Khi nào hết mùa mưa tại Việt Nam? Tổng hợp thời gian kết thúc mùa mưa theo ba miền

Việc nắm bắt thời điểm chuyển giao giữa các mùa khí hậu tại Việt Nam luôn là nhu cầu thiết yếu đối với đời sống sinh hoạt cũng như hoạt động sản xuất. Do đặc điểm địa hình trải dài trên nhiều vĩ độ kết hợp cùng các luồng hoàn lưu gió mùa phức tạp, câu hỏi khi nào hết mùa mưa không có một đáp án chung duy nhất cho mọi tỉnh thành. Tùy thuộc vào từng khu vực địa lý cụ thể từ Bắc vào Nam, thời điểm những cơn mưa dầm dề nhường chỗ cho tiết trời khô ráo sẽ có sự chênh lệch đáng kể từ vài tuần cho đến vài tháng.

Khi nào hết mùa mưa tại Việt Nam theo từng miền?

Việt Nam có sự phân hóa khí hậu sâu sắc giữa ba miền Bắc, Trung, Nam, dẫn đến thời điểm kết thúc mùa mưa ở mỗi vùng hoàn toàn khác nhau. Nhìn chung, miền Bắc và miền Nam thường đón mùa khô sớm hơn, trong khi khu vực miền Trung lại là nơi kết thúc mùa mưa muộn nhất trong năm.

• Khu vực miền Bắc: Mùa mưa thường kết thúc vào khoảng cuối tháng 9 đến tháng 10.
• Khu vực miền Trung: Mùa mưa kéo dài dai dẳng hơn và chỉ thực sự kết thúc vào khoảng tháng 12 hoặc tháng 1 đến tháng 2 năm sau.
• Khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ: Mùa mưa thường kết thúc vào khoảng giữa đến cuối tháng 11, một số năm thời tiết chuyển khô ráo sớm hơn từ cuối tháng 10.

Sự khác biệt này xuất phát từ cơ chế hoạt động của các luồng gió mùa cùng địa hình đón gió đặc thù của từng địa phương. Hiểu rõ chu kỳ thời tiết từng miền giúp người dân cũng như khách du lịch dễ dàng lên kế hoạch sinh hoạt, di chuyển phù hợp nhất.

Chi tiết thời điểm kết thúc mùa mưa tại các khu vực

Mỗi vùng địa lý tại nước ta lại mang những đặc trưng thời tiết riêng biệt trong giai đoạn chuyển mùa. Để có cái nhìn chuẩn xác nhất, việc phân tích chi tiết chu kỳ mưa nắng của từng khu vực là điều vô cùng cần thiết.

Miền Bắc bước vào mùa khô lạnh từ tháng 10

Tại các tỉnh thành phía Bắc, mùa mưa thường bắt đầu từ tháng 5 và kéo dài đến tháng 9 hoặc tháng 10. Lượng mưa trong giai đoạn giữa mùa hè rất lớn do ảnh hưởng của các đợt rãnh thấp và bão nhiệt đới. Đến khoảng cuối tháng 10, tần suất mưa giảm mạnh khi gió mùa Tây Nam chấm dứt hoạt động hoàn toàn.

Khi bước sang tháng 11, miền Bắc chuyển hẳn sang kiểu thời tiết hanh khô đặc trưng trước khi đón các đợt không khí lạnh tăng cường của mùa đông. Lượng ẩm trong không khí giảm sâu, trời ít mưa rào và xuất hiện nhiều ngày nắng nhẹ hanh hao. Đây cũng là khoảng thời gian lý tưởng cho các hoạt động du lịch, khám phá vùng cao Tây Bắc hoặc Đông Bắc.

Miền Trung đối mặt mưa bão kéo dài đến tháng 12 hoặc đầu năm sau

Khác với hai đầu đất nước, mùa mưa tại miền Trung lại đến muộn hơn rất nhiều, bắt đầu từ tháng 9 và duy trì đến hết tháng 12 hoặc sang tháng 1, tháng 2 năm sau. Dãy Trường Sơn hùng vĩ đóng vai trò như một bức tường thành tự nhiên chắn gió mùa Đông Bắc tràn qua biển Đông, khiến hơi ẩm tích tụ và tạo ra những đợt mưa lớn kéo dài.

