Build PC thì cần những gì? Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z cho người lần đầu ráp máy

Bạn đang muốn tự tay lắp ráp một bộ PC nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Bạn đã từng nghe cụm từ “build PC” nhưng vẫn mơ hồ về các linh kiện cần có và cách chúng hoạt động cùng nhau? 

Nếu vậy, bài viết này sẽ giúp bạn biết build PC thì cần những gì. Từ việc chọn mainboard, CPU, RAM cho đến nguồn, tản nhiệt hay vỏ case, tất cả sẽ được hướng dẫn chi tiết từ A đến Z để bạn dễ dàng có một chiếc máy phù hợp nhất.

Build PC là gì? Lợi ích khi tự ráp máy tính tại nhà

Build PC hay “tự ráp máy tính” là quá trình bạn mua riêng các bộ phận như CPU, bo mạch chủ (mainboard), RAM, ổ SSD/HDD, card đồ họa (GPU), nguồn (PSU), tản nhiệt, vỏ case… rồi tự tay lắp ráp thành một chiếc máy hoàn chỉnh. Không giống như việc mua máy tính đã lắp sẵn, bạn hoàn toàn tự chọn và kết hợp các linh kiện phù hợp nhất với nhu cầu và ngân sách của mình.

Khi build PC, bạn sẽ nhận được những lợi ích như sau:

• Tùy chỉnh tối ưu theo nhu cầu: Bạn có thể chọn linh kiện phù hợp với đúng mục đích sử dụng như chơi game, đồ họa, văn phòng hay đào tạo machine learning. Điều này giúp tránh lãng phí chi phí cho những thứ không cần thiết.
• Hiệu năng vượt trội, tránh “nghẽn cổ chai”: Khi tự chọn từng bộ phận, bạn dễ dàng đảm bảo không có bộ phận nào đang kéo lùi cả hệ thống, từ đó hiệu năng luôn được tối ưu.
• Tiết kiệm chi phí về lâu dài: Tự ráp sẽ giúp bạn săn được đợt khuyến mãi, tránh phụ phí lắp ráp và thương hiệu. Với cấu hình tương đương, việc tự ráp cũng thường rẻ hơn việc mua máy bộ.
• Hiểu rõ cấu trúc và tự sửa chữa dễ dàng: Bạn sẽ tích luỹ kiến thức sâu về từng linh kiện. Khi máy gặp sự cố, bạn có thể tự kiểm tra, thay thế mà không cần mang đi bảo hành toàn bộ máy.
• Nâng cấp linh hoạt, không bó buộc: Máy tự ráp sẽ dễ nâng cấp hơn trong tương lai, bởi vì bạn biết build PC thì cần những gì.

Nhìn chung, việc tự build PC không chỉ giúp bạn có một chiếc máy đúng “gu” của mình. Vậy build PC thì cần những gì? Câu trả lời sẽ có trong phần tiếp theo của bài viết này.

Build PC thì cần những gì? Danh sách linh kiện cơ bản

Để biết build PC thì cần những gì, bạn sẽ cần chuẩn bị các linh kiện cơ bản bên dưới để đảm bảo đầy đủ để tạo nên một chiếc máy tính hoàn chỉnh và vận hành trơn tru:

1. CPU

CPU là thành phần quan trọng nhất trong một bộ máy tính. Nó thường được ví như “bộ não” điều hành toàn bộ hệ thống. Đây là nơi xử lý các tác vụ từ cơ bản như lướt web, gõ văn bản cho đến các tác vụ nặng như chơi game, dựng phim, thiết kế đồ họa. Khi chọn CPU, bạn nên cân nhắc giữa hai dòng phổ biến là Intel và AMD. 

Mỗi thương hiệu đều có nhiều phân khúc. Từ phổ thông đến cao cấp, bạn hãy chọn sản phẩm để phù hợp cho nhu cầu và khả năng tài chính của mình. Tất nhiên, bạn cũng đừng quên kiểm tra socket CPU để đảm bảo tương thích với mainboard.

2. Bo mạch chủ

Mainboard là “xương sống” của cả hệ thống. Đây là nơi kết nối tất cả linh kiện lại với nhau như CPU, RAM, ổ cứng, GPU… Bo mạch chủ sẽ quyết định bạn có thể sử dụng những loại linh kiện nào, có hỗ trợ nâng cấp hay không. 

Khi chọn mainboard, bạn cần để ý đến chipset, số khe cắm RAM, số cổng SATA, cổng M.2, khả năng hỗ trợ card đồ họa và các cổng kết nối khác. Ngoài ra, mainboard còn ảnh hưởng đến tính ổn định và hiệu suất tổng thể của máy. Do đó, bạn hãy chọn mainboard đến từ các hãng uy tín và phù hợp với nhu cầu thực tế.

3. RAM

RAM là nơi lưu trữ tạm thời dữ liệu để CPU truy xuất nhanh hơn khi xử lý các tác vụ. Dung lượng và tốc độ RAM ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đa nhiệm và tốc độ phản hồi của máy. Với nhu cầu sử dụng thông thường như học tập, làm văn phòng, 8 GB RAM là đủ. 

Nếu bạn chơi game, chỉnh sửa ảnh, video hay lập trình, 16 GB hoặc 32 GB sẽ phù hợp hơn. Khi mua RAM, bạn cũng nên kiểm tra xem mainboard của mình hỗ trợ loại RAM nào (DDR4 hay DDR5) để chọn đúng loại tương thích.

