File vector là gì? Ưu và nhược điểm của file vector

File vector là gì?

File vector là file hình ảnh sử dụng các công thức toán học để biểu diễn tọa độ trong mặt phẳng hai chiều của hình ảnh. Chính nhờ sử dụng tọa độ để biểu diễn hình ảnh, tức là nó tuân theo công thức toán học, từ đó nó có thể điều chỉnh kích thước một cách vô hạn, miễn là tuân theo phương trình đó, mà không bị móp méo, nhòe, mờ hay vỡ ảnh.

Với các dạng ảnh thông thường là bitmap biểu diễn hình ảnh theo pixel (điểm ảnh) trong lưới. Các pixel được đặt liên tiếp, kết hợp với nhau để tạo ra bức ảnh mà bạn thấy, điều này khiến cho khi bạn zoom vào một tấm ảnh bitmap thì thường sẽ xảy ra hiện tượng vỡ hình. Lý giải cho điều đó là bởi vì bitmap phụ thuộc vào độ phân giải, không thể giữ nguyên chất lượng khi điều chỉnh tăng hoặc giảm kích thước. Còn đồ họa vector thì khác, chúng không phụ thuộc vào độ phân giải mà được tạo thành từ nhiều đối tượng có thể scaling độc lập, được gọi là Bezier Curves. Do đó, chất lượng tấm hình của bạn sẽ không bị giảm khi kích thước thay đổi.

Trong thực tế, đồ họa raster hay bitmap thường phổ biến hơn so với đồ họa vector bởi vì ảnh vector thường phải được xử lý và tạo ra bằng các phần mềm chuyên dụng. Trong khi đó, ảnh được chụp bởi các thiết bị chụp hình như máy ảnh hay điện thoại thông minh chủ yếu là định dạng raster. Hơn nữa, file bitmap được hỗ trợ với hầu hết các phần mềm đồ họa từ cơ bản đến chuyên nghiệp. Do đó, nó tương thích và thuận tiện hơn trong nhiều tình huống sử dụng hàng ngày. Tất nhiên, với những trường hợp cụ thể cần đến chất lượng ảnh và sự linh hoạt thì file vector lại vô cùng hữu ích.

File vector có những định dạng đuôi mở rộng nào?

Chúng ta có thể rất quen thuộc với các dạng đuôi mở rộng của đồ họa raster, có thể kể đến như PNG, JPEG, JPG hay RAW, các định dạng đuôi của file vector thì ít phổ biến hơn. Như đã đề cập ở trên, file vector phải được xử lý và tạo ra bằng các phần mềm chuyên dụng, điều đó có nghĩa là định dạng nó thường là định dạng của chương trình xử lý đồ họa đã tạo ra nó.

Một số phần đuôi mở rộng phổ biến của file vector:

• .ai là định dạng của hình ảnh của phần mềm đồ họa nổi tiếng bậc nhất hiện nay Adobe Illustrator (Ai).
• .eps hay Encapsulated PostScript, là định dạng file vector cũ và thường được sử dụng bởi ứng dụng Ai.
• .cdr là phần đuôi mở rộng của chương trình chỉnh sửa ảnh CorelDraw.
• .svg là viết tắt của Scalable Vector Graphics, một định dạng hình ảnh vector 2 chiều sử dụng cấu trúc XML và được sử dụng phổ biến trên Internet.
• .pdf là một định dạng rất quen thuộc với người thường xuyên làm việc với văn bản, file .pdf có thể sử dụng dưới dạng vector hoặc cũng có thể hoạt động như một file raster.

Ưu và nhược điểm của file vector

Ưu điểm của file vector

Như đã đề cập ở trên, do không phụ thuộc vào độ phân giải nên ưu điểm lớn nhất của file vector đó là giữ nguyên chất lượng hình ảnh dù có bị điều chỉnh kích thước, cắt, chỉnh sửa hay nén. Điều này đặc biệt quan trọng trong in ấn vì nó đảm bảo ảnh sau khi in ra vẫn giữ được độ sắc nét tốt.

Hiện nay, các dự án thiết kế chuyên nghiệp hầu hết đều được thực hiện bằng file vector. Những dự án đó thường phải chỉnh sửa qua rất nhiều bước và việc sử dụng đồ họa vector tránh cho việc hình ảnh giảm chất lượng. Hơn nữa, ngoài ảnh thì font chữ cũng là một đối tượng được áp dụng với file vector. Điều này đặc biệt hữu ích trong thiết kế logo, tạo ra slogan hay làm các biển quảng cáo cho doanh nghiệp.

Nhược điểm của file vector

Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, file vector cũng tồn tại một số nhược điểm nhất định. Một trong số đó là việc ảnh vector có hạn chế về màu sắc, về phần này thì nó không thể so sánh được với ảnh bitmap.

Một nhược điểm khác của ảnh vector đó là nó phải được tạo ra từ phần mềm. Khi bạn chụp hoặc scan ảnh thì nó sẽ được lưu dưới dạng ảnh bitmap. Nếu bạn muốn scan ảnh thì bạn phải chuyển đổi file vector sang ảnh bitmap, quá trình này được gọi là Rasterizing.

Ngoài ra, ảnh vector cũng không có background, không xử lý nhiều họa tiết giống phim hoạt hình và độ chân thực không cao.

Những ứng dụng của file vector

• Thiết kế logo: đây là ứng dụng phổ biến nhất của file vector. Logo có thể là được in nhỏ trong các tạp chí, tờ rơi, danh thiếp, brochure hoặc chèn trong slide trình chiếu hay cũng có thể phóng to trong bảng hiệu, bảng quảng cáo lớn, standee,… Do đó, đồ họa vector đáp ứng rất tốt cho việc này bởi khả năng phóng to thu nhỏ mà không bị nhòe.
• Hình ảnh trang web: file vector cũng được sử dụng rộng rãi đối với trang web, đặc biệt là trong thiết kế responsive: thiết kế tương thích với nhiều thiết bị khác nhau như laptop, điện thoại, máy tính bảng,…
• Thiết kế hình ảnh minh họa: trong nhiều trường hợp nhất định, file vector được ưa thích sử dụng cho thiết kế hình minh họa.
• Thiết kế in ấn: hầu hết file in ấn đều sử dụng định dạng vector vì nó đảm bảo hình ảnh in ra sắc nét nhất có thể.
• Infographics: đồ họa thông tin biểu diễn thông tin bằng hình ảnh trực quan giúp người khác dễ dàng hiểu câu chuyện hơn. Chúng cũng thường được tạo ra bằng đồ họa vector.
• File dự án gốc: thông thường, các dự án thiết kế sẽ có file gốc theo định dạng vector vì nó cho phép chỉnh sửa nhiều lần mà tránh mất dữ liệu.

Như vậy là bài viết đã giải thích cho các bạn về file vector là gì cũng như những ưu, nhược điểm và những ứng dụng của file vector trong thực tế. Hy vọng là qua đây các bạn đã có thể hiểu hơn về định dạng này. Cám ơn các bạn đã theo dõi bài viết.