Lịch sử điều hòa - Tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của điều hòa

Có một sự thật rằng điều hòa đã được ra đời từ rất lâu. Trải qua rất nhiều cuộc cải tiến, nhiều sự thay đổi từ thiết kế đến tính năng, điều hòa mới trở thành một thiết bị điện máy được nhiều người sử dụng như hiện tại. Cùng tìm hiểu xem lịch sử điều hòa như thế nào để hiểu rõ hơn về phát minh vĩ đại này.

Giai đoạn sơ khai của điều hòa

Từ xa xưa, con người đã cố gắng tác động đến tự nhiên và thay đổi thời tiết. Việc đốt nóng và sưởi ấm được thực hiện dễ dàng thì đồng thời kỹ thuật làm mát cũng phức tạp hơn.

Người Ai Cập

Theo các thông tin trong lịch sử, người Ai Cập là một trong những dân tộc đầu tiên tìm tòi và phát minh ra “điều hòa” sơ khai. Cụ thể, họ treo cây lau sậy lên bệ cửa sổ rồi phun nước vào đó. Luồng gió nóng từ ngoài thổi vào sẽ làm phát tán sương và từ đó nhiệt độ giảm đi. Hơn nữa, sương cũng có thể làm dịu đi không khí trong nhà và giúp tránh được cái nóng gay gắt của sa mạc.

Người La Mã cổ đại

Người La Mã cổ đại cũng đã nghĩ ra cách là xây dựng hệ thống ống nước bao quanh tường nhà nhằm mục đích hạ nhiệt độ vào những ngày trời khô nóng.

Người Ba Tư thì lại cho xây dựng rất nhiều bể chứa nước và các tháp gió bên cạnh để làm mát dịu không khí.

Người Trung Quốc ở thời Hán

Vào thời Hán, người Trung Quốc đã phát minh ra những chiếc quạt máy gỗ để tạo sức gió làm mát. Cho đến thời Đường Huyền Tông (712 - 762), nhà vua đã cho xây một tháp làm mát và lắp ở ngay trong cung điện, bao gồm cả những chiếc quạt gió chạy bằng sức nước.

Giai đoạn đặt nền móng cho điều hòa

Lịch sử điều hòa ở giai đoạn đặt nền móng này cũng có nhiều thông tin thú vị. Thế kỷ 17 - khi hàng loạt các khám phá khoa học ra đời, con người dần tìm ra được cách tác động vào nhiệt độ môi trường với mục tiêu là biến mùa hè thành mùa đông.

Khởi đầu giai đoạn này là sự kiện của nhà phát minh Cornelis Drebbel (1572 - 1633). Ông phát minh ra mô hình làm mát không khí bằng cách cho muối vào nước khi chúng bốc hơi lên. Khi giới thiệu mô hình này cho nhà vua nước Anh lúc bấy giờ là James I thì ông cùng phát minh của mình không được coi trọng.

Vào năm 1758, Thống đốc bang Pennsylvania - Benjamin Franklin (1706 - 1790) cùng với vị Giáo sư hóa học John Hadley (1731 - 1764) của Đại học Cambridge đã làm một thử nghiệm và khám phá ra nguyên lý giảm nhiệt từ sự bay hơi. Phát minh này là cực kỳ quan trọng vì nó đặt nền móng cho điều hòa sau này.

Franklin và Hadley nhận ra một điều rằng sự bay hơi của một chất lỏng như rượu hay là Ete có thể làm giảm đi nhiệt độ của một vật thể xuống dưới điểm đóng băng của nước. Hai người đã làm thí nghiệm thành công sự bay hơi nhằm giảm nhiệt độ của ống nhiệt kế thủy ngân, từ 18 độ C xuống đến âm 14 độ C.

Cho đến năm 1820, nhà hóa học người Anh - Michael Faraday (1791 - 1867) đã làm thí nghiệm thành công về việc nến và hóa lỏng khí Amoniac. Qua cuộc thí nghiệm, ông đã nhận ra rằng Amoniac lỏng bay hơi thì có khả năng làm lạnh môi trường xung quanh. Đây cũng chính là một trong những tiền đề cho máy điều hòa về sau.

Năm 1842, bác sĩ John Gorrie (1803 - 1855) đã dùng phương pháp nén khí để tạo ra băng làm mát cho những người bệnh nhân ở Florida nước Mỹ. 9 năm sau, cỗ máy làm nước đá đầu tiên cho thương mại được sáng chế bởi kỹ sư tên James Harrison (1816 - 1893) được vận hành chính thức tại Australia.

Đến thời điểm này, hầu hết các nhà khoa học đều hướng tới việc tạo băng theo truyền thống vì con người có thói quen tích trữ băng từ mùa đông để sử dụng vào mùa hè. Mãi đến năm 1881, tổng thống Mỹ James A. Garfield (1831 - 1881) bị ám sát và vào viện thì hải quân Mỹ mới nghĩ đến ý tưởng tạo khí mát bằng nguyên lý thổi gió qua lớp băng ròng rã 2 tháng, tiêu tốn hàng triệu kg nước đá trước khi tổng thống Mỹ qua đời.

Chiếc điều hòa hiện đại đầu tiên

Lịch sử điều hòa thời sơ khai và giai đoạn nền móng trải qua nhiều sự kiện, vậy chiếc điều hòa đầu tiên đã được ra đời như thế nào?

