổ chức và cả chính phủ đều cần chung tay hành động. Từ những việc nhỏ nhất như không vứt rác bừa bãi, phân loại rác thải tại nguồn, hạn chế sử dụng túi ni lông và các sản phẩm nhựa dùng một lần. Chúng ta có thể ưu tiên đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện công cộng thay vì xe máy, ô tô cá nhân để giảm lượng khí thải. Tiết kiệm điện, nước cũng là cách để góp phần bảo vệ tài nguyên. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải hiện đại, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường. Chính phủ cần có những chính sách mạnh mẽ hơn, tăng cường kiểm tra, xử phạt các hành vi gây ô nhiễm, đồng thời đẩy mạnh giáo dục nâng cao ý thức cộng đồng.

Bảo vệ môi trường không phải là một nhiệm vụ của riêng ai, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Trái đất là ngôi nhà duy nhất của chúng ta. Nếu không hành động ngay bây giờ, thế hệ mai sau sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề hơn rất nhiều. Hãy cùng nhau thay đổi, cùng nhau hành động vì một hành tinh xanh - sạch - đẹp, vì một tương lai bền vững hơn cho chính chúng ta và con cháu mai sau.

Nghị luận về việc tự học

Xã hội ngày càng phát triển, đồng nghĩa với việc lượng kiến thức ngày càng gia tăng. Để đáp ứng được nhu cầu học vấn của thời đại, mỗi người cần tìm cho mình phương pháp học tập phù hợp. Trong đó, quan trọng hơn hết là phương pháp tự học. Vậy tự học là gì?

Tự học là tự giác, chủ động trong học tập nhằm vươn lên nắm bắt tri thức. Tự học không chỉ đơn thuần là tiếp nhận kiến thức từ thầy cô mà còn là học hỏi ở bạn bè, tìm tòi nghiên cứu sách vở hay học hỏi, quan sát từ thực tế.

Tự học đóng một vai trò rất quan trọng trên con đường học vấn của mỗi người. Người biết tự học luôn tự mày mò, tìm kiếm, nghiên cứu một cách tích cực mà không cần ai nhắc nhở ở bất cứ hoàn cảnh nào. Nhờ đó, những con người ấy luôn biết nhìn xa trông rộng, không bị tụt hậu, luôn nhạy bén trong thực tế do biết áp dụng kiến thức đã học. Kiến thức là vô cùng trong khi trí nhớ của con người là hữu hạn. Nếu chỉ biết học tủ, học vẹt, ta sẽ không thể biến những kiến thức ấy thành của mình để vận dụng vào thực tế mà sẽ mau chóng quên đi. Tự học sẽ giúp ta khắc phục được nhược điểm này, đồng thời giúp ta rèn luyện thói quen tích cực, chủ động hơn trong hoàn cảnh khó khăn. Hơn hết, khi tự học ta mới thấy được cái hay, cái đẹp của tri thức, từ đó trở nên say mê khám phá, học hỏi nhiều điều mới lạ hơn nữa. Tự học chính là cuộc hành trình của bản thân để chiếm lĩnh kiến thức và những bước đi đầu tiên sẽ luôn có nhiều chông gai, thử thách nhưng chính những lúc bế tắc ấy lại là động lực thúc đẩy chúng ta tích cực tư duy để tìm ra hướng đi. Cái cảm giác lúc tự mình ngộ ra được những điều mới lạ thật không còn gì vui hơn và bài học đó sẽ mãi theo ta. Tự học giúp ta nắm vững căn bản, đào sâu và mở rộng kiến thức chứ không phải nhận thức một cách máy móc. Có tự học ta mới hệ thống lại được những kiến thức đã học và kịp thời nhận ra thiếu sót của bản thân để bồi đắp, từ đó ta có bước đầu tự tin trên con đường học vấn. Trong lịch sử, ta thấy có rất nhiều tấm gương thành tài nhờ nỗ lực tự học của bản thân như trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Hiền và tiêu biểu chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hằng đêm, sau 12 giờ lao động nặng nhọc, Người lại tự học tiếng Pháp bằng cách học thuộc lòng mỗi ngày mười từ và cứ thế Người đã thông thạo không chỉ tiếng Pháp mà còn nhiều ngoại ngữ khác như tiếng Trung Quốc, tiếng Anh. Người cũng đã từng nói: “Trong cách học, phải lấy tự học làm nòng cốt”.

