Hiện tượng La Nina là gì? Khám phá chi tiết về "cô bé" khí hậu và tác động toàn cầu

Khác với hiện tượng El Nino được biết đến rộng rãi, hiện tượng La Nina là gì vẫn còn khá mới mẻ với nhiều người dù nó có tác động không kém phần nghiêm trọng. Hiện tượng này không chỉ đơn thuần là một sự thay đổi về nhiệt độ nước biển mà còn là nguyên nhân gây ra hàng loạt các biến đổi thời tiết phức tạp, từ những cơn bão dữ dội đến các đợt hạn hán kéo dài.

Việc tìm hiểu hiện tượng La Nina là gì trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi các nhà khoa học dự báo rằng chúng ta đang bước vào một chu kỳ mới của La Nina sau khi El Nino kết thúc. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều khu vực trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, sẽ phải đối mặt với những thách thức thời tiết mới trong thời gian tới. Hiểu rõ bản chất, cơ chế hoạt động và tác động của La Nina sẽ giúp chúng ta có những biện pháp ứng phó phù hợp.

Hiện tượng La Nina là gì?

Hiện tượng La Nina là gì có thể được giải thích một cách đơn giản là sự lạnh đi bất thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương. Theo định nghĩa của Cơ quan Dịch vụ Thời tiết Quốc gia Mỹ, La Nina đề cập đến sự giảm nhiệt định kỳ của nhiệt độ bề mặt đại dương ở vùng xích đạo và phía đông Thái Bình Dương.

Về mặt khoa học, hiện tượng La Nina là gì được xác định khi nhiệt độ bề mặt nước biển thấp hơn nhiệt độ chuẩn từ 0,5 độ C trở lên, với nhiệt độ chuẩn khoảng 25 độ C. Đây là một hiện tượng hoàn toàn trái ngược với El Nino, được hình thành khi những luồng gió mậu dịch ở vùng xích đạo mạnh lên, đưa những dòng biển lạnh từ dưới đáy sâu nổi lên trên bề mặt của đại dương.

Chu kỳ xuất hiện của La Nina thường diễn ra từ 2 đến 7 năm một lần, nhưng đôi khi có thể kéo dài trong nhiều năm liên tiếp. Hiện tượng này thường bắt đầu hình thành từ tháng 3 đến tháng 6 hàng năm và gây ảnh hưởng mạnh nhất vào cuối năm cho tới tháng 2 năm sau. Điều đặc biệt là La Nina thường xuất hiện ngay sau khi hiện tượng El Nino kết thúc, tạo thành hai pha lạnh và nóng trong một dao động được gọi là ENSO (El Nino Southern Oscillation).

Cơ chế hoạt động và nguyên nhân hình thành

Quá trình hình thành La Nina

Để hiểu rõ hiện tượng La Nina là gì, cần nắm được cơ chế hình thành phức tạp của nó. La Nina được tạo ra bởi sự tương tác giữa đại dương và khí quyển ở khu vực Thái Bình Dương nhiệt đới. Khi những luồng gió mậu dịch ở vùng xích đạo trở nên mạnh mẽ hơn bình thường, chúng đẩy các khối nước ấm từ phía đông sang phía tây Thái Bình Dương.

Quá trình này tạo ra hiện tượng upwelling, hay còn gọi là dòng chảy thăng, khiến những dòng nước lạnh từ tầng sâu dưới đáy đại dương được đẩy lên bề mặt. Kết quả là nhiệt độ nước biển bề mặt ở phía đông và trung tâm Thái Bình Dương giảm xuống đáng kể, tạo ra điều kiện đặc trưng của La Nina.

Sự khác biệt với El Nino

Trong khi El Nino làm nóng lên lớp nước biển bề mặt, thì hiện tượng La Nina là gì lại thể hiện xu hướng ngược lại hoàn toàn. Nếu El Nino được ví như "cậu bé" mang đến sự ấm áp, thì La Nina như "cô bé" mang đến sự mát mẻ nhưng cũng đầy khắc nghiệt. Sự đối lập này không chỉ thể hiện ở nhiệt độ mà còn ở các tác động thời tiết mà chúng gây ra.

Tác động toàn cầu của hiện tượng La Nina

La Nina có khả năng tác động lên thời tiết toàn cầu với mức độ nghiêm trọng không kém gì El Nino. Hiện tượng này được các nhà khoa học ví như "con domino đầu tiên" trong chuỗi phản ứng thay đổi thời tiết trên toàn hành tinh. Khi La Nina xuất hiện, nó làm tăng cường gió từ đông sang tây trên vùng xích đạo Thái Bình Dương, khiến nhiệt độ ấm lên ở phía tây Thái Bình Dương và lạnh đi ở phía đông.