Nhiệt độ trong giai đoạn mùa mưa miền Trung thường dao động trong khoảng từ 18 đến 25°C, đi kèm độ ẩm không khí rất cao. Đây cũng là thời điểm khu vực này thường xuyên phải gánh chịu áp thấp nhiệt đới và bão lũ gây ngập lụt cục bộ. Phải bước sang tháng 1 hoặc tháng 2 năm kế tiếp, khi gió mùa suy yếu bớt hơi ẩm, thời tiết các tỉnh Trung Bộ mới dần chuyển sang mùa khô ráo kéo dài đến tháng 8.

Nam Bộ và Tây Nguyên chuyển mùa khô từ cuối tháng 11

Khu vực Nam Bộ và Tây Nguyên có chế độ khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình với hai mùa mưa và mùa khô tách biệt rõ rệt. Mùa mưa thường khởi đầu từ đầu hoặc giữa tháng 5 dưới sự chi phối trực tiếp của gió mùa Tây Nam mang lượng ẩm dồi dào từ biển vào đất liền. Những cơn mưa dông lớn thường xuất hiện nhanh vào đầu giờ chiều hoặc chiều tối rồi tạnh ngay.

Thông thường, mùa mưa tại Nam Bộ sẽ kết thúc vào khoảng giữa hoặc cuối tháng 11. Bước vào tháng 11, lượng mưa tại các tỉnh thành phía Nam giảm rất nhanh, số ngày nắng trong tháng tăng lên rõ rệt và độ ẩm không khí hạ xuống thấp. Từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, toàn bộ khu vực bước vào mùa khô với nền nhiệt tăng cao và bầu trời quang đãng.

Dấu hiệu nhận biết thời tiết chuyển từ mùa mưa sang mùa khô

Việc quan sát các hiện tượng tự nhiên và cập nhật thông tin khí tượng sẽ giúp bạn nhận biết thời điểm giao mùa đang đến gần. Những biến chuyển của tự nhiên thường diễn ra theo quy luật trước khi mùa khô thực sự bắt đầu.

Tần suất các cơn mưa dông thưa dần và lượng mưa giảm sâu

Dấu hiệu rõ ràng nhất của thời điểm hết mùa mưa là tần suất các cơn mưa rào bắt đầu giảm đi thấy rõ qua từng tuần. Nếu như giữa mùa, mưa có thể xuất hiện hàng ngày hoặc kéo dài nhiều giờ thì vào cuối mùa, mưa chỉ còn xuất hiện rải rác vài ngày một lần với lượng nước rất nhỏ. Thời gian xuất hiện mưa dông trong ngày cũng ngắn lại đáng kể, trời nhanh chóng hửng nắng trở lại sau cơn mưa.

Độ ẩm không khí hạ thấp và nền nhiệt ban ngày tăng cao

Khi chuyển dịch từ mùa mưa sang mùa khô, độ ẩm không khí vốn ở mức bão hòa sẽ bắt đầu sụt giảm nhanh chóng. Tại miền Nam và Tây Nguyên, ban ngày trời trở nên quang đãng hơn, số giờ nắng tăng cao kèm cảm giác khô ráo rõ rệt trên da. Trong khi đó ở miền Bắc, sự sụt giảm độ ẩm kết hợp cùng những đợt gió mùa đầu đông tạo nên trạng thái hanh hao, se lạnh vào ban đêm và sáng sớm.

Sự biến động của chu kỳ khí hậu dưới tác động của ENSO

Các mốc thời gian trên được tổng hợp dựa theo số liệu trung bình qua nhiều năm. Dưới tác động của biến đổi khí hậu cùng hiện tượng ENSO, việc xác định chính xác khi nào hết mùa mưa trên thực tế có thể biến động sớm hoặc muộn hơn. Những năm chịu ảnh hưởng từ El Nino thường khiến mùa mưa tại Nam Bộ và Tây Nguyên kết thúc sớm khoảng một tháng, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn sâu vào đất liền. Trái lại, các đợt La Nina hoạt động mạnh sẽ khiến thời gian mưa bão kéo dài dai dẳng hơn bình thường.

