Đối tượng chính sách là gì? Hiểu đúng để không bỏ lỡ điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học

Trong kỳ tuyển sinh đại học, bên cạnh điểm số và năng lực học tập, các chính sách ưu tiên dành cho đối tượng chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện công bằng cho những thí sinh có hoàn cảnh đặc biệt. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ "Đối tượng chính sách là gì?" và những quyền lợi cụ thể. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện liên quan đến vấn đề này theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Giải đáp: Đối tượng chính sách là gì?

Đối tượng chính sách là những nhóm thí sinh được Nhà nước ưu tiên trong tuyển sinh đại học nhằm hỗ trợ các em có hoàn cảnh khó khăn, gia đình có công với cách mạng, các dân tộc thiểu số hoặc vùng sâu vùng,... Đây là các đối tượng được cộng điểm ưu tiên hoặc hưởng các chế độ xét tuyển đặc biệt theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Việc xác định chính xác đối tượng chính sách là gì giúp thí sinh được cộng điểm ưu tiên trong xét tuyển đại học, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình tuyển sinh của mình.

Các nhóm đối tượng chính sách trong tuyển sinh đại học

Theo quy định tuyển sinh đại học, đối tượng chính sách được phân thành các nhóm ưu tiên chính như sau:

Nhóm ưu tiên 1 (UT1)

Nhóm ưu tiên 1 (UT1) bao gồm các đối tượng được hưởng mức điểm cộng ưu tiên cao nhất, nhằm hỗ trợ thí sinh có hoàn cảnh đặc biệt hoặc có đóng góp quan trọng cho xã hội. Cụ thể:

• Người dân tộc thiểu số là công dân Việt Nam, có hộ khẩu thường trú liên tục trên 18 tháng tại khu vực 1 trong thời gian học trung học phổ thông hoặc trung cấp.
• Công nhân trực tiếp sản xuất đã làm việc liên tục ít nhất 5 năm, trong đó có tối thiểu 2 năm được công nhận là chiến sĩ thi đua cấp tỉnh trở lên và có bằng khen.
• Các thương binh, bệnh binh hoặc người được cấp giấy chứng nhận hưởng chính sách như thương binh.
• Quân nhân, sĩ quan, chiến sĩ theo nghĩa vụ tại ngũ, được cử đi học có thời gian phục vụ từ 18 tháng trở lên, 12 tháng trở lên tại khu vực 1; hoặc đã xuất ngũ và được công nhận hoàn thành nghĩa vụ phục vụ tại ngũ theo quy định.
• Thân nhân của liệt sĩ; con thương binh, con bệnh binh hoặc con người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; con của người tham gia kháng chiến nhiễm chất độc hóa học bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; con của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân/Anh hùng Lao động thuộc thời kỳ kháng chiến; con của người hoạt động kháng chiến bị dị dạng, dị tật do hậu quả chất độc hóa học và đang nhận trợ cấp hằng tháng.

Nhóm ưu tiên 2 (UT2)

Nhóm đối tượng ưu tiên 2 (UT2) trong tuyển sinh đại học bao gồm những thí sinh thuộc các nhóm sau:

