Ngành điều dưỡng là ngành gì? Thi khối nào, cần trang bị những kỹ năng nào? Cơ hội việc làm hiện nay

Ngành điều dưỡng liên quan mật thiết đến công việc chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người bệnh. Đây là một lĩnh vực nghề nghiệp quan trọng trong hệ thống Y tế của nước nhà. Vậy bạn đã biết vai trò, chức năng và tố chất cần có ở một điều dưỡng viên chuyên nghiệp chưa? Nếu chưa, hãy cùng FPT Shop khám phá bài viết dưới đây.

Ngành điều dưỡng là gì?

Khái niệm

Điều dưỡng là một lĩnh vực thuộc hệ thống y tế, có nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe của người bệnh, tham gia vào quá trình chẩn đoán, điều trị và chăm sóc bệnh nhân cùng với bác sĩ.

Lịch sử hình thành

Vào thế kỷ thứ X trước Công nguyên, một số nam thanh niên đã bắt đầu công việc chăm sóc người bệnh tại Hippocratic Corpus. Sau đó đến 600 năm trước Công nguyên, tại Ấn Độ, người ta mới có sự ghi chép đầu tiên về tầm quan trọng của những người chăm sóc bệnh nhân trong Sushruta Samhita.

Ngành điều dưỡng tiếp tục phát triển khi những nữ tu sĩ, nhà sư cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế như ngày nay. Thế kỷ 19 là giai đoạn quan trọng, đặt nền móng cho ngành điều dưỡng chuyên nghiệp, lúc này bà Florence Nightingale đã trở thành nữ điều dưỡng viên đầu tiên, hỗ trợ mạnh mẽ cho những nơi đang xảy ra chiến tranh.

Đến thế kỷ 20, công việc điều dưỡng viên chính thức trải qua quá trình đào tạo chuyên sâu tại các bệnh viện. Trong kỷ nguyên hiện đại, không thể phủ nhận ngành điều dưỡng đã trở thành một nghề quan trọng, quyết định đến sự phát triển và duy trì sức khỏe của xã hội.

Người sáng lập ra ngành điều dưỡng

Florence Nightingale (1820 – 1910), chính là bà tổ của ngành điều dưỡng, một nhân vật vĩ đại trong lịch sử y học. Bà đại diện cho trí tuệ và lòng nhân ái. Ngay từ khi còn là một đứa trẻ, bà đã có vốn hiểu biết sâu rộng về triết học, tôn giáo và chính trị. Đặc biệt giàu tình yêu thương đối với những người nông dân đang chịu nỗi đau bệnh tật.

Xuất thân từ một gia đình giàu có, Florence không ngần ngại đối mặt với sự phản đối gay gắt của gia đình khi quyết định chọn nghề chăm sóc người bệnh. Là người lập nên tiền lệ cho sự phát triển của ngành điều dưỡng, người ta đã lấy ngày sinh của bà làm Ngày Điều dưỡng quốc tế (12/05). Qua đó tôn vinh công lao và tinh thần nhân đạo mà bà đã mang lại. 

Phân biệt giữa y tá và điều dưỡng

Y tá và điều dưỡng đều là ngành nghề hoạt động trong y tế. Nhưng vai trò và trách nhiệm của họ không hề giống nhau. Nhiệm vụ chính của y tá là thực hiện lời dặn dò của bác sĩ, hỗ trợ chăm sóc bệnh nhân, thực hiện các thủ tục y tế cơ bản. Trong khi đó công việc của điều dưỡng viên là quản lý thông tin bệnh nhân, đảm bảo chất lượng chăm sóc và mọi quy trình diễn ra suôn sẻ.

Trong đào tạo, cả y tá và điều dưỡng cũng có sự khác biệt. Y tá thường chỉ được học các khóa đào tạo sơ cấp và trung cấp, trong khi điều dưỡng được đào tạo và thực hành chuyên sâu ở nhiều cấp độ. Như vậy khi đối mặt với các thách thức phức tạp trong y tế, điều dưỡng có thể giải quyết vấn đề dễ dàng hơn.

