Ngành Văn học là gì? Khối thi, các trường đào tạo, cơ hội nghề nghiệp và mức lương

Văn học là ngành học cung cấp nền tảng kiến thức sâu rộng về các giá trị văn chương. Thông qua quá trình học tập, người học được rèn luyện khả năng phân tích tác phẩm, tư duy phản biện và cảm thụ ngôn ngữ một cách sắc sảo. Trong bài viết dưới đây, FPT Shop sẽ cùng bạn tìm hiểu ngành Văn học, khối thi xét tuyển cũng như những cơ hội nghề nghiệp.

Ngành Văn học là gì?

Ngành Văn học là lĩnh vực đào tạo chuyên sâu về lịch sử, lý luận và phê bình văn học, tập trung vào việc khám phá giá trị nghệ thuật, tư tưởng và ngôn ngữ của các tác phẩm văn chương trong nước và thế giới. Người học được trang bị hệ thống kiến thức toàn diện về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài, đồng thời rèn luyện kỹ năng phân tích, nghiên cứu và cảm thụ tác phẩm ở nhiều thể loại khác nhau.

Sau khi tốt nghiệp, cử nhân ngành Văn học có thể vận dụng nền tảng học thuật này để tham gia sáng tác, biên tập nội dung, giảng dạy, làm truyền thông hoặc hoạt động trong các lĩnh vực văn hóa, xuất bản, báo chí và truyền hình. Đây là ngành học phù hợp với những ai yêu thích ngôn ngữ, có khả năng tư duy nhân văn và mong muốn làm việc trong môi trường gắn liền với tri thức và sáng tạo.

Ngành Văn học thi khối nào?

Để theo học ngành Văn học, thí sinh cần đăng ký xét tuyển các tổ hợp có môn Ngữ văn là môn chính, kết hợp cùng các môn thuộc khối C và khối D. Các tổ hợp xét tuyển phổ biến gồm có:

Khối C:

• C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý)
• C03 (Ngữ văn, Toán, Lịch sử)
• C04 (Ngữ văn, Toán, Địa lý)
• C15 (Ngữ văn, Toán, Giáo dục công dân)

Khối D:

• D01 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh)
• D02 → D06 (Ngữ văn, Toán, các ngoại ngữ: Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật)
• D14, D15 (Ngữ văn, Lịch sử hoặc Địa lý, Tiếng Anh)
• D78 → D83 (Ngữ văn, Khoa học xã hội, các ngoại ngữ khác)

Các trường đại học đào tạo ngành Văn học

Các trường đại học đào tạo ngành Văn học trên cả nước bao gồm:

• Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội
• Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM
• Học viện Báo chí và Tuyên truyền
• Học viện Hành chính Quốc gia
• Đại học Sư phạm Hà Nội
• Đại học Sư phạm Hà Nội 2
• Đại học Sư phạm TP.HCM
• Đại học Luật TP.HCM
• Đại học Luật Hà Nội
• Đại học Văn hóa TP.HCM
• Đại học Sài Gòn
• Đại học Lao động – Xã hội
• Đại học Công Đoàn
• Đại học Mở TP.HCM
• Đại học Tôn Đức Thắng
• Đại học Quốc tế Hồng Bàng
• Đại học An Giang
• Đại học Huế
• Đại học Đà Nẵng
• Đại học Đà Lạt
• Cao đẳng Y Dược Sài Gòn

Danh sách trên là những cơ sở đào tạo uy tín, với chương trình học được cập nhật theo định hướng ứng dụng và hội nhập. Việc lựa chọn trường nên dựa trên năng lực học tập, nguyện vọng cá nhân và môi trường đào tạo phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp.

Học ngành Văn học ra làm gì?