• Thanh niên xung phong được cử đi học.
• Quân nhân, sĩ quan hoặc chiến sĩ nghĩa vụ tại ngũ được cử đi học, có thời gian phục vụ dưới 12 tháng ở khu vực 1, dưới 18 tháng ở các khu vực khác.
• Các chỉ huy trưởng, chỉ huy phó ban chỉ huy quân sự cấp xã; thôn đội trưởng, trung đội trưởng dân quân tự vệ; dân quân tự vệ đã hoàn thành nghĩa vụ từ 12 tháng trở lên.
• Công dân Việt Nam thuộc dân tộc thiểu số có nơi thường trú ngoài khu vực ưu tiên 1.
• Con thương binh, bệnh binh, con người được hưởng chính sách như thương binh nhưng có mức suy giảm khả năng lao động dưới 81%.
• Con của người tham gia kháng chiến nhiễm chất độc hóa học bị suy giảm khả năng lao động dưới 81%.
• Người khuyết tật nặng có giấy xác nhận mức độ khuyết tật.
• Người lao động ưu tú, được công nhận danh hiệu thợ giỏi, nghệ nhân hoặc được cấp bằng, huy hiệu lao động sáng tạo.
• Giáo viên đã công tác giảng dạy đủ 3 năm trở lên khi dự tuyển vào các ngành đào tạo giáo viên.
• Y tá, dược tá, y sĩ, hộ lý, hộ sinh viên, điều dưỡng viên, kỹ thuật viên hoặc người có bằng trung cấp dược đã làm việc đủ 3 năm trở lên và dự tuyển vào ngành đã tốt nghiệp thuộc lĩnh vực sức khỏe.

Mức điểm ưu tiên áp dụng cho đối tượng chính sách

Có lẽ bạn đã nắm được đối tượng chính sách là gì rồi đúng không nào? Nhóm thí sinh này sẽ được cộng điểm vào tổng điểm xét tuyển, nhằm tạo cơ hội trúng tuyển cao hơn. Mức điểm ưu tiên được áp dụng theo quy định như sau:

Ngoài điểm ưu tiên theo đối tượng chính sách, thí sinh còn có thể được hưởng ưu tiên theo khu vực cư trú như KV1, KV2, KV2-NT với mức điểm cộng từ 0,25 đến 0,75 điểm vào tổng điểm xét tuyển để xét tuyển đại học. Cụ thể:

• KV1 (khu vực đặc biệt khó khăn): cộng 0,75 điểm.
• KV2 nông thôn: cộng 0,5 điểm.
• KV2 (thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh): cộng 0,25 điểm.
• KV3 (quận nội thành): không được cộng điểm ưu tiên khu vực.

Lưu ý: Tổng điểm cộng không vượt quá 3 điểm. Điều này có nghĩa là nếu một thí sinh thuộc nhiều diện ưu tiên khác nhau, tổng điểm cộng thêm vẫn chỉ dừng lại ở mức tối đa là 3 điểm. 

Vai trò của chính sách ưu tiên trong tuyển sinh

Việc hiểu rõ đối tượng chính sách là gì và những quyền lợi đi kèm không chỉ dừng lại ở việc tăng cơ hội trúng tuyển đại học mà còn có ý nghĩa sâu sắc hơn trong việc định hướng nghề nghiệp và phát triển xã hội. Các chính sách ưu tiên giúp khuyến khích thí sinh ở vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện học tập còn nhiều hạn chế, có thêm động lực để vươn lên, tiếp cận tri thức. Góp phần thu hẹp khoảng cách về trình độ dân trí giữa các vùng miền, tạo điều kiện cho sự phát triển đồng đều trên cả nước.

Đối với con em của người có công với cách mạng, chính sách là sự tri ân của nhà nước với những hy sinh, cống hiến của thế hệ cha ông. Điều này cũng là sự động viên tinh thần, giúp các em có thêm niềm tin vào sự công bằng và nhân văn của xã hội. Ngoài ra, chính sách còn góp phần vào việc đa dạng hóa nguồn nhân lực cho đất nước. Khi các thí sinh từ nhiều vùng miền, hoàn cảnh khác nhau có cơ hội học tập tại các trường đại học tốt, họ sẽ mang theo những kiến thức, kinh nghiệm và góc nhìn độc đáo, làm phong phú thêm môi trường học thuật và đóng góp vào sự phát triển đa chiều của xã hội.

