Bộ nhớ tạm là gì và nó có những ưu nhược điểm nào?

Nếu bạn đã từng khắc phục một sự cố nào đó trên máy tính hoặc dọn dẹp lịch sử duyệt web của mình, bạn có thể đã bắt gặp những gợi ý về việc xoá dữ liệu bộ nhớ tạm, cache hoặc bộ đệm. Vậy bộ nhớ tạm là gì và tại sao bạn thường được gợi ý xoá chúng khi thiết bị gặp sự cố?

Ở trong bài viết này, FPT Shop sẽ giúp bạn hiểu hơn về thuật ngữ bộ nhớ tạm và lý do tại sao chúng lại quan trọng đối với công nghệ hiện đại.

Bộ nhớ tạm là gì?

Bộ nhớ tạm hay cache là một vị trí lưu trữ dành riêng cho việc thu thập dữ liệu tạm thời để giúp các trang web, trình duyệt và ứng dụng có thời gian tải nhanh hơn. Cho dù bạn đang sử dụng máy tính, máy tính xách tay, điện thoại, trình duyệt web hay ứng dụng, bạn đều có thể tìm thấy một số loại bộ nhớ tạm.

Bản chất của bộ nhớ tạm là giúp người dùng dễ dàng truy xuất dữ liệu “lặp lại”, tức là các dữ liệu mà bạn đã từng truy cập trước đó. Nhờ vậy, cache sẽ đóng vai trò rất lớn trong việc cải thiện hiệu suất của một thiết bị. Loại bộ nhớ này hoạt động giống như một ngân hàng lưu trữ, cho phép bạn dễ dàng truy cập dữ liệu cục bộ thay vì phải tải xuống lại mỗi khi bạn truy cập một trang web hoặc mở một ứng dụng.

Tiếp theo, FPT Shop sẽ giúp chia sẻ đến bạn các lĩnh vực mà bộ nhớ tạm hiện đang đóng vai trò chính.

Thiết bị và phần mềm

Bộ nhớ cache được tìm thấy trong cả phần mềm và phần cứng. CPU hay bộ xử lý trung tâm (thành phần cốt lõi chịu trách nhiệm xử lý thông tin từ phần mềm trong máy tính để bàn, máy tính xách tay, điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng) đều có bộ nhớ tạm riêng.

Bộ nhớ tạm của CPU là một khối bộ nhớ nhỏ được thiết kế để giúp CPU dễ dàng truy xuất thông tin được người dùng sử dụng thường xuyên. Khối bộ nhớ này sẽ lưu trữ dữ liệu mà bộ nhớ chính của thiết bị bạn sử dụng để thực hiện các lệnh nhanh hơn nhiều so với việc nó phải tải từng bit thông tin khi được yêu cầu.

Trình duyệt web

Cho dù bạn đang sử dụng Microsoft Edge, Chrome, Firefox hay Safari thì chúng đều có bộ nhớ tạm riêng. Bộ nhớ cache của trình duyệt web lưu trữ các tệp mà trình duyệt cần để hiển thị các trang web từng được bạn truy cập, bao gồm  tệp HTML mô tả trang web, CSS, Javascript, cookie và hình ảnh. Ví dụ: khi bạn truy cập trang web của FPT Shop, trình duyệt sẽ tải về tất cả các hình ảnh được liên kết với trang, HTML và các tệp tập lệnh khác cần thiết để hiển thị các trang và thông tin cá nhân (thông tin đăng nhập và sản phẩm trong giỏ hàng của bạn).

Đó là lý do nếu bạn mở trang web ở tab khác, mọi thông tin đăng nhập và sản phẩm trong giỏ hàng đều vẫn được giữ nguyên. Mặt khác, nếu bạn xoá bộ nhớ tạm của trình duyệt, trang web sẽ yêu cầu bạn đăng nhập lại và thêm lại sản phẩm vào giỏ hàng.

Ứng dụng

Các ứng dụng thường duy trì bộ nhớ cache của riêng chúng. Giống như trình duyệt, ứng dụng lưu các tệp và dữ liệu mà chúng cho là quan trọng để chúng có thể nhanh chóng tải lại thông tin khi cần.

Lợi ích của bộ nhớ tạm

Có ba lợi ích chính mà bộ nhớ tạm đem lại:

• Giúp mọi thứ chạy nhanh hơn. Lợi ích chính của bộ nhớ tạm là cải thiện hiệu suất của thiết bị, ứng dụng và trình duyệt web.
• Lưu trữ dữ liệu. Để giúp cải thiện hiệu suất, các ứng dụng sẽ lưu trữ dữ liệu được sử dụng gần đây và thường xuyên vào bộ nhớ tạm. Điều này không chỉ cho phép mọi thứ chạy nhanh hơn mà còn có thể cho phép ứng dụng hoạt động "ngoại tuyến".
• Tiết kiệm tài nguyên. Trong các lần truy cập lại ứng dụng hoặc trang web, dữ liệu đã được lưu trong bộ nhớ tạm và sẽ không còn phải tải xuống thêm một lần nữa. Nhờ vậy, bạn có thể tiết kiệm được chi phí dữ liệu, thời gian tải và pin.

Nhược điểm của bộ nhớ tạm

Mặc dù bộ nhớ tạm có rất nhiều ưu điểm tuyệt vời, nó vẫn có một số nhược điểm như sau:

• Chiếm nhiều không gian lưu trữ. Sau một thời gian dài, bộ nhớ tạm có thể lưu trữ quá nhiều dữ liệu khiến không gian lưu trữ của thiết bị bị thu hẹp lại. Ví dụ: ứng dụng Facebook ban đầu chỉ có dung lượng 300MB, tuy nhiên nó có thể tăng kích thước lên 3GB hoặc thậm chí 10GB sau một vài tháng sử dụng.
• Bộ nhớ tạm bị hỏng có thể khiến ứng dụng hoạt động kém. Nếu có lỗi xảy ra với một tệp được lưu trữ trong bộ nhớ tạm, bạn có thể gặp phải sự cố khi sử dụng thiết bị, trình duyệt hoặc ứng dụng.

Có nên xoá bộ nhớ tạm thường xuyên?

Ưu điểm của việc xóa bộ nhớ cache bao gồm giải phóng không gian lưu trữ và loại bỏ bất kỳ tệp nào có thể khiến thiết bị, ứng dụng hoặc trình duyệt web gặp sự cố. Tuy nhiên, xoá bộ nhớ tạm cũng loại bỏ các tệp được thiết kế để giúp máy tính của bạn chạy hiệu quả hơn hoặc khiến bạn phải đăng nhập lại tất cả các trang web yêu thích của mình.

Vì vậy, bạn chỉ nên thực hiện việc xoá bộ nhớ tạm nếu bạn đang gặp sự cố với máy tính hoặc thiết bị di động của mình nhé.

Xem thêm:

Buffer là gì? Sự khác biệt giữa Cache và Buffer

Hướng dẫn chi tiết cách xóa cache trên Firefox