Các khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, thường chịu tác động mạnh mẽ từ La Nina với lượng mưa tăng cao, hoạt động giông bão mạnh mẽ hơn. Ngược lại, các vùng như phía tây Nam Mỹ, phía nam Bắc Mỹ và khu vực Sừng châu Phi lại phải đối mặt với tình trạng khô hạn nghiêm trọng. Bắc Mỹ, Bắc Á và châu Âu có thể trải qua những mùa đông lạnh giá hơn bình thường.

Một trong những tác động đáng lo ngại nhất của La Nina là khả năng gây ra các cơn bão dữ dội. Sự xuất hiện của La Nina đồng nghĩa với việc vùng nước lạnh ở khu vực xích đạo và đông Thái Bình Dương khiến gió ở tầng trên Đại Tây Dương giảm đi, tạo điều kiện cho các cơn bão lớn và cuồng phong xuất hiện.

Ảnh hưởng của La Nina đến Việt Nam và khu vực

Đối với Việt Nam và các nước Đông Nam Á, hiện tượng La Nina là gì mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì tác động trực tiếp đến khí hậu và thời tiết của khu vực. Khi La Nina xuất hiện, vùng phía tây Thái Bình Dương, bao gồm Đông Nam Á, thường chứng kiến sự gia tăng hoạt động đối lưu, dẫn đến mưa nhiều hơn và hoạt động giông bão mạnh mẽ hơn.

Điều này có nghĩa là Việt Nam có thể phải đối mặt với mùa mưa bão dữ dội hơn bình thường khi La Nina hoạt động. Lượng mưa tăng cao có thể gây ra ngập lụt ở nhiều khu vực, đặc biệt là các vùng trũng thấp và đồng bằng. Đồng thời, hoạt động của các cơn bão nhiệt đới cũng có thể trở nên mạnh mẽ và tàn phá hơn.

Tuy nhiên, tác động của La Nina không chỉ dừng lại ở việc gia tăng mưa bão. Hiện tượng này còn có thể ảnh hưởng đến nông nghiệp, kinh tế và đời sống xã hội. Lượng mưa quá lớn có thể gây thiệt hại cho mùa màng, trong khi các cơn bão mạnh có thể phá hủy cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế.

Những hậu quả nghiêm trọng và cách ứng phó

La Nina không chỉ đơn thuần là một hiện tượng thời tiết mà còn có thể trở thành yếu tố gây bất ổn chính trị và xã hội. Các nghiên cứu cho thấy La Nina có thể dẫn đến xung đột và chiến tranh thông qua việc gây ra các thảm họa tự nhiên, hạn hán và nạn đói. Ví dụ điển hình là khu vực Sừng châu Phi, nơi La Nina đã gây ra hạn hán khắc nghiệt, dẫn đến nạn đói bùng phát và bất ổn xã hội.

Để ứng phó với hiện tượng La Nina là gì và các tác động của nó, các quốc gia cần có những kế hoạch chuẩn bị chu đáo. Việt Nam đã bắt đầu có những động thái tích cực khi Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đề nghị các Bộ, ngành, địa phương có những kịch bản ứng phó phù hợp với các diễn biến bất thường do hiện tượng La Nina gây ra.

Các biện pháp ứng phó bao gồm cải thiện hệ thống dự báo thời tiết, tăng cường khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng, chuẩn bị nguồn lực ứng phó thiên tai và xây dựng các kế hoạch sơ tán dân cư khi cần thiết. Đồng thời, việc nâng cao nhận thức của người dân về La Nina và các tác động của nó cũng rất quan trọng.

Tạm kết

Qua những phân tích trên, hiện tượng La Nina là gì không còn là câu hỏi khó hiểu mà đã trở thành kiến thức cần thiết cho mọi người trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp. La Nina, với tư cách là "cô bé" khí hậu, mang đến những thay đổi thời tiết đáng kể và có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng cho cả thế giới và Việt Nam.

Để theo dõi và cập nhật thông tin về các hiện tượng thời tiết như La Nina một cách thuận tiện nhất, bạn có thể khám phá các dòng smartphone và tablet tân tiến tại FPT Shop. Những thiết bị công nghệ hiện đại này sẽ giúp bạn dễ dàng truy cập các ứng dụng dự báo thời tiết chính xác, theo dõi tin tức khí hậu real-time và chuẩn bị tốt hơn cho những biến động thời tiết bất ngờ.

Điện thoại Samsung

Xem thêm:

• Hợp đồng hôn nhân là gì? Những điều cần biết trước khi kết hôn
• Trợ lý ảo Jovi - Trí tuệ nhân tạo thông minh trên điện thoại Vivo