Kỳ phiếu là gì? Những điều có thể bạn chưa biết về công cụ tài chính quan trọng này

Trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phát triển và đa dạng hóa các công cụ huy động vốn, nhiều người bắt đầu quan tâm đến các loại giấy tờ có giá như kỳ phiếu, trái phiếu, tín phiếu,... Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ kỳ phiếu là gì, có chức năng ra sao và được pháp luật quy định như thế nào. Đây là một trong những hình thức cam kết trả nợ đơn giản nhưng chặt chẽ về mặt pháp lý, thường được sử dụng bởi tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp khi cần huy động vốn ngắn hạn. Bài viết này sẽ giúp bạn làm rõ khái niệm kỳ phiếu, đặc điểm pháp lý và các lưu ý quan trọng khi tham gia giao dịch liên quan đến công cụ tài chính này.

Kỳ phiếu là gì?

Kỳ phiếu là gì? Theo quy định tại Luật Các công cụ chuyển nhượng, kỳ phiếu là một loại giấy tờ có giá, thể hiện cam kết của người phát hành sẽ trả một khoản tiền cụ thể cho người thụ hưởng tại một thời điểm nhất định trong tương lai. Khác với hối phiếu, kỳ phiếu không cần có lệnh chi trả mà chỉ cần xác nhận của người phát hành. Đây là một hình thức vay mượn tài chính có văn bản chứng minh rõ ràng, thường được sử dụng bởi tổ chức tín dụng, doanh nghiệp hoặc cá nhân nhằm huy động nguồn vốn tạm thời.

Trong hệ thống tài chính hiện đại, kỳ phiếu được xem như một công cụ chuyển nhượng có thể mua bán, chuyển giao trên thị trường thứ cấp. Bên cạnh đó, việc phát hành kỳ phiếu còn chịu sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan quản lý nhà nước, nhằm đảm bảo tính minh bạch, an toàn cho người mua.

Trái phiếu và kỳ phiếu đều là công cụ huy động vốn, giúp nhà đầu tư sinh lời, nhưng trái phiếu là sản phẩm chứng khoán còn kỳ phiếu chỉ là công cụ cam kết trả nợ của người lập phiếu.

Nội dung cần có trên kỳ phiếu

Kỳ phiếu khi phát hành phải bao gồm các nội dung sau:

• Tên tổ chức phát hành kỳ phiếu;
• Tên gọi kỳ phiếu;
• Ký hiệu, số seri phát hành kỳ phiếu;
• Chữ ký người đại diện hợp pháp của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành và các chữ ký khác theo quy định;
• Mệnh giá, thời hạn, ngày phát hành và ngày đến hạn thanh toán;
• Lãi suất, phương thức và thời điểm trả lãi, địa điểm thanh toán;
• Họ tên, số CMND/CCCD/hộ chiếu còn hiệu lực trong trường hợp người mua là cá nhân. Tên tổ chức mua, số giấy phép thành lập/mã số doanh nghiệp/số giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, địa chỉ trong trường hợp người mua là tổ chức;
• Kỳ phiếu do công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính phát hành thì phải ghi rõ người sở hữu chỉ được phép chuyển quyền sở hữu cho các tổ chức;
• Các nội dung khác của kỳ phiếu do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài quy định.

Điều kiện và trình tự phát hành kỳ phiếu

Theo quy định tại Thông tư số 16/2021/TT-NHNN, tổ chức tín dụng phát hành kỳ phiếu cần tuân thủ một số điều kiện sau:

• Có năng lực pháp lý và tài chính phù hợp
• Được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận phương án phát hành
• Đảm bảo công khai thông tin cho nhà đầu tư về kỳ hạn, lãi suất, phương thức thanh toán
• Không phát hành kỳ phiếu dưới hình thức vô danh

Ngoài ra, kỳ phiếu phát hành phải được đăng ký, lưu ký và thanh toán thông qua hệ thống ngân hàng thương mại hoặc tổ chức lưu ký được cấp phép, nhằm đảm bảo tính minh bạch và pháp lý cho người sở hữu.

