Data là gì? Tìm hiểu tầm quan trọng của data đối với doanh nghiệp trong thời đại số

Data là nền tảng phát triển của nhiều ngành nghề, lĩnh vực. Đối với doanh nghiệp, data càng có vai trò quan trọng hơn khi nó chính là chìa khóa để giúp doanh nghiệp phát triển. Cùng tìm hiểu data là gì và vai trò cụ thể ấy ra sao ngay sau đây nhé!

Data là gì?

Data, hay dữ liệu, chính là số liệu – bit thông tin nhưng không phải thông tin. Khi data được xử lý, sắp xếp cấu trúc, giải thích hoặc trình bày để có ý nghĩa thì chúng được gọi là thông tin. Hai khái niệm “dữ liệu” và “thông tin” luôn đi liền với nhau. Ví dụ như sau: Nếu số liệu nhiệt độ được ghi nhận thì đó là dữ liệu, sau khi dữ liệu này được phân tích để đưa ra kết luận là nhiệt độ toàn cầu đang giảm thì đó là thông tin.

Những loại data cơ bản

Data là gì và có những loại nào? Data xuất hiện trong hầu hết các lĩnh vực hiện nay. Dù bạn là một doanh nhân, nhà tiếp thị, nhà khoa học hay làm trong bất cứ ngành nghề nào thì bạn đều cần đến data. Data có vai trò rất quan trọng, do đó nó cần được xử lý và lưu trữ đúng cách để không có lỗi nào xảy ra.

Việc hiểu về data là rất cần thiết. Khi làm việc với data, bạn phải biết rõ chúng thuộc loại nào. Data được phân thành 2 loại chính:

Data định tính

Data định tính, hay data phân loại, có thể được đo hoặc được tính dưới dạng số. Chúng được sắp xếp theo thể loại nên được gọi là data phân loại. Chúng bao gồm văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc biểu tượng. Ví dụ: Giới tính nam hoặc nữ là data định tính, hay màu sắc và sở thích cũng là dữ liệu định tính.

Data định tính sẽ cho biết về nhận thức của mọi người, giúp nhà nghiên cứu thị trường hiểu hơn về khách hàng, từ đó có chiến lược phù hợp để thu hút khách hàng. Data định tính được chia thành 2 loại:

• Data định danh: Data định danh được dùng để dán nhãn các biến, nhờ đó giúp phân biệt các biến với nhau. Ví dụ: Màu tóc là data định danh vì nó có thể được so sánh với màu tóc khác (nâu, đen, vàng,...), hay quốc tịch (Việt Nam, Nhật Bản, Mỹ,…) và tình trạng hôn nhân (độc thân, đã kết hôn,…) cũng chính là data định danh.
• Data thứ bậc: Data thứ bậc là data định tính mà giá trị của chúng có vị trí tương đối. Data này có thể được xem là ở giữa data định tính và data định lượng. Chúng chỉ hiển thị các chuỗi không thể dùng để phân tích thống kê. Ví dụ: Sự hài lòng trên thang điểm từ 1 đến 10, trình độ học vấn (tiểu học, trung học, cao học), tình trạng kinh tế (thấp, trung bình, cao) là những data thứ bậc.

Data định lượng

Data định lượng có thể được trình bày ở dạng những giá trị số, tức là đếm được và có thể phân tích dữ liệu thống kê. Data định lượng còn được gọi là data số, ví dụ: chiều cao, trọng lượng, giá sản phẩm,…

Data định lượng được dùng để thao tác thống kê và có thể được biểu diễn bằng biểu đồ. Data định lượng được chia thành 2 loại:

• Data rời rạc: Data rời rạc chứa những giá trị thuộc số nguyên hoặc số lượng toàn bộ. Chúng có thể được chia thành những giá trị phân số hoặc thập phân. Ví dụ: Số nhân viên của công ty, các ngày trong tuần, số người tham gia một sự kiện,…
• Data liên tục: Data liên tục thể hiện thông tin có thể được chia thành những cấp độ nhỏ hơn. Ví dụ: Tốc độ của một chiếc xe, chiều cao, tần số Wi-Fi,…

Ý nghĩa của data là gì?

