Gaffer là gì? Toàn cảnh về công việc và vai trò của kỹ thuật viên ánh sáng trưởng

Với lĩnh vực sản xuất phim ảnh hay truyền hình, ánh sáng không đơn thuần là yếu tố kỹ thuật mà là công cụ sáng tạo góp phần xây dựng cảm xúc, không gian và ngữ cảnh của mỗi khung hình. Trong đó, gaffer được xem là người quyết định hiệu ứng ánh sáng của một bộ phim sẽ ra sao.

Vậy gaffer là gì và vì sao họ lại có ảnh hưởng lớn đến chất lượng hình ảnh trong một tác phẩm điện ảnh?

Gaffer là gì?

Về vấn đề Gaffer là gì? Đây là tên gọi dành cho kỹ thuật viên ánh sáng trưởng – người đảm nhận việc thiết kế, điều phối và thực hiện hệ thống chiếu sáng trên trường quay. Gaffer làm việc trực tiếp với đạo diễn hình ảnh để đảm bảo ánh sáng trong từng cảnh quay phù hợp với ý đồ nghệ thuật và bối cảnh nội dung.

Thuật ngữ “gaffer” xuất phát từ tiếng lóng Anh, ban đầu ám chỉ người sử dụng cây gaff để điều chỉnh ánh sáng trên sân khấu. Dần dần, từ này được dùng phổ biến trong ngành công nghiệp điện ảnh để gọi những người chịu trách nhiệm cao nhất về ánh sáng trên phim trường.

Công việc của kỹ thuật viên ánh sáng trưởng là gì?

Để hiểu rõ hơn về gaffer là gì, chúng ta cần khám phá chi tiết công việc mà họ đảm nhận trong quá trình sản xuất phim.

Gaffer là người trực tiếp nghiên cứu kịch bản, trao đổi với đạo diễn hình ảnh (Director of Photography – D.O.P) để xác định phong cách ánh sáng cần thiết. Dựa vào đó, họ xây dựng kế hoạch chiếu sáng, lựa chọn thiết bị, đèn, bộ khuếch tán và các công cụ hỗ trợ phù hợp.

Sau khi kế hoạch được phê duyệt, gaffer sẽ tổ chức đội ngũ kỹ thuật ánh sáng, bao gồm nhân viên setup đèn và kỹ thuật viên chiếu sáng. Họ giám sát việc lắp đặt, điều chỉnh ánh sáng trong suốt quá trình quay, đồng thời có trách nhiệm xử lý những thay đổi đột xuất về cảnh quay hoặc góc máy.

Trên trường quay, gaffer là người đưa ra quyết định cuối cùng liên quan đến ánh sáng. Vai trò này đòi hỏi tính linh hoạt, kiến thức kỹ thuật và khả năng sáng tạo nhằm đảm bảo từng khung hình đạt được hiệu ứng thị giác mong muốn.

Những yêu cầu để trở thành một gaffer là gì?

Gaffer là công việc kết hợp giữa kỹ thuật và nghệ thuật, vì vậy người đảm nhận vai trò này cần có những tố chất và kỹ năng đặc biệt.

Đầu tiên, một gaffer cần có nền tảng kiến thức vững chắc về điện và ánh sáng. Họ phải hiểu được đặc tính của từng loại đèn, cách điều chỉnh cường độ sáng, màu sắc ánh sáng và tác động của chúng đến hình ảnh trên máy quay.

Bên cạnh đó, con mắt thẩm mỹ đóng vai trò quan trọng. Một gaffer giỏi có thể tạo ra bầu không khí cho cảnh quay chỉ bằng cách thay đổi hướng chiếu, sử dụng tấm khuếch tán hay điều chỉnh tông màu ánh sáng.

Kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm cũng là yêu cầu không thể thiếu. Gaffer phải truyền đạt ý tưởng rõ ràng cho đội ngũ kỹ thuật và phối hợp ăn ý với D.O.P, đạo diễn, người phụ trách hậu cần cùng nhiều bộ phận khác.

Cuối cùng là thể lực và sức bền. Công việc của gaffer thường diễn ra trong thời gian dài, tại phim trường ngoài trời hoặc trong studio, đôi khi trong điều kiện thời tiết không thuận lợi.

Phân biệt giữa gaffer và grip

Gaffer là người phụ trách toàn bộ hệ thống ánh sáng sử dụng điện, từ thiết kế đến triển khai. Trong khi đó, grip là nhóm chuyên xử lý các thiết bị hỗ trợ máy quay và ánh sáng mà không liên quan đến điện năng.