Lưu ý chuẩn bị khi bước vào thời điểm giao mùa khô

Giai đoạn thời tiết chuyển từ mưa sang khô mang đến nhiều thay đổi trong môi trường sống đòi hỏi mọi người phải có sự chuẩn bị chu đáo. Việc chủ động ứng phó giúp bảo vệ sức khỏe bản thân và bảo quản tốt cơ sở vật chất, tài sản gia đình.

• Chăm sóc sức khỏe đường hô hấp: Giai đoạn chuyển mùa với sự thay đổi độ ẩm và nhiệt độ đột ngột dễ làm bùng phát các bệnh về đường hô hấp, dị ứng hoặc cảm cúm. Cần duy trì uống đủ nước mỗi ngày, tăng cường bổ sung vitamin để nâng cao đề kháng và chú ý giữ ấm cơ thể khi nhiệt độ giảm sâu về đêm.
• Bảo dưỡng và kiểm tra phương tiện di chuyển: Sau một mùa mưa dài liên tục di chuyển qua các cung đường ngập nước, các bộ phận của xe như hệ thống phanh, xích, lốp xe và dầu nhớt rất dễ bị hao mòn hoặc bám bẩn. Hãy chủ động đưa xe đi bảo dưỡng, vệ sinh sạch sẽ và thay dầu định kỳ để đảm bảo an toàn vận hành khi bước vào mùa mới.
• Vệ sinh và bảo quản không gian sống: Khi mùa mưa kết thúc, bạn nên tranh thủ những ngày nắng ráo để mở cửa thông thoáng nhà cửa, giặt giũ chăn màn và xử lý triệt để các vết ẩm mốc bám trên tường. Kiểm tra lại toàn bộ hệ thống thoát nước quanh nhà nhằm loại bỏ rác thải ứ đọng, hạn chế sự sinh sôi của muỗi và côn trùng gây bệnh truyền nhiễm.
• Lên kế hoạch du lịch và dã ngoại ngoài trời: Mùa khô là thời điểm vàng để khám phá các bãi biển phía Nam, du lịch sông nước miền Tây hoặc trekking săn mây ở vùng cao phía Bắc. Nắm rõ lịch trình hết mưa giúp bạn chọn được thời điểm khởi hành lý tưởng, hạn chế tối đa nguy cơ gặp phải các đợt mưa bão bất ngờ cản trở hành trình.

Tạm kết

Việc xác định khi nào hết mùa mưa giúp mỗi người chủ động sắp xếp công việc, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và lên kế hoạch du lịch phù hợp cho bản thân cùng gia đình. Dù thời điểm mùa khô bắt đầu vào tháng 10 ở miền Bắc, tháng 11 ở miền Nam hay kéo dài sang đầu năm sau ở miền Trung, việc theo dõi sát sao các bản tin dự báo khí tượng sẽ luôn mang lại sự an tâm cao nhất trong mọi hành trình.

Bên cạnh việc theo dõi thời tiết, trang bị đầy đủ các thiết bị công nghệ và đồ gia dụng tiện ích cũng là giải pháp tuyệt vời giúp bạn nâng cao chất lượng cuộc sống trong giai đoạn chuyển mùa. FPT Shop luôn sẵn sàng cung cấp các dòng sản phẩm máy lọc không khí hiện đại, thiết bị sưởi ấm cùng hàng loạt phụ kiện di động chính hãng hỗ trợ việc học tập và sinh hoạt mỗi ngày. Người dùng có thể dễ dàng tìm kiếm những thiết bị gia dụng phù hợp tại FPT Shop để bảo vệ sức khỏe gia đình trọn vẹn suốt cả năm.

Xem thêm:

• Tiết Đại Hàn trùng đợt không khí lạnh, thời tiết Tết năm nay ra sao
• Tiến trình biến đổi khí hậu là gì? Những thay đổi diễn ra trên toàn cầu đang tác động đến môi trường và con người ra sao?