Ngoài thắc mắc data là gì thì chúng ta cũng nên tìm hiểu về ý nghĩa của chúng để có cái nhìn sâu sắc hơn. Khái niệm data từ máy tính xuất hiện trong công trình nghiên cứu của Claude Shannon – nhà toán học người Mỹ, cha đẻ của lý thuyết thông tin. Ông là người đặt nền móng cho khái niệm kỹ thuật số nhị phân dựa vào việc áp dụng hai giá trị logic Boolean cho những mạch điện tử. 

Nhờ đó, các chuyên gia đã dùng kỹ thuật số nhị phân làm nền tảng cho CPU, ổ đĩa, bộ nhớ bán dẫn và nhiều thiết bị phổ biến khác. Ban đầu, các chuyên gia chỉ ứng dụng cho dữ liệu dạng thẻ đục lỗ và thiết bị điều khiển, dần dần họ phát triển thêm đến đĩa cứng và băng từ.

Từ lâu, data trong máy tính kinh doanh đã cho thấy được tầm quan trọng rõ ràng bởi sự phổ biến của những thuật ngữ như “xử lý data”, “xử lý data điện tử” hay công nghệ thông tin.

Một số thuật ngữ liên quan đến data

Data là thuật ngữ rất phổ biến trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Ngoài ra, một số thuật ngữ liên quan khác mà bạn có thể tìm hiểu thêm là:

• Database (Cơ sở dữ liệu): Database là tập hợp những dữ liệu liên quan đến nhau, được lưu trữ và truy cập từ hệ thống máy tính.
• Data Acquisition (Thu thập dữ liệu): Data Acquisition là quá trình lấy tín hiệu đo lường, sau đó chuyển đổi mẫu kết quả thành giá trị số.
• Data Block (Khối dữ liệu): Data Block là cấp độ lưu trữ logic nhỏ nhất trong Oracle Database.

Data có vai trò gì đối với doanh nghiệp?

Tầm quan trọng của data đối với doanh nghiệp là rất lớn. Vậy cụ thể vai trò của data là gì?

Định hướng cho doanh nghiệp trong việc đưa quyết định

Doanh nghiệp thường thu thập data người dùng như thông tin cá nhân, sở thích, thói quen, lưu lượng truy cập,… để tạo nên cơ sở dữ liệu về người dùng. Nếu biết cách tận dụng, những data này sẽ cực kỳ hữu ích để giúp doanh nghiệp phát triển. Thậm chí, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng có thể đạt được lợi thế tương tự như doanh nghiệp lớn nếu biết sử dụng data đúng cách.

Các doanh nghiệp có thể khai thác data để đưa ra những quyết định sau:

• Tìm kiếm khách hàng mới.
• Cải thiện dịch vụ khách hàng.
• Gia tăng khả năng giữ chân khách hàng.
• Dự đoán xu hướng bán hàng.
• Quản lý chiến dịch Marketing.
• Theo dõi sự tương tác trên các phương tiện truyền thông xã hội.

Hỗ trợ chiến lược Marketing

Data là nguồn cung cấp năng lượng cho những chiến lược Marketing của các doanh nghiệp. Data giúp doanh nghiệp biết rõ cách khách hàng tương tác với thương hiệu của họ, cách khách hàng hoạt động trên mạng xã hội, nội dung mà khách hàng yêu thích nhất, kênh đem lại lợi tức đầu tư tốt nhất cho doanh nghiệp,… Nếu doanh nghiệp có một cơ sở dữ liệu về thông tin khách hàng, doanh nghiệp có thể dùng nó cho những chiến dịch quảng cáo của họ. Chúng sẽ giúp doanh nghiệp đảm bảo chiến dịch hoạt động tốt và đem lại kết quả tích cực.

Cải thiện hoạt động nội bộ

Khi có data phù hợp, doanh nghiệp sẽ dễ dàng theo dõi hiệu suất hoạt động so với mục tiêu ban đầu. Data sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa những lĩnh vực không được quản lý, ví dụ như lập kế hoạch hậu cần, quản lý chuỗi cung ứng,… Data cũng giúp doanh nghiệp sắp xếp các hoạt động hợp lý hơn và giảm thời gian doanh nghiệp dành để thực hiện những công việc không đem lại nhiều lợi ích. Nhờ data, các sai sót về khía cạnh con người khi có sự cố được giảm thiểu, ví dụ như sự cố sản xuất làm tổn hại danh tiếng của doanh nghiệp.

