Trump sa thải lãnh đạo Văn phòng Bản quyền Mỹ sau báo cáo cho rằng AI không được coi là “fair use”

Báo cáo lập luận rằng việc khai thác các tác phẩm bản quyền cho mục đích thương mại, đặc biệt nếu thu thập không minh bạch và tạo ra nội dung cạnh tranh trực tiếp có thể vượt khỏi phạm vi của quy định “fair use” vốn được pháp luật Mỹ bảo vệ.

Bản báo cáo tạo ra “trận thua toàn diện” cho các công ty AI

Trong nội dung báo cáo, Văn phòng Bản quyền nhấn mạnh rằng tính hợp pháp của việc sử dụng nội dung có bản quyền phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mục đích sử dụng, bản chất dữ liệu, mức độ ảnh hưởng đến thị trường và khả năng kiểm soát đầu ra từ mô hình AI. Báo cáo cũng cảnh báo rằng việc trích xuất dữ liệu để tạo sản phẩm cạnh tranh có thể cấu thành hành vi xâm phạm quyền nếu không được phép.

Giáo sư luật Blake Reid của Đại học Colorado gọi báo cáo này là một thất bại nặng nề với các công ty AI và đặt nghi vấn rằng nó đã được công bố gấp rút nhằm né tránh một “cuộc thanh trừng” nội bộ do áp lực chính trị.

Chỉ vài giờ sau khi báo cáo được công bố, không chỉ Perlmutter mà cả Thủ thư Quốc hội Carla Hayden, người trực tiếp phụ trách Văn phòng Bản quyền cũng bị Tổng thống Trump cách chức. Động thái này khiến nhiều người nghi ngờ rằng quyết định sa thải mang động cơ chính trị rõ rệt. Dân biểu Joe Morelle thuộc Đảng Dân chủ đã lên tiếng chỉ trích, gọi đây là “sự lạm dụng quyền lực chưa từng có tiền lệ”, đồng thời cáo buộc chính quyền Trump đang hành động vì lợi ích của các tỷ phú công nghệ như Elon Musk, người được cho là đang tìm cách hợp pháp hóa việc khai thác khối lượng lớn nội dung có bản quyền để huấn luyện AI.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump chia sẻ lại bài viết từ Mike Davis, cựu trợ lý tư pháp và đồng minh thân cận, trong đó lên án gay gắt các tập đoàn công nghệ đang “đánh cắp chất xám” của giới sáng tạo để kiếm lời từ các mô hình AI. Hành động này càng củng cố hình ảnh một cuộc tấn công có tổ chức vào các cơ quan và nhân vật dám đặt ra giới hạn pháp lý với công nghệ AI.

Dù Văn phòng Bản quyền không có quyền đưa ra các phán quyết ràng buộc như tòa án, nhưng quan điểm của họ thường được viện dẫn trong các vụ kiện lớn liên quan đến bản quyền. Việc sa thải người đứng đầu cơ quan ngay sau khi báo cáo được công bố đang làm dấy lên làn sóng phản đối từ cả giới học thuật lẫn ngành công nghệ. Meredith Rose, một chuyên gia luật bản quyền kỳ cựu, nhận định rằng: “Bản báo cáo kết luận rằng việc sử dụng nội dung có bản quyền bởi AI phải được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể. Nếu điều đó là lý do để yêu cầu bà ấy rời chức, thì quả là đáng lo ngại cho nền pháp quyền.”

Trong bối cảnh các mô hình ngôn ngữ lớn và AI tạo sinh ngày càng bành trướng, vụ việc đang làm nổi bật một thực tế nhức nhối: ranh giới giữa đổi mới công nghệ và tôn trọng luật pháp đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Nguồn: The Verge