Quét mã QR lạ có nguy hiểm không? Cách quét mã QR an toàn

Mã QR ngày càng được sử dụng phổ biến trong thanh toán, nhận ưu đãi, đăng nhập tài khoản hay truy cập website. Chỉ với một thao tác quét đơn giản, người dùng có thể thực hiện nhiều công việc nhanh chóng. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này cũng trở thành "mảnh đất màu mỡ" để tội phạm mạng lợi dụng thực hiện các hành vi lừa đảo. Vậy quét mã QR lạ có nguy hiểm không?

Quét mã QR lạ có nguy hiểm không?

Mã QR ngày càng được sử dụng phổ biến trong thanh toán, đăng nhập tài khoản, nhận ưu đãi hay truy cập website. Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi là hàng loạt chiêu trò lợi dụng mã QR để lừa đảo, khiến nhiều người lo ngại rằng chỉ cần quét mã cũng có thể bị mất tiền hoặc đánh cắp dữ liệu.

Vậy quét mã QR lạ có nguy hiểm không? Câu trả lời là có nhưng nguy cơ không đến từ thao tác quét mà từ những hành động sau đó của người dùng. Bản thân mã QR chỉ lưu trữ thông tin như đường dẫn hoặc dữ liệu. Rủi ro chỉ phát sinh khi bạn truy cập website giả mạo, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, cung cấp thông tin đăng nhập, mã OTP hoặc xác nhận giao dịch.

Quét mã QR lạ có nguy hiểm không?

Những rủi ro khi quét mã QR không rõ nguồn gốc

Nếu quét phải mã QR giả mạo và tiếp tục thực hiện các thao tác theo hướng dẫn, người dùng có thể đối mặt với nhiều rủi ro về tài chính và bảo mật thông tin. Dưới đây là những nguy cơ phổ biến nhất.

Mất tài khoản ngân hàng, ví điện tử

Nhiều mã QR được thiết kế để dẫn người dùng đến các website giả mạo ngân hàng hoặc ví điện tử. Các trang này có giao diện gần giống website chính thức và yêu cầu đăng nhập để xác minh tài khoản hoặc nhận ưu đãi. Khi nhập tên đăng nhập, mật khẩu hoặc mã OTP, toàn bộ thông tin có thể bị kẻ gian đánh cắp và sử dụng để chiếm đoạt tài sản.

Chuyển tiền nhầm cho đối tượng lừa đảo

Kẻ gian có thể in mã QR của tài khoản cá nhân rồi dán đè lên mã thanh toán của cửa hàng, quán cà phê hoặc các điểm kinh doanh. Nếu không kiểm tra kỹ thông tin người nhận trước khi xác nhận giao dịch, bạn có thể vô tình chuyển tiền vào tài khoản của đối tượng lừa đảo.

Cài đặt phần mềm độc hại

Một số mã QR dẫn đến các trang web yêu cầu tải ứng dụng để nhận quà, nhận voucher hoặc sử dụng dịch vụ. Nếu cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thức, điện thoại có nguy cơ bị nhiễm mã độc, phần mềm gián điệp hoặc bị chiếm quyền điều khiển từ xa.

Lộ thông tin cá nhân

Website giả mạo có thể yêu cầu người dùng cung cấp họ tên, số điện thoại, email, căn cước công dân, thông tin thẻ ngân hàng hoặc mã OTP. Những dữ liệu này có thể bị lợi dụng để chiếm quyền truy cập tài khoản hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo khác.

Những chiêu trò lừa đảo bằng mã QR phổ biến

Để đánh cắp thông tin hoặc chiếm đoạt tài sản, các đối tượng lừa đảo thường sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi khiến người dùng khó nhận biết. Một số chiêu trò phổ biến gồm:

Dán đè mã QR thanh toán

Đây là thủ đoạn thường gặp tại quán cà phê, nhà hàng, siêu thị, trạm xăng hoặc các điểm thanh toán. Kẻ gian dán mã QR của mình lên mã QR chính thức của cửa hàng, khiến khách hàng chuyển tiền nhầm vào tài khoản của đối tượng lừa đảo.

Gửi mã QR giả mạo

Đối tượng có thể giả danh ngân hàng, ví điện tử, đơn vị giao hàng hoặc cơ quan nhà nước rồi gửi mã QR với các lý do như xác minh tài khoản, nhận hoàn tiền, cập nhật thông tin hoặc kích hoạt dịch vụ. Sau khi quét, người dùng sẽ được chuyển đến website giả mạo để đánh cắp thông tin đăng nhập.

Mã QR nhận quà, ưu đãi

Các mã QR xuất hiện trên poster, tờ rơi, quảng cáo hoặc bài đăng trên mạng xã hội thường được quảng bá với nội dung như nhận voucher, quà tặng hoặc tham gia khảo sát. Sau khi quét, người dùng có thể bị yêu cầu đăng nhập tài khoản hoặc tải ứng dụng chứa mã độc, từ đó tạo cơ hội cho kẻ gian đánh cắp dữ liệu cá nhân.

