Kiểm định là gì? Quy trình, nguyên tắc và quy định pháp luật theo Luật Đo lường 2011 mà bạn cần nắm rõ

Trong một thế giới mà sai số dù là nhỏ nhất cũng có thể dẫn đến tổn thất lớn, kiểm định trở thành bước bắt buộc để đảm bảo tính chính xác của các phương tiện đo. Từ chiếc cân điện tử ở siêu thị đến hệ thống đo xăng trong trạm nhiên liệu, mọi thiết bị đo lường đều phải trải qua quy trình đánh giá chặt chẽ.

Nhưng kiểm định là gì trong khía cạnh pháp lý? Liệu có phải chỉ đơn thuần là một thủ tục kỹ thuật, hay còn là cơ sở để thiết lập niềm tin giữa các bên liên quan? Hãy cùng phân tích sâu hơn để hiểu rõ ý nghĩa và cơ chế vận hành của hoạt động kiểm định theo quy định hiện hành.

Kiểm định là gì theo Luật Đo lường 2011?

Theo khoản 8 Điều 3 Luật Đo lường năm 2011, kiểm định được định nghĩa là hoạt động đánh giá, xác nhận đặc tính kỹ thuật đo lường của phương tiện đo, dựa trên yêu cầu kỹ thuật do cơ quan chức năng ban hành.

Khác với việc kiểm tra đơn thuần, kiểm định không chỉ dừng lại ở việc "xem xét bên ngoài" mà còn đi sâu vào việc xác minh độ chính xác và tính phù hợp của thiết bị đo trong điều kiện vận hành thực tế. Kết quả kiểm định đóng vai trò như một “chứng chỉ” về độ tin cậy – yếu tố then chốt trong nhiều lĩnh vực sản xuất, thương mại và nghiên cứu.

Nguyên tắc hoạt động kiểm định theo Luật Đo lường

Hoạt động kiểm định, cũng như hiệu chuẩn và thử nghiệm, không thể thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định được quy định cụ thể tại Điều 24 Luật Đo lường 2011.

Tính độc lập và minh bạch

Một trong những nguyên tắc cốt lõi là bảo đảm tính độc lập, khách quan và chính xác trong suốt quá trình thực hiện. Không một tổ chức hay cá nhân nào có quyền can thiệp vào quy trình kiểm định nếu không được pháp luật cho phép.

Song song đó, thông tin về trình tự và thủ tục phải được công khai. Đây là yếu tố giúp mọi bên liên quan – từ khách hàng đến cơ quan quản lý – đều có thể giám sát quá trình một cách minh bạch.

Tuân thủ quy định kỹ thuật

Mọi hoạt động kiểm định đều phải bám sát các trình tự, quy chuẩn kỹ thuật đã được công bố. Nếu không có hướng dẫn cụ thể, phải tuân theo các quy định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Bảo mật thông tin

Kết quả kiểm định thường chứa thông tin kỹ thuật nhạy cảm. Do đó, tổ chức kiểm định có trách nhiệm bảo mật tuyệt đối dữ liệu, trừ trường hợp được yêu cầu bởi cơ quan nhà nước trong các vụ việc đặc biệt.

Điều kiện để tổ chức thực hiện kiểm định

Việc thực hiện kiểm định không thể trao tay cho bất kỳ đơn vị nào mà không có điều kiện. Pháp luật quy định rất rõ về những yếu tố mà một tổ chức kiểm định phải đáp ứng.

Năng lực pháp lý và kỹ thuật

Một tổ chức muốn tham gia vào lĩnh vực này trước hết phải có tư cách pháp nhân rõ ràng. Tiếp đến là cơ sở vật chất phù hợp với lĩnh vực hoạt động như phòng thí nghiệm, thiết bị chuyên dụng, phần mềm đo lường,…

Bên cạnh đó, đội ngũ chuyên môn cũng phải đạt trình độ nhất định, có chứng chỉ và kinh nghiệm phù hợp với lĩnh vực kiểm định đang đăng ký.

Hệ thống quản lý và trách nhiệm pháp lý

Không chỉ dừng ở yếu tố kỹ thuật, tổ chức kiểm định cần có hệ thống quản lý nội bộ hiệu quả, có khả năng giám sát và đảm bảo chất lượng công việc xuyên suốt.

Đặc biệt, đơn vị phải đăng ký hoạt động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về đo lường, đồng thời sẵn sàng chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi kết quả đã thực hiện.

Chi phí kiểm định: Nguyên tắc xác định và tính minh bạch

Một trong những điểm được quy định chi tiết trong Luật Đo lường là chi phí thực hiện hoạt động kiểm định. Theo Điều 26, khoản phí này phải:

• Phù hợp với khối lượng, tính chất và thời gian hoàn thành công việc
• Dựa trên chi phí vật tư, nhân công, khấu hao thiết bị, vận chuyển
• Được xây dựng công khai và niêm yết theo quy định về giá

Việc quy định rõ ràng chi phí không chỉ giúp tổ chức kiểm định có nguồn thu bền vững mà còn tạo sự công bằng, minh bạch cho người sử dụng dịch vụ.

Quyền và nghĩa vụ của tổ chức kiểm định

Các quyền được pháp luật bảo vệ

Tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn hoặc thử nghiệm được phép hoạt động trong phạm vi đã đăng ký và được công nhận kết quả bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ngoài ra, nếu gặp phải hành vi hành chính sai phạm hoặc quyết định không phù hợp, tổ chức này có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

Trách nhiệm và nghĩa vụ đi kèm

Trái ngược với những quyền lợi trên, tổ chức kiểm định cũng phải tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý chặt chẽ như:

• Công khai quy trình thực hiện và chi phí
• Bảo mật toàn bộ kết quả kiểm định cho khách hàng
• Báo cáo kịp thời khi phát hiện vi phạm trong đo lường
• Tuân thủ và chấp hành mọi yêu cầu kiểm tra từ phía cơ quan chức năng

Kết luận

Tóm lại, hiểu đúng kiểm định là gì không chỉ giúp cá nhân và doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, mà còn góp phần đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ trên thị trường. Trong thời đại cạnh tranh hiện nay, độ tin cậy không chỉ nằm ở lời cam kết mà còn phải được chứng minh bằng dữ liệu đo lường chính xác, công nhận bởi tổ chức kiểm định chuyên nghiệp.

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, việc kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật và thiết bị hiện đại sẽ là hướng đi tất yếu để nâng cao năng lực kiểm định trong tương lai.

 Để kiểm định và theo dõi thông số đo lường hiệu quả, bạn cần những thiết bị hỗ trợ đáng tin cậy như laptop cấu hình cao, máy in chuẩn kỹ thuật hoặc thiết bị đo kỹ thuật số. Truy cập ngay FPT Shop để khám phá các sản phẩm công nghệ phục vụ công việc kiểm định và giám sát kỹ thuật với độ tin cậy cao. Mua ngay các mẫu máy in chính hãng tại đây: 

• Máy in

Xem thêm:

• Tiêu chuẩn là gì? Các loại tiêu chuẩn mà doanh nghiệp nên áp dụng
• Tem CR là gì? Vai trò thực tế của tem và các quy định cần biết khi in tem CR