Vai trò và chức năng của ngành điều dưỡng

Vai trò

• Người chăm sóc: Với vai trò là điều dưỡng, bạn có trách nhiệm chăm sóc, theo dõi sức khỏe người bệnh. Từ đó cải thiện bệnh tình, nâng cao sức khỏe giúp quá trình điều trị được rút ngắn.
• Người truyền tin: Điều dưỡng sẽ là người truyền tin cho bác sĩ chuyên môn về tình hình sức khỏe của người bệnh. 
• Người hướng dẫn: Điều dưỡng sở hữu các kiến thức và kỹ năng chuyên môn để chỉ dẫn cách bảo vệ sức khỏe cho người bệnh. 
• Người tư vấn: Điều dưỡng cũng có thể trở thành người tư vấn trong trường hợp bệnh nhân cảm thấy bị căng thẳng, cần tư vấn về tâm lý, kiến thức sức khỏe… Qua đó giúp người bệnh thay đổi và kiểm soát hành vi.
• Người biện hộ: Điều dưỡng có thể đứng ra bảo vệ quyền lợi chính đáng cho bệnh nhân. Đặc biệt là người cao tuổi và bệnh nhi.
• Người quản lý: Một điều dưỡng xuất sắc cần chủ động quản lý thời gian, sắp xếp công việc và bàn giao phù hợp. 

Chức năng

• Chức năng độc lập: Điều dưỡng viên có thể tiếp đón, nhận định tình trạng của bệnh nhân. Song song đó sẽ theo dõi, đánh giá, lên kế hoạch và thực hiện quy trình chăm sóc phù hợp. Các công việc này đều mang tính độc lập và chủ động hoàn toàn.
• Chức năng phối hợp: Điều dưỡng viên sẽ phối hợp với kỹ thuật viên và thiết bị máy móc để chẩn đoán bệnh tình bệnh nhân. Bên cạnh đó cũng kết hợp cùng các bác sĩ, phản ánh và theo dõi diễn biến của bệnh để xử lý kịp thời.
• Chức năng phụ thuộc: Điều dưỡng viên có nhiệm vụ cho người bệnh dùng thuốc hoặc lấy bệnh phẩm xét nghiệm theo y lệnh của bác sĩ. Nếu không thuộc công tác chuyên môn thì không được phép tự thực hiện.

Nhiệm vụ của điều dưỡng

Điều dưỡng hạng II

• Nhiệm vụ: Điều dưỡng hạng II sẽ thực hiện thăm khám, nhận định, đánh giá kết quả của bệnh nhân. Song song đó hỗ trợ cấp cứu, tư vấn, đào tạo, chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, phải bảo vệ hoặc biện hộ các quyền của bệnh nhân khi cần thiết. Phối hợp với các bác sĩ điều trị cho bệnh nhân, đồng thời không ngừng đào tạo, phát triển nghề nghiệp.
• Tiêu chuẩn về trình độ: Để trở thành điều dưỡng hạng II, bạn bắt buộc tốt nghiệp chuyên khoa cấp I hoặc có bằng thạc sĩ chuyên ngành điều dưỡng. Bên cạnh đó phải có chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp điều dưỡng hạng II. Một số chứng chỉ khác là trình độ tin học cơ bản và trình độ ngoại ngữ từ bậc 3 trở lên. Có thể cần thêm chứng chỉ tiếng dân tộc nếu công việc yêu cầu.
• Tiêu chuẩn về năng lực: Ngoài kiến thức chuyên môn, điều dưỡng hạng II phải có hiểu biết về công tác bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Yêu cầu thành thạo các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản, thực hiện tốt các tình huống cấp cứu, dịch bệnh. Nếu điều dưỡng bậc III muốn trở thành điều dưỡng bậc II, bắt buộc có kinh nghiệm tối thiểu 9 năm, trong đó giữ vị trí điều dưỡng bậc III trong 2 năm.

Điều dưỡng hạng III

• Nhiệm vụ: Điều dưỡng hạng III không bắt buộc phải đào tạo, nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp. Nhưng cần thực hiện tốt các trách nhiệm như chăm sóc, thăm khám, theo dõi sức khỏe người bệnh, sơ cứu…
• Tiêu chuẩn về trình độ: Để trở thành điều dưỡng hạng III, bạn phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành điều dưỡng. Bên cạnh đó đạt trình độ tin học cơ bản và ngoại ngữ từ bậc 2 trở lên.
• Tiêu chuẩn về năng lực: Điều dưỡng hạng III cần có hiểu biết sâu sắc về chăm sóc sức khỏe cá nhân, gia đình, cộng đồng. Biết sơ cấp cứu, có khả năng giao tiếp, đào tạo huấn luyện. Nếu điều dưỡng hạng IV muốn trở thành điều dưỡng hạng III, cần có 2 năm làm ở vị trí điều dưỡng hạng IV đối với người tốt nghiệp cao đẳng, hoặc 3 năm đối với người tốt nghiệp trung cấp.