Đặc điểm của kỳ phiếu

Để hiểu đầy đủ kỳ phiếu là gì, ta cần nắm rõ những đặc trưng pháp lý và chức năng nổi bật của công cụ tài chính này. Kỳ phiếu là văn bản cam kết trả tiền, có thể được sử dụng linh hoạt trong hoạt động tín dụng và đầu tư. Dưới đây là các đặc điểm điển hình:

a) Tính tổng quan

Trên kỳ phiếu chỉ thể hiện các thông tin trọng yếu như: số tiền vay, kỳ hạn thanh toán, ngày phát hành và người thụ hưởng. Không có nội dung về lý do phát sinh khoản nợ, hàng hóa hoặc dịch vụ kèm theo. Điều này cho thấy kỳ phiếu chỉ mang tính chất xác lập nghĩa vụ thanh toán, không gắn với điều kiện phát sinh nghĩa vụ đó.

b) Tính bất khả kháng

Người phát hành kỳ phiếu có nghĩa vụ thanh toán số tiền ghi trên phiếu đúng thời hạn, bất kể việc họ có nhận được hàng hóa hoặc dịch vụ như đã thỏa thuận hay không. Đây là điểm quan trọng phân biệt kỳ phiếu với các hợp đồng dân sự khác – nơi nghĩa vụ có thể phát sinh từ điều kiện thực hiện. Khi kỳ phiếu đã được lập và lưu hành, trách nhiệm thanh toán trở thành bắt buộc theo pháp luật.

c) Tính chuyển nhượng linh hoạt

Kỳ phiếu có thể dễ dàng chuyển nhượng bằng cách ký hậu (chuyển nhượng chữ ký) cho người khác. Khi được chuyển nhượng, kỳ phiếu sẽ trở thành công cụ để người nắm giữ có quyền yêu cầu thanh toán khoản tiền ghi trên đó từ người phát hành. Trường hợp này, kỳ phiếu đóng vai trò như một "lệnh thanh toán" mà người vay buộc phải thực hiện theo đúng điều khoản đã cam kết.

d) Tính pháp lý rõ ràng

Kỳ phiếu là một loại giấy tờ có giá, được pháp luật thừa nhận và bảo vệ. Khi xảy ra tranh chấp, người nắm giữ kỳ phiếu có thể dùng văn bản này làm chứng cứ khởi kiện, yêu cầu thanh toán tại tòa án hoặc trọng tài thương mại.

Quyền lợi và trách nhiệm của các bên liên quan

Hiểu rõ kỳ phiếu là gì giúp các bên liên quan – bao gồm người phát hành, người thụ hưởng và tổ chức trung gian – xác định rõ quyền và nghĩa vụ của mình:

• Người phát hành: Có trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn theo cam kết ghi trong kỳ phiếu. Trường hợp vi phạm, có thể bị kiện ra tòa hoặc bị phạt theo luật dân sự, thương mại.
• Người thụ hưởng: Có quyền chuyển nhượng kỳ phiếu cho bên thứ ba hoặc yêu cầu thanh toán khi đến hạn.
• Tổ chức trung gian (ngân hàng, công ty chứng khoán): Đóng vai trò làm cầu nối, bảo đảm các thủ tục pháp lý và lưu ký kỳ phiếu đúng quy trình.

Rủi ro khi tham gia mua kỳ phiếu

Mặc dù kỳ phiếu là công cụ tài chính hợp pháp, nhưng người tham gia vẫn có thể gặp phải một số rủi ro như:

• Rủi ro mất khả năng thanh toán từ bên phát hành: Đặc biệt là với kỳ phiếu doanh nghiệp không có xếp hạng tín nhiệm rõ ràng.
• Rủi ro pháp lý: Nếu kỳ phiếu không được lập đúng mẫu hoặc không đầy đủ thông tin theo quy định, người sở hữu có thể gặp khó khăn khi đòi quyền lợi.
• Thiếu thanh khoản: Một số kỳ phiếu không dễ chuyển nhượng, đặc biệt trên thị trường thứ cấp.

Tạm kết

Qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ kỳ phiếu là gì, các đặc điểm pháp lý quan trọng, điều kiện phát hành cũng như rủi ro khi tham gia giao dịch. Là một công cụ tài chính linh hoạt, kỳ phiếu có thể mang lại lợi ích cho cả người phát hành lẫn người sở hữu nếu được sử dụng đúng cách và đúng luật. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ thông tin pháp lý, lựa chọn tổ chức phát hành uy tín và theo dõi sát sao các điều khoản trên văn bản. 

Bạn đang làm việc trong lĩnh vực kế toán, tài chính hay thường xuyên xử lý chứng từ như kỳ phiếu, hóa đơn, hợp đồng? Việc sở hữu một chiếc máy in chuyên dụng, bền bỉ sẽ giúp bạn in ấn tài liệu nhanh chóng, chuyên nghiệp và chính xác. Khám phá ngay các dòng máy in chất lượng cao đang bán tại FPT Shop – phù hợp cho cả văn phòng và cá nhân.

Máy in

Xem thêm:

Cổ phiếu là gì? 7 lưu ý cần thiết khi đầu tư cổ phiếu cho người mới bắt đầu

Cổ tức là gì? Có bao nhiêu hình thức chi trả? Trả cổ tức bằng cổ phiếu hay tiền mặt lợi hơn?