Tấm bằng cử nhân ngành Văn học mang đến nhiều lựa chọn nghề nghiệp đa dạng trong lĩnh vực ngôn ngữ, truyền thông và giáo dục. Người học có thể vận dụng kiến thức chuyên môn cùng kỹ năng sử dụng ngôn từ để đảm nhận những vai trò sau:

Nhà văn, tác giả sáng tác

Với nền tảng kiến thức văn học vững chắc cùng khả năng cảm thụ ngôn ngữ sâu sắc, sinh viên có thể phát triển con đường viết lách chuyên nghiệp. Việc sáng tác truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ hoặc kịch bản là cách thể hiện quan điểm cá nhân và đóng góp giá trị tinh thần cho cộng đồng.

Biên tập viên nội dung

Vị trí này yêu cầu khả năng ngôn ngữ chính xác, tư duy mạch lạc và kỹ năng tổ chức thông tin hiệu quả. Biên tập viên thường làm việc trong các nhà xuất bản, toà soạn báo, công ty truyền thông hoặc các đơn vị sản xuất nội dung số. Môi trường chuyên nghiệp và áp lực cao giúp rèn luyện năng lực viết và biên tập một cách bài bản.

Copywriter – người viết nội dung quảng cáo

Sinh viên tốt nghiệp ngành Văn học có thể phát huy khả năng sáng tạo thông qua việc viết nội dung thương mại, thông điệp truyền thông và xây dựng hình ảnh thương hiệu. Công việc này đòi hỏi sự nhạy bén trong quan sát hành vi khách hàng, kết hợp cùng tư duy ngôn ngữ linh hoạt để truyền đạt thông tin một cách cuốn hút và hiệu quả.

Giáo viên, giảng viên Văn học

Đây là lựa chọn phù hợp với những ai yêu thích việc chia sẻ tri thức và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Cử nhân Văn học có thể giảng dạy môn Ngữ văn tại trường phổ thông, trung tâm luyện thi hoặc tiếp tục học lên sau đại học để tham gia giảng dạy tại các trường cao đẳng, đại học.

Nhà báo, phóng viên, người dẫn chương trình

Lĩnh vực báo chí và truyền hình là môi trường lý tưởng cho người giỏi ngôn ngữ, biết cách khai thác thông tin và thể hiện câu chuyện một cách hấp dẫn. Cử nhân Văn học có thể làm việc ở các vị trí như biên tập viên, phóng viên hiện trường, dẫn chương trình hoặc xây dựng nội dung truyền hình – phát thanh theo chuyên đề.

Với sự linh hoạt trong tư duy và khả năng làm chủ ngôn ngữ, người học ngành Văn học hoàn toàn có thể phát triển sự nghiệp ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sáng tác nghệ thuật đến truyền thông chiến lược, từ giảng dạy đến sáng tạo nội dung số. Đây là ngành học phù hợp với những ai đam mê ngôn từ và mong muốn tạo dấu ấn trong lĩnh vực văn hóa – xã hội.

Học ngành Văn học cần những phẩm chất gì?

Để theo đuổi thành công ngành Văn học, người học không chỉ cần niềm đam mê với ngôn từ mà còn phải hội tụ nhiều năng lực nền tảng quan trọng. Dưới đây là những tố chất giúp bạn học tốt và phát triển lâu dài trong lĩnh vực này:

Khả năng viết và cảm thụ văn chương

Viết lách rõ ràng, có chiều sâu và truyền cảm là yếu tố quan trọng hàng đầu. Nếu bạn có năng khiếu diễn đạt mạch lạc, kết hợp nhạy bén giữa cảm xúc và lý trí khi tiếp cận văn bản, đây sẽ là lợi thế lớn trong cả quá trình học tập và làm việc. Cảm thụ tốt giúp người học thấu hiểu tầng nghĩa của tác phẩm và dễ dàng tạo nên những nội dung có giá trị nghệ thuật cao.