Vào năm 1911, Carrier đã giới thiệu đến Hội kỹ sư cơ khí của Hoa Kỳ về “công thức làm lạnh với tỷ lệ độ ẩm hợp lý”. Cho đến ngày nay, phương pháp làm lạnh này vẫn được áp dụng trong nhiều hoạt động.

Năm 1914, hộ gia đình đầu tiên tại Minneapolis đã lắp đặt hệ thống điều hòa do Carrier chế tạo ra.

Từ năm 1917 đến năm 1930, mọi người đã có thể tận hưởng được không khí mát từ máy điều hòa tại các rạp chiếu phim. Năm 1922, chất sinh hàn độc hại Amoniac đã được Carrier thay thế bằng một hợp chất có độ an toàn cao hơn đó là Dieline.

Tiếp đó, các thế hệ máy điều hòa sau cũng được giảm thiểu tối đa kích thước và trở nên nhỏ gọn hơn nhiều. Máy điều hòa được lắp đặt ở nhiều nơi như các con tàu, các cửa hàng bách hóa,...

Các thiết bị máy điều hòa được sử dụng phổ biến hơn ở các cơ sở làm việc của chính phủ Mỹ từ năm 1924 đến năm 1930.

Vào năm 1928, một kỹ sư người Mỹ là Thomas Midgley đã lần đầu tiên sản xuất thành công khí Freon. Khí này được dùng làm chất sinh hàn trong công nghệ làm lạnh và được ứng dụng rộng rãi trong các thế hệ máy lạnh sau đến năm 1994.

Schultz và Sherman là hai nhân vật đã chế tạo thành công chiếc điều hòa có kích thước nhỏ gọn, đặt được trên bệ cửa sổ và làm mát phòng vào năm 1931.

Đến năm 1946, khoảng 30.000 chiếc máy điều hòa gia dụng đã được sản xuất và cung cấp cho người dân khắp nước Mỹ sử dụng. 

Năm 1953, thống kê cho thấy có hơn 1 triệu chiếc máy điều hòa được sản xuất và bán ra trên thị trường.

Điều hòa hiện đại trong cuộc sống ngày nay

Năm 1957, vị kỹ sư Heinrich Krigar người Đức đã chế tạo thành công chiếc máy nén khí ly tâm đầu tiên trên thế giới. Nhờ có kỹ thuật này mà điều hòa được sản xuất với kích thước nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ, vận hành êm ái và có hiệu suất cao hơn. Đây chính là một bước tiến mới trong lịch sử điều hòa.

Ngày nay, máy điều hòa được tích hợp công nghệ Inverter. Đây là công nghệ sử dụng máy nén biến tần để đạt được nhiệt độ mong muốn, cùng với đó là tần số biên độ nhiệt tối thiểu giúp năng lượng tiêu thụ được giảm thiểu, tiết kiệm điện năng.

Dòng máy lạnh Inverter này được sử dụng rộng khắp và nhiều người đánh giá cao. Dự đoán nó sẽ tiếp tục phát triển và phổ biến hơn nữa trong tương lai gần.

Những nhà khoa học là “cha đẻ” của điều hòa

Cornelis Drebbel chính là một trong số những “cha đẻ” của điều hòa khi ông đã nghĩ ra cách làm mát không khí bằng cách cho chất muối vào nước vào thế kỷ 17. Hệ thống “biến mùa đông thành mùa hè” của ông đã đặt nền móng cho sự phát triển của điều hòa về sau.

Năm 1758, John Hadley - nhà phát minh tài ba đã nghiên cứu và tìm ra mối liên hệ giữa sự bay hơi của chất lỏng cùng quá trình làm lạnh không khí.

Nhà hóa học Michael Faraday người Anh cũng góp phần trong lịch sử điều hòa khi đã thành công cho nén và hóa lỏng khí Amoniac. Ông đã chứng minh được rằng khi bay hơi thì khí Amoniac có khả năng làm lạnh môi trường xung quanh.

Nhờ cơ sở trên mà năm 1842, bác sĩ người Scotland là John Gorrie đã sáng tạo cỗ máy tạo băng có khả năng làm mát một tòa nhà lớn.

Kỹ sư James Harrison cũng là một trong những “cha đẻ” của nền công nghiệp máy điều hòa. Ông đã chế tạo cỗ máy làm nước đá đầu tiên và năm 1855 ông được trao bằng sáng chế hệ thống tủ lạnh nén khí Ete.

Tạm kết

Với những thông tin thú vị về lịch sử điều hòa trên, hy vọng bạn đã tích lũy thêm nhiều kiến thức bổ ích về thiết bị thân quen này. Đừng quên theo dõi FPT Shop mỗi ngày nhé!

Tại FPT Shop đang diễn ra chương trình sale lớn cuối năm với nhiều ưu đãi khủng cực hấp dẫn. Hãy ghé ngay cửa hàng của chúng tôi để mua sắm điều hòa chất lượng cùng nhiều thiết bị gia dụng, điện máy khác!

Điều hòa 

Xem thêm:

• Khám phá danh sách quạt điều hòa giá 3 triệu: Làm mát tốt, tiết kiệm điện, nhiều tính năng
• Nên mua điều hòa 2 chiều hãng nào? 6 thương hiệu đình đám chiếm trọn tình cảm của người dùng