Tinh vân là gì? Những điều bạn chưa biết về tinh vân, vẻ đẹp huyền bí mê hoặc của vũ trụ

Để giải đáp cho câu hỏi tinh vân là gì? Hãy cùng tìm hiểu khái niệm về tinh vân, quá trình hình thành và các loại tinh vân đã được chụp lại ngoài vũ trụ trong bài viết này.

Khái niệm về tinh vân là gì?

Khái niệm về tinh vân là gì thì theo nghĩa Hán Việt tinh vân là “mây sao”, được tạo ra từ hỗn hợp khí hydro, khí plasma, heli và bụi cùng các hợp chất khác, trong đó hydro chiếm 90%, heli chiếm khoảng 10%, plasma và các hợp chất khác chiếm khoảng 0.1%.

Tinh vân là những đám mây bụi liên kết lại với nhau do hấp dẫn, tuy nhiên lại không đủ cấu thành một ngôi sao hay thiên thể lớn. Việc các ngôi sao chết đi và phóng ra những vật chất của nó cũng có thể tạo thành những tinh vân.

Tinh vân hình thành như thế nào?

Như đã nói ở trên khi trả lời cho câu hỏi tinh vân là gì thì những chòm mây sao này được tạo ra do những đám bụi trong vũ trụ hợp lại bởi lực hấp dẫn. Ngoài ra, nó còn được hình thành bởi các vật chất từ một ngôi sao đã chết phóng ra.

Các loại tinh vân trong vũ trụ

Trong khắp các thiên hà có rất nhiều loại tinh vân khác nhau, được chia thành 5 loại chính đó là: tinh vân phát xạ, tinh vân phản xạ, tinh vân tối, tinh vân hành tinh và tàn dư siêu tân tinh. Mỗi loại tinh vân lại có một vẻ đẹp riêng, vô cùng ảo diệu và ma mị.

1. Tinh vân phát xạ

Đây là loại tinh vân có thành phần khí và bụi ở gần các ngôi sao lớn. Tinh vân phát xạ có đường kính khoảng vài chục đến vài trăm năm ánh sáng, nhiệt độ ở tâm các tinh vân này có thể lên đến 8000 – 10000K.

2. Tinh vân phản xạ

Tinh vân phản xạ là những loại được hình thành do phản xạ ánh sáng từ các ngôi sao gần đó. Khí và bụi của tinh vân này có khả năng thu và phản xạ ánh sáng tốt, tuy nhiên ánh sáng của loại tinh vân này lại không mạnh như tinh vân phát xạ.

3. Tinh vân tối

Tinh vân tối là tinh vân có hỗn hợp khí và bụi dày đặc đến mức che được hết các ánh sáng phát ra từ những ngôi sao nền cũng như các ánh sáng từ phát xạ nền và tinh vân phản xạ. Ngoài vũ trụ, chúng là những đám mây sao đen kịt bởi ánh sáng do các ngôi sao chiếu đến đã bị khí hấp thụ gần hết.

4. Tinh vân hành tinh và siêu tân binh

Đây là một loại tinh vân phát quang có chứa vỏ khí ion hóa phát sáng, tinh vân này sinh ra từ những ngôi sao khổng lồ đỏ tại thời điểm cuối của chúng. Hiện tượng này khá ngắn ngủi, chỉ xảy ra trong vài chục ngàn năm nếu so với hàng tỉ năm của tuổi đời một ngôi sao.

Một ngôi sao tồn tại bằng việc tiêu thụ năng lượng nhiệt hạch bên trong để tạo ra lực cân bằng với lực hấp dẫn. Đến một thời điểm nhất định, khi không còn gì để tiêu thụ, lực hấp dẫn trên ngôi sao sẽ kéo các vật chất vào tâm khiến ngôi sao sụp đổ.

Kết thúc quá trình này sẽ là một vụ nổ siêu tân tinh, có nhiệt lượng vô cùng lớn, đốt cháy được mọi vật chất và tạo ra tia plasma siêu nóng và sáng lóa. Chúng được ghi nhận là tân tinh hoặc siêu tân tinh dựa vào ánh sáng phát ra.

5. Tinh vân mặt trời

Tinh vân mặt trời là đám mây thể khí hình thành nên từ Hệ mặt trời. Giả thuyết về loại tinh vân này được nhà khoa học Emanuel Swedenborg đưa ra năm 1734.

Tổng hợp 14 hình ảnh tinh vân trên bầu trời

1. Tinh vân Trifid

Tinh vân Trifid thuộc chòm sao Nhân Mã, tinh vân này là sự kết hợp của tinh vân phát xạ (phần màu đỏ), tinh vân phản xạ (phần màu xanh) và tinh vân tối (là những dải tối nằm bên trong tinh vân phát xạ).

2. Tinh vân Đầu Ngựa

Tinh vân Đầu Ngựa là tinh vân nằm trong chòm sao Lạp Hộ. Đây là một tinh vân tối, cách trái đất khoảng 1500 năm ánh sáng, rất dễ nhận thấy với hình dạng xoáy của các đám mây và bụi tối, giống với hình đầu ngựa.