Điều dưỡng hạng IV

• Nhiệm vụ: Một điều dưỡng hạng IV sẽ thực hiện các công việc như theo dõi, đánh giá và báo cáo tình trạng sức khỏe người bệnh nhân. Phối hợp với bác sĩ tham gia công việc điều trị, đảm bảo an toàn cho người bệnh.
• Tiêu chuẩn về trình độ: Yêu cầu tốt nghiệp trung cấp chuyên ngành điều dưỡng. Trường hợp tốt nghiệp chuyên ngành khác, phải có chứng chỉ đào tạo chuyên ngành điều dưỡng của Bộ Y tế. Bên cạnh đó phải có trình độ tin học và ngoại ngữ từ bậc 1 trở lên.
• Tiêu chuẩn về năng lực: Điều dưỡng hạng IV phải nắm rõ các quy trình điều dưỡng, đảm bảo an toàn cho cộng đồng, thực hiện sơ cứu, cấp cứu cơ bản.

Ngành điều dưỡng cần học những gì?

Trình độ chuyên môn

Để trở thành một điều dưỡng viên thực thụ, bạn cần có trình độ chuyên môn như sau:

• Hiểu biết về kỹ thuật điều dưỡng cơ bản.
• Thực hiện chăm sóc bệnh nhân theo đúng quy trình. 
• Có kiến thức chăm sóc sức khỏe, cách dùng thuốc an toàn. 
• Hỗ trợ tâm lý người bệnh.
• Thực hiện tiêm chích, đo huyết áp, lấy mẫu, truyền dịch.

Một số bằng cấp quan trọng trong ngành: 

• Chứng chỉ chương trình điều dưỡng.
• Bằng liên kết điều dưỡng.
• Bằng cử nhân điều dưỡng.
• Bằng thạc sĩ về điều dưỡng.
• Tiến sĩ điều dưỡng. 

Kỹ năng và thái độ

• Sự bình tĩnh: Điều dưỡng viên luôn phải túc trực thường xuyên trong bệnh viện do đó sẽ có thể chứng kiến những trường hợp chuyển biến nặng hay đột ngột qua đời. Bạn cần giữ sự bình tĩnh, giữ cho cảm xúc ổn định mới không làm gián đoạn các công việc đang thực hiện.
• Sự kiên nhẫn: Người bệnh có thể nóng giận thất thường bởi lúc này họ không ngừng nghĩ đến những điều tiêu cực. Bạn nên thấu hiểu, yêu thương bệnh nhân. Sự kiên nhẫn và chia sẻ sẽ giúp người bệnh có thêm động lực để tiếp tục chữa trị.
• Kỹ năng giao tiếp: Điều dưỡng viên sẽ làm việc trực tiếp với người bệnh, người nhà, do đó cần trau dồi kỹ năng giao tiếp để nhanh chóng xử lý vấn đề.
• Kỹ năng đánh giá: Là người luôn theo dõi sát sao tình trạng người bệnh, điều dưỡng viên phải biết đánh giá đâu là trường hợp cần thông báo với bác sĩ để đưa ra hướng điều trị tốt nhất.
• Giải quyết tình huống linh hoạt: Thao tác nhanh nhẹn, đưa ra các quyết định kịp thời sẽ giúp hạn chế tình huống xấu xảy ra.
• Cẩn thận và siêng năng: Đây là hai đức tính tốt, giúp điều dưỡng viên giảm bớt những vấn đề đáng tiếc xảy ra. 
• Tuân thủ quy định của bệnh viện: Nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về thời gian, công việc, bảo mật thông tin và tôn trọng nguyện vọng bệnh nhân là những điều quan trọng của một điều dưỡng viên.