Cải thiện hiệu quả quản lý tài chính

Bên cạnh việc gia tăng doanh thu, data cũng giúp các doanh nghiệp cải thiện hiệu quả quản lý tài chính. Bằng cách nhìn nhận sâu sắc hơn về thói quen chi tiêu của doanh nghiệp, ban lãnh đạo sẽ biết ngân sách công ty đang được dùng như thế nào và có hợp lý hay không. Việc theo dõi và đánh giá doanh thu cũng trở nên dễ dàng hơn nếu doanh nghiệp biết yếu tố nào đang tác động vào nó. Data cho thấy các lĩnh vực có tiềm năng phát triển trong tương lai, từ đó doanh nghiệp sẽ biết cách phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn.

Cách các doanh nghiệp sử dụng data

Các doanh nghiệp đều có thách thức mà data có thể giải quyết được. Dù vậy, những ngành khác nhau sẽ có các loại data khác nhau. Dưới đây là những ví dụ cụ thể về cách các doanh nghiệp khác nhau dùng data:

• Doanh nghiệp chăm sóc sức khỏe: Cập nhật data về hồ sơ y tế, hệ thống thông tin bệnh viện, báo cáo phòng thí nghiệm,…
• Doanh nghiệp thương mại điện tử: Dùng data phân tích khách hàng, phân tích trang web, phân tích số liệu bán hàng, phân tích phương tiện truyền thông, phân tích tiếp thị kỹ thuật số,…
• Cơ quan chính phủ: Dùng data thống kê tội phạm, chỉ số kinh tế, điều tra dân số, xu hướng việc làm, hiện trạng môi trường,…
• Cơ sở giáo dục: Thu thập thước đo để đánh giá giáo dục, quản lý tuyển sinh,…

Những thách thức khi làm việc với data là gì?

Quản lý lượng lớn data

Doanh nghiệp có một thách thức lớn là phải đối mặt với việc thu thập, xử lý và lưu trữ lượng lớn data mỗi ngày. Nếu không quản lý phù hợp, doanh nghiệp sẽ dễ bị sai sót trong khâu tổ chức và vận hành bộ máy. Cách giải quyết là doanh nghiệp nên có hệ thống lưu trữ data hiệu quả. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến tính khả dụng và ổn định của data để phòng tránh sự cố mất data.

Độ tin cậy của data

Nếu nhập data không chính xác, doanh nghiệp sẽ dễ đưa ra quyết định sai lầm. Để đảm bảo tính tin cậy của data, doanh nghiệp cần thu thập data có nguồn gốc, có nơi kiểm duyệt và xác thực thông tin kỹ lưỡng.

Bảo mật và quyền riêng tư

Bảo mật và quyền riêng tư luôn là yếu tố quan trọng đối với data. Data thường chứa những thông tin nhạy cảm về nhân sự, khách hàng, bí mật kinh doanh, cách vận hành tổ chức,… Dó đó, việc truy cập data trái phép sẽ gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp. Khi sử dụng data, doanh nghiệp nên áp dụng những biện pháp bảo vệ an ninh như xác thực người dùng, mã hóa thông tin để đảm bảo quyền riêng tư của data.

Sự hạn chế trong nguồn lực và kỹ năng của con người

Vì data rất đa dạng và phức tạp nên đòi hòi con người phải có hiểu biết và kỹ năng trong việc xử lý data. Sự hạn chế trong nguồn lực và kỹ năng của con người đôi khi ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của doanh nghiệp.

Tạm kết

Bài viết đã giải đáp cho câu hỏi “Data là gì?” và cho thấy được tầm quan trọng của data trong thời đại số ngày nay. Hy vọng rằng nội dung trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về data và biết cách tận dụng nó hiệu quả trong lĩnh vực của mình.

FPT Shop cung cấp nhiều mẫu mã laptop từ các thương hiệu lớn như Apple, HP, Acer, Lenovo,… với giá rẻ và chế độ bảo hành đầy đủ. Nếu bạn đang cần một chiếc laptop để phục vụ công việc, hãy tham khảo tại đây và chọn lựa:

Máy tính xách tay

Xem thêm:

• Data Scientist là gì? Bật mí những thông tin quan trọng về nghề Data Scientist chi tiết nhất
• Giải mã khái niệm dataset. Các loại dataset nào được sử dụng trong học máy?