Grip đảm nhiệm các công cụ cơ khí như giá đỡ, cần máy, thanh treo, xe đẩy camera 

hoặc các bộ khung để khuếch tán và điều hướng ánh sáng. Thiết bị do họ vận hành được gọi là rig, giúp tạo các hiệu ứng ánh sáng đặc biệt hoặc hỗ trợ camera đạt được các góc quay khó.

Đứng đầu nhóm grip là key grip, người chịu trách nhiệm quản lý, phân phối công việc và phối hợp với gaffer để đạt được bố cục ánh sáng và góc quay tối ưu.

Gaffer thường làm việc với những ai?

Trong quá trình sản xuất, gaffer không làm việc một mình mà luôn phối hợp cùng nhiều bộ phận khác để đảm bảo công việc vận hành trơn tru.

Người phụ trách hậu cần

Đây là người đảm bảo thiết bị chiếu sáng được cung ứng đầy đủ và đúng thời điểm. Họ đồng thời xử lý các thủ tục giấy tờ như đơn đặt hàng, quản lý rủi ro, đảm bảo an toàn thiết bị điện.

Kỹ thuật viên chiếu sáng

Những người trực tiếp lắp đặt, kiểm tra và quản lý hoạt động của hệ thống đèn. Họ phải đảm bảo mọi thiết bị vận hành ổn định dưới sự hướng dẫn từ gaffer.

Console operator

Họ vận hành hệ thống ánh sáng tự động, lập trình bảng điều khiển và điều chỉnh ánh sáng theo kịch bản. Console operator phối hợp chặt chẽ với gaffer và đạo diễn hình ảnh để đảm bảo hiệu ứng ánh sáng được triển khai chính xác.

Các vị trí liên quan khác

Ngoài ra, gaffer cũng thường xuyên tương tác với D.O.P, kỹ thuật viên điện, người vận hành máy phát điện, trợ lý đạo diễn, thậm chí là thực tập sinh để phối hợp công việc tại phim trường.

Tầm quan trọng của gaffer trong ngành sản xuất phim

Nếu bạn vẫn còn băn khoăn gaffer là gì và tại sao lại quan trọng đến thế, hãy hình dung một bộ phim không có thiết kế ánh sáng chuyên nghiệp. Cảnh quay sẽ thiếu chiều sâu, nhân vật không nổi bật, không gian mất đi cảm xúc, dẫn đến trải nghiệm thị giác bị giảm sút đáng kể.

Gaffer góp phần định hình thẩm mỹ hình ảnh của phim. Họ kiểm soát màu sắc, độ tương phản, độ sáng tối để khán giả cảm nhận được không khí và cảm xúc của từng phân cảnh. Có thể coi gaffer là một nghệ sĩ thầm lặng trong ngành điện ảnh.

Cơ hội nghề nghiệp và con đường phát triển của gaffer

Với sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp điện ảnh, truyền hình và nội dung số, nhu cầu về gaffer ngày càng tăng. Những người có chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực ánh sáng hoàn toàn có thể tìm được công việc tại các hãng phim, công ty truyền thông, đài truyền hình hay làm việc tự do trong các dự án quảng cáo, MV ca nhạc, livestream chuyên nghiệp.

Người mới bắt đầu có thể làm trợ lý ánh sáng, kỹ thuật viên setup đèn để tích lũy kinh nghiệm. Sau vài năm, họ có thể tiến tới vị trí gaffer hoặc chuyên gia chiếu sáng cấp cao. Với kinh nghiệm phong phú, gaffer cũng có thể tham gia giảng dạy hoặc cố vấn kỹ thuật cho các đoàn làm phim độc lập.

Tạm kết

Hi vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ "gaffer là gì?" Là kỹ thuật viên ánh sáng trưởng, gaffer giữ vai trò cốt lõi trong việc tạo nên diện mạo thị giác cho mỗi thước phim. Sự kết hợp giữa kỹ năng kỹ thuật, cảm nhận nghệ thuật và khả năng làm việc nhóm giúp họ trở thành một mắt xích không thể thiếu trong dây chuyền sản xuất nội dung chuyên nghiệp.

Nếu yêu thích điện ảnh và muốn có được trải nghiệm xem phim tại gia, đừng quên click vào đường link dưới đây để tham khảo các mẫu máy chiếu chất lượng đang kinh doanh tại FPT Shop nhé:

• Máy chiếu

Xem thêm:

• Top 20 phim cổ trang mới của Trung Quốc hay nhất trên thị trường phim hiện nay
• Tổng hợp 23 phim hành động Mỹ đáng xem nhất trên thị trường điện ảnh