4. Ổ cứng

Ổ cứng là nơi lưu trữ dữ liệu như hệ điều hành, phần mềm hay tài liệu cá nhân. Hiện nay có hai loại chính là SSD (tốc độ cao) và HDD (dung lượng lớn, giá rẻ). SSD giúp khởi động máy nhanh hơn, mở ứng dụng mượt hơn và tăng trải nghiệm tổng thể. 

Trong khi đó, HDD phù hợp với những ai cần lưu trữ nhiều dữ liệu như phim, ảnh, game. Vì vậy, FPT Shop khuyên bạn nên kết hợp cả 2 loại ổ này để tối ưu chi phí ráp máy, trong đó SSD cho hệ điều hành, phần mềm và HDD để chứa dữ liệu nặng.

5. Card đồ họa

GPU là linh kiện xử lý hình ảnh, video và các tác vụ đồ họa chuyên sâu. Nếu chỉ dùng máy để lướt web, xem phim hoặc làm việc văn phòng, bạn có thể dùng GPU tích hợp trong CPU. 

Tuy nhiên, nếu chơi game, làm đồ họa, render video hay dựng phim, bạn nên đầu tư card đồ họa rời từ các thương hiệu như NVIDIA hoặc AMD. GPU càng mạnh thì khả năng xử lý hình ảnh càng nhanh và mượt mà. Khi chọn GPU, bạn hãy chú ý đến độ phân giải màn hình, công suất nguồn và không gian trong case.

6. Bộ nguồn máy tính

Nguồn (PSU) là thiết bị cung cấp điện cho toàn bộ hệ thống máy tính. Một bộ nguồn chất lượng sẽ giúp máy hoạt động ổn định, bảo vệ các linh kiện khỏi sự cố điện áp và kéo dài tuổi thọ toàn bộ hệ thống. 

Khi chọn nguồn, bạn cần tính toán tổng công suất tiêu thụ của tất cả linh kiện, sau đó chọn PSU có công suất dư ra khoảng 20–30% để đảm bảo an toàn. Bạn nên ưu tiên những bộ nguồn đạt chuẩn 80 Plus đến từ các thương hiệu uy tín để đảm bảo PSU hoạt động bền bỉ và tiết kiệm điện.

7. Vỏ máy tính

Case là phần vỏ ngoài bao bọc toàn bộ linh kiện bên trong, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong việc tản nhiệt và sắp xếp dây cáp gọn gàng. Một chiếc case tốt không chỉ đẹp về hình thức mà còn phải có luồng gió thông thoáng, dễ tháo lắp và tương thích với kích thước mainboard (ATX, mATX, mini-ITX). 

Ngoài ra, bạn cũng có thể lựa chọn case có đèn LED RGB để tăng tính thẩm mỹ và cá nhân hóa dàn máy. Bạn đừng bỏ qua yếu tố này để làm cho góc làm việc hoặc giải trí của mình trở nên “xịn sò” hơn nhé.

8. Hệ thống làm mát

Hệ thống làm mát giúp giữ cho CPU, GPU và toàn bộ máy luôn trong mức nhiệt ổn định khi hoạt động, đặc biệt là khi xử lý các tác vụ nặng hoặc chơi game lâu dài. Hiện nay, bạn sẽ thấy có hai dạng tản nhiệt phổ biến là tản nhiệt khí và tản nhiệt nước. Tản khí phù hợp với người dùng phổ thông, dễ lắp và ít bảo trì. 

Tản nước (AIO) thường được dùng trong các dàn máy cao cấp vì hiệu quả làm mát tốt hơn, nhưng cần không gian lắp đặt rộng rãi. Dù chọn loại nào, bạn cũng nên đảm bảo case có đủ quạt hút - đẩy để lưu thông không khí hiệu quả.

9. Thiết bị ngoại vi

Ngoài các linh kiện bên trong, bạn cũng cần chuẩn bị các thiết bị ngoại vi để sử dụng máy tính như màn hình, bàn phím và chuột. Màn hình nên được chọn theo độ phân giải và tần số quét phù hợp với GPU (ví dụ: 1080p 144Hz cho game thủ FPS, hoặc màn hình 2K/4K cho dân thiết kế). 

Với bàn phím và chuột, bạn cũng nên chọn theo nhu cầu như chọn loại cơ cho game thủ, loại êm cho văn phòng… Đây là những món phụ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến trải nghiệm hằng ngày khi sử dụng PC.

Tạm kết

Sau bài viết này, FPT Shop hy vọng bạn đã nắm rõ build PC thì cần những gì và tự tin hơn để tự tay lắp ráp một bộ máy tính phù hợp với nhu cầu sử dụng và ngân sách của mình. Bạn chỉ cần nhớ rằng lựa chọn linh kiện là một phần, nhưng sự tương thích và cách lắp ráp đúng kỹ thuật mới là chìa khóa để dàn PC hoạt động mượt mà.

Nếu bạn chưa có kinh nghiệm build PC và không tự tin cho lắm, hãy tham khảo ngay những bộ PC (build sẵn) tại FPT Shop qua đường link bên dưới.

• Full bộ PC

Xem thêm:

• Build PC không VGA: Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z cho người muốn tiết kiệm chi phí
• Gợi ý full bộ PC gaming 25 triệu 2025 để bạn có thể chơi game và stream cực mượt