Kiến thức nền về xã hội, văn hóa và lịch sử

Ngành Văn học không tách rời khỏi đời sống. Việc có hiểu biết sâu sắc về các bối cảnh xã hội, dòng chảy văn hóa và sự kiện lịch sử sẽ giúp người học liên kết tốt hơn với tác phẩm, phân tích nhân vật và hiểu rõ các xu hướng văn chương theo từng giai đoạn, vùng miền hoặc quốc gia.

Kỹ năng phân tích văn bản

Phân tích là kỹ năng thiết yếu để đào sâu nội dung và đánh giá giá trị tư tưởng, nghệ thuật của tác phẩm. Khả năng đọc hiểu đa chiều, khám phá thông điệp ẩn chứa trong văn bản và đưa ra lập luận chặt chẽ sẽ giúp người học hình thành tư duy phản biện sắc bén, phục vụ tốt cho việc viết luận, nghiên cứu và giảng dạy.

Tư duy nghiên cứu và tìm kiếm tài liệu

Người học cần biết cách tra cứu thông tin, khai thác nguồn tư liệu học thuật và kết nối kiến thức từ nhiều lĩnh vực liên quan. Việc có tư duy nghiên cứu tốt giúp bạn làm chủ tri thức, đưa ra quan điểm độc lập và sáng tạo nội dung có chiều sâu. Tố chất này đặc biệt cần thiết nếu bạn có định hướng theo đuổi con đường học thuật lâu dài.

Khả năng sáng tạo

Văn học là không gian của sự tưởng tượng, cảm xúc và đổi mới. Sáng tạo giúp bạn tạo ra nội dung mang dấu ấn cá nhân, biết cách tiếp cận vấn đề dưới nhiều góc nhìn và làm mới trải nghiệm người đọc. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong các công việc liên quan đến truyền thông, biên tập, nội dung và giảng dạy.

Mức lương ngành Văn học hiện nay ra sao?

Sinh viên mới ra trường có thể nhận mức lương khởi điểm khoảng 7–8 triệu đồng/tháng, tùy vào năng lực và vị trí công việc. Khi tích lũy thêm kinh nghiệm, thu nhập có thể tăng lên mức 10–15 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn.

Một số mức lương tham khảo trong ngành:

• Nhà văn: 20–40 triệu đồng mỗi đầu sách, thu nhập không cố định
• Phóng viên, biên tập viên: 10–15 triệu đồng/tháng
• Nhân viên văn phòng: 8–10 triệu đồng/tháng
• Biên tập nội dung, xuất bản: 7–10 triệu đồng/tháng
• Giảng viên: 12–17 triệu đồng/tháng
• Truyền thông, đối ngoại: 15–20 triệu đồng/tháng
• Văn thư, hành chính: 7–8 triệu đồng/tháng
• Quản lý nhà nước: 7–10 triệu đồng/tháng

Tạm kết

Ngành Văn học giúp người học phát triển tư duy phản biện, khả năng cảm thụ ngôn ngữ và kỹ năng diễn đạt sâu sắc. Cử nhân tốt nghiệp có thể đảm nhận nhiều vị trí trong lĩnh vực giáo dục, truyền thông, xuất bản, nội dung số và sáng tác. Với nền tảng kiến thức nhân văn và khả năng ứng dụng linh hoạt, ngành học này mở ra nhiều cơ hội phát triển lâu dài và bền vững.

Đồng hành cùng sinh viên ngành Văn học, FPT Shop mang đến loạt laptop học tập – văn phòng đến từ các thương hiệu uy tín như ASUS, HP, Lenovo... với thiết kế gọn nhẹ, hiệu năng ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu ghi chép, tra cứu và soạn thảo tài liệu. 

Khám phá ngay các mẫu laptop Acer giá tốt theo đường link dưới đây:

• Laptop Acer giá rẻ

Xem thêm:

• Ngành Kinh doanh: Mọi thông tin bạn cần biết trước khi theo học
• Ngành Nông nghiệp thi khối nào? Nên học trường nào tốt nhất?