Chỉ số NIM là gì? Cách tính và ý nghĩa của chỉ số NIM trong lĩnh vực ngân hàng

Trong lĩnh vực ngân hàng, có rất nhiều chỉ số được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng. Một trong những chỉ số quan trọng nhất là chỉ số NIM. NIM là viết tắt của Net Interest Margin, có nghĩa là Tỷ suất lợi nhuận lãi thuần. Chỉ số này được tính bằng cách lấy thu nhập lãi ròng chia cho tổng tài sản sinh lãi. NIM phản ánh khả năng của ngân hàng trong việc tạo ra thu nhập lãi ròng từ các khoản cho vay và đầu tư. Chỉ số NIM càng cao thì khả năng sinh lời của ngân hàng càng tốt. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về chỉ số NIM là gì, cách tính và ý nghĩa của chỉ số này.

1. Chỉ số NIM là gì?

NIM là viết tắt của Net Interest Margin, hay còn được biết đến là biên lãi ròng. Chỉ số NIM đo lường và so sánh thu nhập lãi ròng mà tổ chức tài chính tạo ra từ sản phẩm tín dụng với lãi suất được trả cho các khoản tiền gửi tiết kiệm và chứng chỉ tiền gửi.

NIM được biểu diễn dưới dạng tỷ lệ phần trăm, do đó, kết quả cuối cùng chỉ là một ước tính và không phải là con số chính xác. Thông qua số liệu này, nhà đầu tư có thêm một tiêu chí để đánh giá và đưa ra quyết định về việc có nên đầu tư vào công ty hay không.

Vậy liệu có phải NIM càng cao thì càng tốt?

Nếu chỉ số NIM là dương, điều này biểu thị rằng công ty đang hoạt động có lãi. Khoản lãi thu được từ hoạt động cho vay cao hơn so với lãi phải trả cho khoản tiền gửi. Ngược lại, nếu chỉ số NIM là âm, điều này có thể chỉ ra rằng hoạt động đầu tư của công ty không hiệu quả.

2. NIM trong ngân hàng là gì?

Để tìm hiểu về NIM là gì và chỉ số quan trọng này phản ánh khả năng sinh lời của ngân hàng như thế nào, bạn có thể theo dõi thông tin dưới đây:

Tương tự như chỉ số NIM thông thường, chỉ số NIM trong ngân hàng là một chỉ số phản ánh số tiền mà một ngân hàng thu được từ lãi suất của các khoản cho vay so với số tiền mà ngân hàng phải trả lãi cho các khoản tiền gửi của khách hàng. Chỉ số NIM được sử dụng để đánh giá khả năng sinh lời và tăng trưởng của một ngân hàng.

Công thức tính chỉ số NIM như sau:

NIM = (Thu nhập lãi ròng / Tổng tài sản sinh lãi) * 100%

Trong đó:

• Thu nhập lãi ròng là tổng số tiền lãi mà ngân hàng thu được từ các khoản cho vay và đầu tư.
• Tổng tài sản sinh lãi là tổng số tài sản của ngân hàng có khả năng tạo ra thu nhập lãi.

Lưu ý: Các khoản được nêu trên không bao gồm dự phòng giảm giá và dự phòng rủi ro. Nếu tính toán NIM theo giá trị năm, bạn cần (1) tính đến cuối năm và (2) tính trung bình cộng giá trị đầu năm và cuối năm.

Để có cái nhìn rõ ràng hơn về NIM là gì và cách tính biên lãi ròng, hãy xem xét một ví dụ cụ thể:

Giả sử Ngân hàng ABC có tổng giá trị cho vay là 120 triệu đô trong một năm và thu được 7,2 triệu đô từ lãi suất. Trong khi đó, Ngân hàng ABC trả 3,6 triệu đô tiền lãi cho các khoản tiền gửi trong cùng khoảng thời gian.

→ NIM = (7,2 - 3,6) / 120 = 0,03 hoặc 3%

Trong trường hợp này, NIM của Ngân hàng ABC là 3%, chỉ số này cho thấy tỷ lệ giữa thu nhập từ lãi suất và chi phí lãi suất trên tổng số tiền cho vay.

3. Thông tin hệ số NIM của các ngân hàng năm 2023

Theo số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hệ số NIM của các ngân hàng Việt Nam trong năm 2023 tiếp tục giảm so với năm 2022.

Cụ thể, hệ số NIM toàn ngành ngân hàng trong quý II/2023 giảm 32 điểm cơ bản so với cùng kỳ xuống còn 3,41%. Trong đó, có 19/25 ngân hàng ghi nhận mức sụt giảm.

Các ngân hàng có hệ số NIM cao nhất trong quý II/2023 là:

• VIB: 4,9%
• STB: 4,6%
• MBB: 4,5%

Các ngân hàng có hệ số NIM thấp nhất trong quý II/2023 là:

• HDB: 2,2%
• VPB: 2,4%
• ACB: 2,5%

Hệ số NIM giảm trong năm 2023 là do một số nguyên nhân sau:

• Lãi suất huy động tiếp tục giảm trong năm 2023, do đó chi phí lãi phải trả của các ngân hàng giảm. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất huy động cũng làm giảm thu nhập lãi ròng của các ngân hàng.
• Nợ xấu của các ngân hàng tiếp tục tăng trong năm 2023, do đó chi phí dự phòng của các ngân hàng cũng tăng. Chi phí dự phòng là một khoản chi phí không tạo ra thu nhập, do đó làm giảm lợi nhuận của các ngân hàng. Dự báo, hệ số NIM của các ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục giảm trong những quý cuối năm 2023 do lãi suất huy động tiếp tục giảm.

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến biên lãi ròng NIM

Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến biên lãi ròng NIM là gì? Cùng tìm hiểu 3 yếu tố chính sau đây nhé:

4.1. Thay đổi lãi suất

Đối với các ngân hàng thương mại tại Việt Nam ngày nay, thu nhập từ lãi vẫn chiếm phần lớn trong tổng nguồn thu (từ 70-80% tổng nguồn thu). Do đó, biến động lãi suất đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến NIM của ngân hàng.

Chính sách lãi suất thường được định rõ thông qua chính sách tiền tệ của Chính phủ. Khi Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh chính sách tiền tệ, như chính sách tài khóa hoặc hướng dẫn về dòng tiền, sự biến động trong chính sách lãi suất có thể tạo ra tác động đáng kể đến thị trường. Điều này dẫn đến việc NIM của ngân hàng bị tác động và biến đổi.

Khi lãi suất tăng nhanh chóng, khách hàng có thể do dự trước chi phí lãi suất cao, giảm nhu cầu vay vốn. Đồng thời, trong cuộc đua lãi suất huy động, nhiều ngân hàng đối diện với áp lực phải chi trả lãi tiền gửi với mức lãi suất cao. Nếu lượng tiền gửi vượt quá số vốn được cho vay, NIM của ngân hàng sẽ bị thu hẹp. Ngược lại, khi chính sách lãi suất giảm, nhu cầu vay vốn tăng, so với nhu cầu gửi tiết kiệm, NIM cũng tăng theo.

4.2. Tăng trưởng tín dụng

Tăng trưởng tín dụng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ lệ NIM của ngân hàng. Trong quá khứ, đặc biệt là trong hai năm đầu tiên của đại dịch Covid-19, nhiều ngân hàng đã ghi nhận mức lợi nhuận tăng trưởng đáng kể, với tăng trưởng tín dụng cao đồng thời giảm chi phí. Tuy nhiên, tình hình năm nay đã thay đổi khi dư nợ tăng trưởng tín dụng ở mức thấp và NIM giảm đáng kể.

Khi tăng trưởng tín dụng, tỷ lệ cho vay trên tiền gửi của ngân hàng có thể tăng, dẫn đến sự gia tăng của NIM.

Tuy nhiên, nếu tăng trưởng tín dụng diễn ra quá nhanh, rủi ro tín dụng có thể gia tăng. Khi đó, khách hàng có khả năng vay nợ mà không thể trả đúng hạn, làm cho ngân hàng phải chịu chi phí thu hồi nợ và xử lý các khoản nợ xấu. Nếu tỷ lệ nợ xấu tăng lên, NIM sẽ bị ảnh hưởng do chi phí phải trả cho các khoản nợ xấu, dẫn đến giảm tỷ lệ NIM của ngân hàng.

4.3. Thay đổi trong chiến lược kinh doanh

Ngân hàng thường tập trung vào phát triển các sản phẩm dành cho khách hàng cá nhân, như vay tiêu dùng hoặc tín dụng thương mại, để tăng tỷ lệ NIM. Lý do là các khoản vay tiêu dùng và tín dụng thương mại thường có lãi suất cao hơn so với các khoản vay dành cho doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư. Tuy nhiên, điều này cũng đi kèm với rủi ro tín dụng tập trung.

Trong những năm gần đây, hệ thống ngân hàng đang dần chuyển hướng để đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ, nhằm mở rộng nguồn thu nhập. Tuy nhiên, sự chuyển đổi này vẫn chưa diễn ra mạnh mẽ và đồng đều. Tính chung, thu nhập từ lãi suất cho vay vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng cơ cấu thu nhập của các ngân hàng. Vì vậy, quản lý rủi ro và việc đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ trở nên cực kỳ quan trọng để đảm bảo sự ổn định và tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Vì vậy, việc kiểm soát rủi ro tín dụng là vô cùng quan trọng để duy trì và tăng trưởng NIM của ngân hàng.

5. Ý nghĩa của chỉ số NIM

Chỉ số NIM là một chỉ số quan trọng trong lĩnh vực ngân hàng, được sử dụng để đo lường khả năng sinh lời của một ngân hàng. Chỉ số này phản ánh khả năng của ngân hàng trong việc tạo ra thu nhập lãi ròng từ các khoản cho vay và đầu tư.