Cơ hội nghề nghiệp của ngành điều dưỡng

Nguy cơ

Hiện tại, điều dưỡng viên tại các bệnh viện luôn trong tình trạng thiếu hụt do môi trường làm việc, đãi ngộ còn hạn chế, khối lượng công việc quá lớn, chịu nhiều vất vả… Hơn nữa việc tăng ca liên tục sẽ khiến điều dưỡng viên mắc bệnh rối loạn giấc ngủ, trầm cảm, mệt mỏi, gây ra các tác động tiêu cực cho sức khỏe. 

Đối với trường hợp gặp bệnh nhân hay người nhà quá khích, còn có thể gây xích mích, khiến điều dưỡng viên càng thêm áp lực.

Xem thêm: Logistics là gì? Tất tần tật về ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng đang được nhiều bạn trẻ yêu thích

Mức lương

Trung bình lương của một điều dưỡng dao động từ 7 - 15 triệu/tháng tùy theo vị trí, kinh nghiệm và đơn vị công tác. Tại Nhật Bản, mức lương từ 150.000 - 170.000 JPY/tháng (khoảng 30,6 - 34,6 triệu/tháng). Tại Đức, con số này tăng lên 1.900 - 3.500 EURO (khoảng 50 - 90 triệu/tháng).

Cơ hội việc làm

Trong một bệnh viện, số lượng điều dưỡng thường chiếm nhiều hơn so với số lượng bác sĩ. Bác sĩ có trách nhiệm chẩn đoán, kê thuốc trị bệnh, chữa bệnh. Trong khi đó điều dưỡng có nhiệm vụ thăm nom, hướng dẫn, chăm sóc bệnh nhân, thông báo tình hình với bác sĩ. Như vậy có thể thấy vai trò của điều dưỡng rất quan trọng.

Sau khi tốt nghiệp ngành này, bạn có thể làm việc tại tất cả bệnh viện cấp huyện, trung ương, tại Bộ y tế, các trung tâm, trạm y tế, các dự án cộng đồng, phòng khám tư nhân… Cơ hội thăng tiến trong ngành rất rộng mở, bạn có thể tăng cấp bậc hoặc học thêm để trở thành dược sĩ hay y sĩ. 

Ngành điều dưỡng thi khối nào?

Có nhiều cách để học ngành điều dưỡng đó là:

• Xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
• Xét điểm học bạ
• Xét điểm thi đánh giá năng lực,... 

Các khối thi xét tuyển ngành này gồm có: 

• Khối B00 (Toán, Hóa, Sinh).
• Khối A00 (Toán, Lý, Hóa)
• Khối Khối C08 (Văn, Hóa, Sinh)
• D07 (Toán, Hóa, Anh)
• Khối D08 (Toán, Anh, Sinh).

Trường nào đào tạo chuyên ngành điều dưỡng?

Tại miền Bắc

• Trường ĐH Y Hà Nội.
• Trường ĐH Y tế Công cộng.
• Học viện Quân y - Hệ Quân sự.
• Trường ĐH Kỹ thuật Y dược Đà Nẵng.
• Trường ĐH Y dược - ĐH Thái Nguyên.

Tại miền Nam

• Trường ĐH Y dược TPHCM.
• Trường ĐH Y Phạm Ngọc Thạch.
• Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng.
• Trường ĐH Y Cần Thơ.
• Trường Cao đẳng Y dược Sài Gòn.

Tạm kết

Bài viết trên đã cung cấp cho bạn kiến thức sâu rộng về ngành điều dưỡng và những cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn mà nó mang lại. Hy vọng các thông tin này sẽ giúp bạn tự tin hơn khi bước chân vào thế giới của ngành Y để cùng nhau phát triển, đóng góp công sức cho cộng đồng.

Xem thêm:

• Ngành truyền thông Đa phương tiện là gì? Xu hướng của ngành học này trong năm 2023 như thế nào?
• Software Engineer: Giải mã ngành hot với thu nhập cực khủng đằng sau sự phát triển công nghệ

Để đảm bảo việc học tập, nghiên cứu ngành điều dưỡng được suôn sẻ, bạn nên chọn cho mình một chiếc laptop cấu hình vừa phải, hiệu suất ổn định. FPT Shop hứa hẹn là địa chỉ đáng tin cậy, giúp bạn tìm thấy những sản phẩm chất lượng cao, cam kết chính hãng, đa dạng mẫu mã và giá bán cạnh tranh nhất thị trường.

Xem ngay các mẫu laptop sinh viên hàng đầu tại đây:

• Laptop sinh viên