Cách quét mã QR an toàn

Mã QR giúp thanh toán, truy cập website hay tải thông tin nhanh chóng, nhưng cũng có thể bị kẻ xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo. Để bảo vệ tài khoản và dữ liệu cá nhân, bạn nên thực hiện những nguyên tắc dưới đây mỗi khi quét mã QR.

Chỉ quét mã QR đáng tin cậy

Hãy ưu tiên quét mã QR do các tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân uy tín cung cấp. Đối với mã QR tại cửa hàng, nhà hàng, quán cà phê hay các điểm thanh toán, bạn nên quan sát xem mã có dấu hiệu bị dán chồng, chỉnh sửa hoặc thay thế hay không.

Ngoài ra, không nên quét các mã QR được gửi từ người lạ qua tin nhắn, email hoặc mạng xã hội, đặc biệt khi đi kèm những nội dung hấp dẫn như nhận quà, hoàn tiền, trúng thưởng hoặc xác minh tài khoản. Đây đều là những chiêu trò lừa đảo phổ biến nhằm dụ người dùng truy cập vào website giả mạo.

Kiểm tra đường dẫn trước khi truy cập

Sau khi quét mã QR, đừng vội nhấn vào liên kết hiển thị. Hãy dành vài giây để kiểm tra tên miền của website.

Nếu đường dẫn có dấu hiệu bất thường như sai chính tả, thêm nhiều ký tự lạ, sử dụng tên miền không phải của đơn vị chính thức hoặc yêu cầu đăng nhập ngay khi vừa truy cập, bạn nên đóng trang web và không tiếp tục thực hiện bất kỳ thao tác nào.

Chỉ tải ứng dụng từ nguồn chính thức

Một số mã QR sẽ dẫn đến trang yêu cầu tải ứng dụng để nhận ưu đãi hoặc sử dụng dịch vụ. Trong trường hợp này, bạn chỉ nên cài đặt ứng dụng từ App Store (đối với iPhone) hoặc Google Play (đối với điện thoại Android).

Tuyệt đối không tải file APK hoặc cài đặt ứng dụng từ các website không rõ nguồn gốc, vì những ứng dụng này có thể chứa mã độc, phần mềm gián điệp hoặc công cụ điều khiển thiết bị từ xa.

Không chia sẻ OTP và mật khẩu

Dù được giới thiệu dưới bất kỳ hình thức nào, bạn cũng không nên nhập mật khẩu tài khoản, mã OTP, mã PIN, số thẻ ngân hàng hoặc thông tin cá nhân trên các website được mở từ mã QR khi chưa xác minh tính chính xác.

Ngân hàng, ví điện tử và các tổ chức uy tín sẽ không yêu cầu khách hàng cung cấp mã OTP hay mật khẩu thông qua mã QR. Nếu gặp yêu cầu này, hãy dừng thao tác ngay vì rất có thể đó là hành vi lừa đảo.

Kiểm tra người nhận trước khi thanh toán

Khi thanh toán bằng mã QR, đừng chỉ quét và xác nhận giao dịch ngay. Hãy kiểm tra cẩn thận tên người nhận hoặc tên doanh nghiệp hiển thị trên màn hình.

Nếu thông tin không trùng khớp với cửa hàng hoặc đơn vị bạn đang giao dịch, hãy dừng thanh toán và báo ngay cho nhân viên để kiểm tra lại mã QR. Thao tác này chỉ mất vài giây nhưng có thể giúp bạn tránh chuyển nhầm tiền vào tài khoản của kẻ gian, đặc biệt trong trường hợp mã QR thanh toán đã bị dán đè hoặc thay thế.

Kết luận

Hy vọng qua bài viết, bạn đã hiểu rõ quét mã QR lạ có nguy hiểm không và biết cách sử dụng mã QR một cách an toàn. Thực tế, bản thân mã QR không gây hại nhưng những liên kết hoặc nội dung ẩn phía sau có thể trở thành rủi ro nếu người dùng thiếu cảnh giác. Vì vậy, hãy luôn kiểm tra nguồn gốc của mã QR, chỉ truy cập các liên kết đáng tin cậy và tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản hoặc mã OTP khi chưa xác minh.

Nếu đang tìm kiếm một chiếc điện thoại có khả năng bảo mật tốt và cập nhật phần mềm lâu dài, mời bạn tham khảo các mẫu iPhone chính hãng tại FPT Shop. Tại đây có đa dạng phiên bản cùng nhiều ưu đãi hấp dẫn, giúp bạn dễ dàng lựa chọn thiết bị phù hợp để sử dụng các dịch vụ ngân hàng, thanh toán QR và giao dịch trực tuyến an toàn hơn.

Xem thêm: