Nick Clegg: "Yêu cầu nghệ sĩ cho phép sử dụng tác phẩm sẽ 'giết chết' ngành AI"

Theo ông, việc yêu cầu các công ty AI phải xin phép từng nghệ sĩ trước khi sử dụng tác phẩm của họ để huấn luyện mô hình sẽ là bước đi “không khả thi” và có nguy cơ “giết chết ngành công nghiệp AI tại Anh ngay lập tức”. Phát biểu này được đưa ra trong một sự kiện quảng bá cuốn sách mới của ông, giữa lúc cuộc tranh luận pháp lý về quyền của giới sáng tạo đối với dữ liệu huấn luyện AI đang nóng lên tại Quốc hội Anh.

Tác phẩm của nghệ sĩ và bài toán dữ liệu trong thời đại AI

Ông Clegg thừa nhận rằng các nghệ sĩ có quyền từ chối việc để tác phẩm của mình bị sử dụng bởi các công ty AI. Tuy nhiên, ông cho rằng trong thực tế, việc xin phép từng cá nhân một là điều không thể thực hiện được vì các hệ thống AI hiện nay cần được huấn luyện trên một kho dữ liệu khổng lồ, vượt xa khả năng xác minh hay kiểm soát thủ công.

Ông cảnh báo rằng nếu Anh là quốc gia duy nhất đưa ra yêu cầu xin phép trước, nước này sẽ tự đánh mất vị thế cạnh tranh trong lĩnh vực công nghệ đang phát triển thần tốc. Đây là lập luận phản ánh mối căng thẳng ngày càng rõ giữa nhu cầu bảo vệ tài sản trí tuệ và áp lực thúc đẩy đổi mới công nghệ trong bối cảnh toàn cầu.

Lập luận của ông Clegg xuất hiện đúng lúc Quốc hội Anh đang xem xét sửa đổi Dự luật Dữ liệu, trong đó bao gồm đề xuất cho phép các nghệ sĩ kiểm soát tốt hơn việc sử dụng tác phẩm của họ trong quá trình phát triển AI. Một trong những điểm nhấn của sửa đổi là yêu cầu các công ty công nghệ công khai danh sách các nội dung có bản quyền đã được sử dụng để huấn luyện mô hình AI.

Hơn 200 nghệ sĩ hàng đầu như Paul McCartney, Dua Lipa, Elton John và Andrew Lloyd Webber đã đồng ký tên vào thư ngỏ ủng hộ đề xuất này, thể hiện rõ sự lo ngại của cộng đồng sáng tạo về nguy cơ bị AI “hấp thụ” mà không có sự minh bạch hay đền bù thích đáng.

Tuy nhiên, đề xuất sửa đổi này đã không vượt qua được cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện. Bộ trưởng Công nghệ Peter Kyle cho biết chính phủ cần cân bằng lợi ích giữa hai lĩnh vực cốt lõi là sáng tạo và công nghệ, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của một nền kinh tế đổi mới nhưng vẫn công bằng. Ngược lại, đạo diễn phim Beeban Kidron, người đứng sau đề xuất sửa đổi, khẳng định rằng yêu cầu minh bạch là bước đi cần thiết để thực thi luật bản quyền một cách thực chất, cũng như ngăn chặn việc AI vô tình hoặc cố ý khai thác tác phẩm một cách bất hợp pháp.

Dù thất bại tại Hạ viện, những người ủng hộ quyền tác giả vẫn chưa từ bỏ cuộc chiến. Trong một bài viết trên tờ The Guardian, bà Beeban Kidron tuyên bố rằng dự luật sẽ quay trở lại Thượng viện vào đầu tháng 6 tới và "cuộc chiến vẫn chưa kết thúc". Sự kiện này hứa hẹn tiếp tục làm nóng các cuộc thảo luận về việc liệu trí tuệ nhân tạo nên được đào tạo như thế nào, ai có quyền kiểm soát dữ liệu đầu vào và ngành công nghiệp sáng tạo sẽ phải thích ứng ra sao trong một thế giới nơi các cỗ máy học từ chính những gì con người tạo ra.

Nguồn: The Verge