Tại sao iOS cần ít RAM hơn Android?

Chỉ với 6GB RAM, iPhone 13 Pro Max chạy mượt mà mọi tác vụ, đa nhiệm tuyệt vời, trong khi đó một chiếc điện thoại Android có thể cần đến 12GB hoặc cao hơn để đạt được khả năng đa nhiệm tương tự, vì sao như vậy?

Dễ thấy, hầu hết các thiết bị Android tầm trung hiện nay đều có ít nhất 8GB RAM, những mẫu Android cao cấp thậm chí sở hữu đến 16 - 18GB RAM nhưng chiếc iPhone có RAM lớn nhất hiện tại mới chỉ có 6GB. Nhưng rõ ràng chúng ta đều đồng ý với nhau rằng những chiếc iPhone vẫn có khả năng đa nhiệm tuyệt vời, hoạt động ổn định, mượt mà dù dung lượng RAM không cao.

Chúng ta cùng tìm hiểu sự khác biệt về cách vận hành của hai hệ điều hành iOS và Android để hiểu được tại sao iOS lại luôn cần ít RAM hơn Android mà vẫn có thể hoạt động một cách mượt mà.

RAM là gì và để làm gì?

RAM viết tắt cho “Random Access Memory” hay “Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên” là thành phần cực kỳ quan trọng trên điện thoại, máy tính và nhiều thiết bị điện tử. Khi bạn khởi chạy một phần mềm, ứng dụng thì một phần dữ liệu từ thiết bị lưu trữ (ổ cứng/chip nhớ…) sẽ load sẵn lên RAM, CPU sẽ lấy thông tin từ bộ nhớ đệm và RAM để xử lý. Khi lướt web, dữ liệu trang web sẽ nằm trên RAM, vì vậy duyệt web luôn là một trong những tác vụ tốn cực kỳ nhiều RAM.

Tại sao thiết bị Android lại cần nhiều RAM

Thông thường, phần mềm được viết cho một loại hệ thống không thể chạy trên một loại hệ thống khác. Để giải quyết vấn đề này, các ứng dụng Android luôn chạy trên nền tảng Java. Cách này cực kỳ tiện lợi, lập trình viên chỉ cần viết một ứng dụng chạy trên Java. Khi sử dụng, ứng dụng sẽ chạy trên nền tảng máy ảo Java chứ không chạy trực tiếp trên hệ điều hành.

Để máy ảo Java hoạt động cần khá nhiều RAM, chưa kể khi hoạt động thông qua máy ảo thì dữ liệu lại phải qua một bước phiên dịch giữa hệ thống và máy ảo nữa. Một cách dễ hiểu thì các ứng dụng Android gần giống như khi bạn sử dụng một ứng dụng chưa tương thích trên máy Mac M1, bạn cần sử dụng qua môi trường máy ảo Rosetta 2 và rõ ràng hiệu năng bị ảnh hưởng đáng kể.

Cuối cùng, hệ điều hành Android được xây dựng dựa trên một phương pháp gọi là thu gom rác. Các ứng dụng được khuyến khích sử dụng nhiều RAM nếu chúng cần. Sau đó, thỉnh thoảng, Android lại dọn dẹp dữ liệu trong RAM không còn được dùng làm "rác" và giải phóng nó. Phương pháp này hiệu quả để ứng dụng chạy mượt mà nhưng chúng lại cần nhiều RAM để sử dụng. Nếu dung lượng RAM ít thì hệ thống phải dành quá nhiều thời gian để đi dọn rác.

Và rõ ràng, trên iPhone thì Apple xây dựng một hệ sinh thái khép kín cả phần cứng lẫn phần mềm. Các ứng dụng được lập trình để chạy trực tiếp mà không qua môi trường trung gian, vì vậy iOS cần ít RAM hơn để hoạt động.