Chỉ số NIM càng cao thì khả năng sinh lời của ngân hàng càng tốt. Chỉ số NIM trung bình của các ngân hàng trên thế giới dao động trong khoảng từ 2% đến 4%.

Chỉ số NIM có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố sau:

• Lãi suất cho vay: Lãi suất cho vay càng cao thì thu nhập lãi ròng của ngân hàng càng cao, do đó chỉ số NIM cũng sẽ cao hơn.
• Lãi suất huy động: Lãi suất huy động càng cao thì chi phí lãi phải trả của ngân hàng càng cao, do đó chỉ số NIM cũng sẽ thấp hơn.
• Chất lượng tài sản: Chất lượng tài sản càng tốt thì khả năng thu hồi nợ của ngân hàng càng cao, do đó chỉ số NIM cũng sẽ cao hơn.

Các ngân hàng có thể cải thiện chỉ số NIM bằng cách:

• Tăng lãi suất cho vay: Tuy nhiên, việc tăng lãi suất cho vay cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng.
• Giảm lãi suất huy động: Việc giảm lãi suất huy động có thể làm giảm thu nhập của ngân hàng, do đó cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
• Nâng cao chất lượng tài sản: Ngân hàng cần có các biện pháp để giảm thiểu rủi ro tín dụng, từ đó nâng cao chất lượng tài sản.

Chỉ số NIM là một chỉ số quan trọng giúp các nhà đầu tư đánh giá khả năng sinh lời của một ngân hàng. Chỉ số NIM cao cho thấy ngân hàng có khả năng sinh lời tốt, do đó có tiềm năng mang lại lợi nhuận cao cho các nhà đầu tư.

Dưới đây là một số ý nghĩa cụ thể của chỉ số NIM:

• NIM phản ánh khả năng sinh lời của một ngân hàng: Chỉ số NIM càng cao thì khả năng sinh lời của ngân hàng càng tốt. Điều này có nghĩa là ngân hàng có thể tạo ra nhiều thu nhập hơn từ các khoản cho vay và đầu tư của mình.
• NIM giúp các nhà đầu tư đánh giá khả năng sinh lời của một ngân hàng: Chỉ số NIM là một yếu tố quan trọng mà các nhà đầu tư xem xét khi quyết định đầu tư vào một ngân hàng. Chỉ số NIM cao cho thấy ngân hàng có khả năng sinh lời tốt, do đó có tiềm năng mang lại lợi nhuận cao cho các nhà đầu tư.
• NIM giúp các ngân hàng so sánh hiệu quả hoạt động của mình với các ngân hàng khác: Chỉ số NIM là một tiêu chuẩn được sử dụng để so sánh hiệu quả hoạt động của các ngân hàng. Các ngân hàng có chỉ số NIM cao hơn thường được coi là hoạt động hiệu quả hơn.

Như vậy, chỉ số NIM là một chỉ số quan trọng trong lĩnh vực ngân hàng, được sử dụng để đo lường khả năng sinh lời của một ngân hàng. Chỉ số này phản ánh khả năng của ngân hàng trong việc tạo ra thu nhập lãi ròng từ các khoản cho vay và đầu tư.

6. Tạm kết

Tóm lại, chỉ số NIM là một chỉ số quan trọng trong lĩnh vực ngân hàng, được sử dụng để đo lường khả năng sinh lời của một ngân hàng. Chỉ số này phản ánh khả năng của ngân hàng trong việc tạo ra thu nhập lãi ròng từ các khoản cho vay và đầu tư. Chỉ số NIM càng cao thì khả năng sinh lời của ngân hàng càng tốt. Các ngân hàng có thể cải thiện chỉ số NIM bằng cách tăng lãi suất cho vay, giảm lãi suất huy động hoặc nâng cao chất lượng tài sản.

Bài viết đã cung cấp cho bạn chi tiết thông tin về chỉ số NIM là gì, một chỉ số quan trọng trong lĩnh vực ngân hàng. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chỉ số NIM và có thể sử dụng chỉ số này để đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng. Cảm ơn bạn đã đọc và hẹn gặp lại ở những bài viết tiếp theo!

Xem thêm: 

• 99% người chơi không biết Free Fire nghĩa tiếng Việt là gì
• Số fax là gì? Làm thế nào để gửi fax bằng máy in, điện thoại nhanh nhất?

Dù bạn đang tìm kiếm gì, FPT Shop luôn sẵn lòng đáp ứng nhu cầu của bạn. Từ điện thoại, laptop đến các sản phẩm gia dụng và nhiều thứ khác, FPT Shop đảm bảo mang đến cho bạn chất lượng và giá trị tốt nhất.

Xem các laptop hot nhất đang bán tại FPT Shop tại đây.

Laptop giá tốt