3. Tinh vân Helix

Tinh vân Helix, đây là một trong những tinh vân có vẻ đẹp quyến rũ nhất vũ trụ, tinh vân này cũng gần trái đất nhất với khoảng 710 năm ánh sáng.

4. Tinh vân Nón

Tinh vân Nón (Cone Nebula), nằm trong chòm sao Kỳ Lân, có hình nón, được cấu thành từ tinh vân phản xạ và tinh vân tối. Tinh vân này được nhà khoa học William Herschel phát hiện ra ngày 26 tháng 12 năm 1785.

5. Tinh vân Đại Bàng

Tinh vân Đại Bàng, nằm trong chòm sao Cự Xà, được sinh ra từ đám sao mở kết hợp với một tinh vân phát xạ chứa nhiều ion hidro. Từ trái đất đến tinh vân này khoảng 7000 năm ánh sáng.

6. Tinh vân Mắt Mèo

Tinh vân Mắt Mèo nằm trong chòm sao Draco, đây là tinh vân có cấu trúc phức tạp nhất, trông giống như mắt mèo. Tinh vân này cũng được nhà khoa học William Herschel tìm thấy vào ngày 15 tháng 2 năm 1786.

7. Tinh vân Carina

Tinh vân Carina là tinh vân sáng và lớn nhất ngoài không gian vũ trụ, cách trái đất 7500 năm ánh sáng.

8. Tinh vân Omega

Tinh vân Omega là tinh vân cũng nằm trong chòm sao Nhân Mã, còn có tên gọi khác là tinh vân Thiên Nga, nằm cách trái đất khoảng 5000 đến 6000 năm ánh sáng và trải rộng dài 15 năm ánh sáng.

9. Tinh vân Lagoon

Tinh vân Lagoon là tinh vân mà con người có thể nhìn thấy bằng mắt thường ở vĩ độ Bắc trung bình. Tinh vân này là đám mây nằm giữa các ngôi sao lớn trong chòm sao Nhân Mã, được phân loại là tinh vân phát xạ.

10. Tinh vân Con Cua

Tinh vân Con Cua thuộc chòm sao Kim Ngưu, có hình giống mai cua. Đây là tàn tích của siêu tân tinh Thiên Quan khách tinh SN 1054, được các nhà thiên văn Trung Quốc phát hiện năm 1054.

11. Tinh vân Bướm

Tinh vân Bướm (NGC 6302) thuộc chòm sao Bọ Cạp. Cánh bướm của tinh vân này lên đến 2 năm ánh sáng.

12. Tinh vân Lạp Hộ

Tinh vân Lạp Hộ là tinh vân phát xạ thuộc chòm sao Lạp Hộ, đây cũng là tinh vân sáng nhất có thể nhìn thấy từ trái đất mặc dù cách đến 1500 năm ánh sáng. Nhà thiên văn học người Pháp Nicolas-Claude Fabri de Peiresc phát hiện vào năm 1610.

13. Tinh vân Eskimo

Tinh vân Eskimo thuộc chòm sao Gemini, cách trái đất lên đến 5000 năm ánh sáng. Tinh vân này được phát hiện năm 1787 khi nhà thiên văn học William Herschel quan sát bằng kính thiên văn mặt đất.

14. Tinh vân Mân Khôi

Tinh vân Mân Khôi, có tên gọi khác là tinh vân Nơ thắt hoa hồng có kích thước khoảng 100 năm ánh sáng. Tinh vân này nằm ở biên của một đám mây phân tử rất lớn thuộc chòm sao Kỳ Lân, cách hệ mặt trời 5200 năm ánh sáng.

Những hình nền tinh vân đẹp mê hoặc

Nếu bạn là một người đam mê khám phá vũ trụ, yêu thích và say đắm vẻ đẹp của những chòm sao, những tinh vân thì không thể bỏ qua một số hình nền tinh vân ấn tượng cho điện thoại thông minh ngay dưới đây.

Hãy tải ngay những hình nền này về smartphone của mình và setup vào làm hình nền điện thoại nhé.

Tạm kết

Qua những thông tin vô cùng thú vị mà FPT Shop tổng hợp và chia sẻ ở trên, chắc hẳn bạn đã biết rõ tinh vân là gì cũng như cảm nhận được vẻ đẹp của vũ trụ thông qua những hình ảnh tinh vân trong bài. Tiếp tục đón đọc các tin tức khác của chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin thú nhé nhé.

Để ngắm nhìn vẻ đẹp của tinh vân hàng ngày bạn hãy tậu cho mình một chiếc smartphone màn hình rộng hoặc tablet có phân giải cao đang được bán tại tất cả các cửa hàng FPT Shop nhé.

Xem thêm:

• Cung Sư Tử nữ và “tất tần tật” những điều thú vị bạn nhất định không được bỏ lỡ
• Cung Cự Giải (22/6 – 22/7) - Khám phá tính cách, tình yêu, sự nghiệp và vận mệnh chi tiết