Dưới đây là bảng so sánh dung lượng RAM mỗi hệ điều hành cần để chạy một số ứng dụng:

Có thể thấy, trong hầu hết các ứng dụng thì iOS tiết kiệm RAM hơn Android, tuy nhiên trong một số tựa game đôi khi iOS lại cần nhiều RAM để hoạt động. Như vậy rõ ràng khác biệt này chưa đủ lớn khiến cho iOS lại cần ít RAM như vậy. Chúng ta cùng tìm hiểu thêm một số lý do khác.

Tối ưu hóa phần cứng

iOS được phát triển để chạy trên duy nhất trên iPhone. Trong khi đó Android được phát triển để có tính tương thích cao với nhiều thiết bị, nhiều loại phần cứng, nhiều loại chip khác nhau. Do đó, Apple có thể tối ưu được hệ điều hành của mình tốt hơn so với Android.

Cách quản lý RAM khác nhau

Trên iOS, các ứng dụng đang được sử dụng sẽ được ưu tiên sử dụng RAM, các ứng dụng chạy nền sẽ ít được ưu tiên và chúng gần như bị đóng băng. Còn trên Android đôi khi một số tác vụ chạy nền vẫn được ưu tiên nên chúng có thể chiếm dụng một lượng RAM lớn. Vì vậy nếu dung lượng RAM không đủ nhiều thì đôi khi các ứng dụng bạn đang trực tiếp sử dụng sẽ xảy ra hiện tượng thiếu RAM.

Quá trình chạy nền

Trên thực tế Android thuần của Google chạy trên các thiết bị Pixel không nhất thiết cần quá quá nhiều RAM mà vẫn hoạt động mượt. Trong khi những thiết bị Android của các nhà sản xuất khác thường cần khá nhiều RAM. Điều này là do mỗi nhà sản xuất lại cố trang bị thêm những tính năng khác nhau để thu hút người dùng, những tính năng bổ sung đó cũng là một phần làm tốn RAM hơn.

Trên iOS, Apple đã tối ưu cho chúng và giới hạn việc xử lý nền để tiết kiệm pin và cải thiện trải nghiệm người dùng. Các ứng dụng khi đưa xuống nền thường được đưa vào trạng thái đóng băng và đóng gói dữ liệu đó “cất” xuống bộ nhớ lưu trữ để tiết kiệm RAM hơn. 

Ví dụ, khi bạn đóng trình duyệt web, tất cả dữ liệu trang web sẽ đóng gói, gửi vào bộ nhớ lưu trữ. Khi bạn mở lại thì gói dữ liệu này gửi lại lên RAM để chạy tiếp. Trái lại trên Android chọn cách dừng các ứng dụng chạy nền để giải phóng RAM, vì vậy bạn sẽ thấy iOS đa nhiệm tốt hơn dù RAM ít hơn.

Gần đây thì các hãng Android cũng bắt đầu mang tính năng RAM ảo lên điện thoại của mình với cơ chế hoạt động gần như tương tự.

Sự khác nhau về các điều khoản phát hành ứng dụng

Cùng một ứng dụng chạy trên Android và iOS sẽ chiếm một dung lượng RAM khác nhau. Ngoài sự khác biệt về cơ chế hệ thống thì các lập trình viên cũng thường tối ưu ứng dụng iOS hơn vì các chính sách chặt chẽ của Apple. Apple luôn yêu cầu khắt khe đối với các ứng dụng muốn được lên App Store.

Ngược lại, Android là một hệ thống mã nguồn mở và có cơ chế quản lý lỏng lẻo hơn. Vì vậy, đối với các nhà phát triển ứng dụng, không cần phải suy nghĩ quá nhiều về việc thích ứng phần cứng. 

Trên đây là những lý do chính khiến iOS cần ít RAM hơn Android mà vẫn có thể đa nhiệm tốt, hoạt động mượt mà. Tuy vậy, trong tương lai khi mà các ứng dụng, game có xu hướng chiếm dụng nhiều RAM hơn thì Apple cũng sẽ phải tăng dung lượng RAM cho iPhone của mình, nhưng ở thời điểm hiện tại 6GB vẫn đang quá đủ để sử dụng.