Trong thực tế, ta có thể thấy vẫn còn rất nhiều người học tủ, học vẹt một cách ép buộc để đối phó với kiểm tra, thi cử. Cách học này chỉ đem lại hiệu quả tức thời nhưng không mấy ai nghĩ đến hậu quả lâu dài của nó. Những cách học ấy làm cho ta không hiểu hết bản chất của vấn đề dẫn đến việc mau chóng lãng quên mà lại còn lãng phí thời gian và công sức. Những con người này nếu không biết vươn lên tự học thì sẽ mãi bị bỏ lại phía sau mà thôi.

Vậy để việc tự học có hiệu quả, ta cần phải nắm vững kiến thức căn bản của thầy cô truyền thụ thật tốt, biết liên kết chúng thành một khối kiến thức đầy đủ và vững chắc từ đó mới có thể áp dụng vào trong bài tập. Ta cũng cần phải soạn trước bài học ở nhà để nắm bắt được nội dung chính và dễ dàng theo kịp bài giảng của thầy cô trên lớp. Ta còn có thể học nhóm cùng bạn bè sau giờ học để ôn lại bài giảng hay cùng nhau giải quyết những bài tập khó. Nhưng quan trọng hơn hết, mỗi người cần phải có tinh thần tự giác học tập mọi lúc, mọi nơi. Như vậy, việc học sẽ không bị nhàm chán, không bị lệ thuộc gò bó, từ đó kiến thức sâu rộng hơn, in đậm trong trí nhớ.

Tự học luôn là phương pháp học tập hiệu quả, ít tốn kém và phù hợp cho mọi đối tượng. Vậy là thế hệ tương lai của đất nước, mỗi học sinh chúng ta hãy ra sức tự học nhiều hơn nữa để trau dồi kiến thức cho bản thân, thành một hành trang vào đời vững chắc mai sau đi xây dựng đất nước. 

Tạm kết

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống không đơn thuần là trình bày suy nghĩ cá nhân, mà còn là lời nhắn gửi, chia sẻ và phản ánh trách nhiệm của người viết trước những biến chuyển của xã hội. Một bài nghị luận hay không nhất thiết phải dài dòng, nhưng cần trung thực, rõ ràng quan điểm và có tính thuyết phục. Qua đó, mỗi học sinh không chỉ nâng cao kỹ năng viết mà còn học cách sống có chính kiến, biết quan tâm đến cộng đồng và góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Bạn đang cần một chiếc laptop bền bỉ, hiệu năng mạnh mẽ để phục vụ cho việc học tập? Đừng bỏ qua các dòng laptop Dell chính hãng tại FPT Shop. Với thiết kế chắc chắn, cấu hình ổn định và pin khỏe, laptop Dell phù hợp cho cả học sinh, sinh viên lẫn dân văn phòng. Khám phá ngay laptop Dell tại FPT Shop để chọn cho mình một người bạn đồng hành đáng tin cậy trên mọi hành trình học tập và sáng tạo!

Laptop Dell

Xem thêm:

• Nghị luận về nghiện game: Hướng dẫn làm bài văn nghị luận về một hiện tượng xã hội
• Tổng hợp những bài văn nghị luận xã hội về lòng biết ơn hay và ý nghĩa nhất
• Tuyển tập các mẫu mở bài nghị luận xã hội ấn tượng, độc đáo, dễ áp dụng cho mọi dạng đề