Những lưu ý liên quan tới đối tượng chính sách

Điểm ưu tiên không áp dụng cho mọi phương thức xét tuyển

Điểm ưu tiên với các đối tượng chính sách thường được áp dụng chủ yếu trong phương thức xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT quốc gia. Tuy nhiên, với các phương thức xét tuyển khác như xét tuyển học bạ, tuyển thẳng hoặc xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế, việc áp dụng điểm ưu tiên có thể khác nhau tùy theo quy định riêng của từng trường đại học. Do đó, bạn cần chủ động tìm hiểu kỹ thông báo tuyển sinh của trường mình đăng ký để biết rõ về việc có được hưởng điểm ưu tiên hay không.

Sáp nhập hành chính cấp xã sẽ không ảnh hưởng

Năm 2025, nhiều địa phương có sự thay đổi về đơn vị hành chính cấp xã do sáp nhập, gây ra băn khoăn về việc liệu chính sách ưu tiên theo khu vực và đối tượng có bị ảnh hưởng hay không. Theo quy định hiện hành, các chính sách ưu tiên đối tượng và khu vực trong tuyển sinh đại học vẫn được giữ nguyên, không thay đổi dù có sáp nhập hành chính cấp xã, bảo đảm quyền lợi ưu tiên.

Cách cộng điểm ưu tiên điều chỉnh dựa trên tổng điểm xét tuyển

Để đảm bảo tính công bằng trong tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định điểm cộng đối với thí sinh có tổng điểm xét tuyển cao (từ 22,5 điểm trở lên theo thang điểm 30 cho 3 môn xét tuyển) sẽ được điều chỉnh giảm dần theo công thức giảm tuyến tính. Cụ thể:

Mức điểm ưu tiên thực tế được hưởng = [(30 - Tổng điểm đạt được)/7,5] × Tổng điểm cộng

Ví dụ:

• Tổng điểm tổ hợp là 24 điểm sẽ được cộng 4/5 mức điểm ưu tiên tối đa.
• Tổng điểm tổ hợp là 27 điểm sẽ được cộng 2/5 mức điểm ưu tiên tối đa.

Điều này có nghĩa là những người đạt điểm cao gần tối đa sẽ được cộng điểm ưu tiên thấp hơn, thậm chí bằng 0 khi đạt 30 điểm, nhằm giữ cân bằng và công bằng trong xét tuyển.

Thời gian hưởng chính sách

Thí sinh chỉ được hưởng ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách trong năm tốt nghiệp THPT/trung cấp và một năm kế tiếp. Sau thời gian này, quyền lợi ưu tiên sẽ không còn hiệu lực. Do đó, bạn cần lưu ý thời hạn này để khai báo và sử dụng điểm cộng đúng quy định, tránh mất quyền lợi khi xét tuyển.

Tạm kết

Việc hiểu rõ đối tượng chính sách là gì trong tuyển sinh đại học là một điều cần thiết đối với mọi thí sinh, không chỉ giúp bạn xác định được quyền lợi của mình mà còn là cơ sở để chuẩn bị hồ sơ một cách đầy đủ và chính xác nhất. Đây là công cụ quan trọng để đảm bảo công bằng, tạo điều kiện cho mọi cá nhân đều có cơ hội tiếp cận tri thức và phát triển bản thân.

Để khởi đầu vững chắc cho 4 năm học sắp tới, một chiếc laptop Dell mạnh mẽ, bền bỉ sẽ là thiết bị không thể thiếu. FPT Shop hiện đang cung cấp những dòng laptop Dell mới nhất, hiệu năng vượt trội cùng mức giá cực phải chăng. Truy cập dưới đây để không bỏ lỡ cơ hội sở hữu chiếc laptop ưng ý với nhiều ưu đãi dành riêng cho tân sinh viên:

Laptop Dell

Xem thêm:

• Hướng dẫn sĩ tử cách tính điểm tốt nghiệp THPT Quốc gia chính xác và đơn giản
• Ngày công bố điểm chuẩn Đại học năm 2025 là ngày bao nhiêu? Nguyên tắc xét tuyển sau khi công bố điểm chuẩn Đại học như thế nào?