Tìm hiểu sĩ quan là gì: Vai trò, nghĩa vụ và những điều sĩ quan không được làm theo luật pháp Việt Nam

Sĩ quan là một chức danh quân sự đặc biệt, chỉ những người giữ vị trí lãnh đạo, chỉ huy hoặc quản lý trong lực lượng vũ trang nhân dân. Theo pháp luật Việt Nam, sĩ quan được chia thành hai nhóm chính là sĩ quan Quân đội nhân dân và sĩ quan Công an nhân dân. Vậy sĩ quan là gì trong từng lực lượng này?

Sĩ quan là gì? Khái niệm theo pháp luật Việt Nam

Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam 

Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam được định nghĩa là những cán bộ thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực quân sự và được phong quân hàm từ cấp úy, cấp tá đến cấp tướng. Đây là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia.

Sĩ quan Công an nhân dân Việt Nam

Sĩ quan Công an nhân dân lại chia thành hai loại là sĩ quan nghiệp vụ và sĩ quan chuyên môn kỹ thuật. Cả hai loại sĩ quan này đều là công dân Việt Nam được tuyển chọn, đào tạo và hoạt động trong các lĩnh vực đặc thù của ngành công an, có quân hàm tương đương như cấp tướng, cấp tá, cấp úy.

Vì vậy, khi nhắc đến khái niệm “sĩ quan là gì”, không thể bỏ qua vai trò to lớn mà họ đảm nhiệm trong việc gìn giữ an ninh – quốc phòng, bảo vệ sự ổn định và phát triển của đất nước.

Những người nào được bổ sung vào đội ngũ sĩ quan tại ngũ?

Sau khi đã nắm được sĩ quan là gì, nhiều người thắc mắc về tiêu chuẩn, nguồn tuyển chọn để bổ sung sĩ quan tại ngũ. Theo Điều 5 của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, nguồn bổ sung sĩ quan bao gồm nhiều đối tượng khác nhau, cụ thể:

• Hạ sĩ quan, binh sĩ tốt nghiệp các trường đào tạo sĩ quan hoặc các trường đại học ngoài quân đội.
• Hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành tốt nhiệm vụ chiến đấu, được đánh giá cao về năng lực và phẩm chất.
• Quân nhân chuyên nghiệp và công chức quốc phòng đã tốt nghiệp đại học trở lên, đồng thời trải qua đào tạo, bồi dưỡng quân sự theo quy định.
• Cán bộ, công chức ngoài quân đội và người tốt nghiệp đại học được điều động phục vụ trong quân đội và đã hoàn tất chương trình quân sự theo yêu cầu.
• Sĩ quan dự bị, được gọi tái ngũ khi có nhu cầu bổ sung nhân lực.

Những tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm rằng sĩ quan được bổ sung là những người có trình độ, tư chất chính trị, tinh thần trách nhiệm và năng lực chuyên môn phù hợp.

Nghĩa vụ và trách nhiệm của sĩ quan

Sau khi hiểu rõ “sĩ quan là gì” và các nguồn bổ sung đội ngũ sĩ quan, cần nhìn nhận đầy đủ nghĩa vụ và trách nhiệm mà một sĩ quan phải thực hiện. Pháp luật hiện hành quy định rất rõ ràng về các khía cạnh này.

Nghĩa vụ của sĩ quan, theo Điều 26 Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, gồm:

• Luôn sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc.
• Rèn luyện đạo đức cách mạng, nâng cao trình độ mọi mặt để đáp ứng nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh.
• Tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh, chấp hành kỷ luật, giữ bí mật quân sự và quốc gia.
• Gắn bó với bộ đội, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ chiến sĩ.
• Là tấm gương trong việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước.

Trách nhiệm của sĩ quan, được quy định tại Điều 27, bao gồm:

• Chịu trách nhiệm về mệnh lệnh và sự chỉ đạo với cấp dưới cũng như cấp trên.
• Tổ chức thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đơn vị, luôn bảo đảm hoàn thành trong mọi tình huống.
• Có quyền báo cáo và từ chối thực hiện lệnh trái pháp luật, đồng thời báo cáo lên cấp cao hơn.
• Sĩ quan là người thi hành và còn là người chịu trách nhiệm trước pháp luật, thể hiện tính chuyên nghiệp, chính trực và bản lĩnh chính trị vững vàng.

Những việc sĩ quan không được làm theo quy định pháp luật

Một trong những điểm rất quan trọng trong quá trình tìm hiểu sĩ quan là gì chính là phạm vi những việc mà sĩ quan không được phép làm. Điều 28 Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam quy định rõ:

Sĩ quan không được làm những việc trái với pháp luật, vi phạm kỷ luật quân đội và những điều pháp luật cấm đối với cán bộ, công chức. Cụ thể, những việc sĩ quan không được làm bao gồm:

• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân.
• Tham gia vào các hoạt động kinh doanh trái phép, làm ảnh hưởng đến tính minh bạch của quân đội.
• Làm lộ bí mật quân sự, bí mật quốc gia dưới mọi hình thức.
• Hành xử trái đạo đức quân nhân, xâm hại đến danh dự, nhân phẩm của người khác.
• Tham gia vào các hoạt động chính trị ngoài khuôn khổ quy định của Đảng và Nhà nước.

Việc kiểm soát hành vi của sĩ quan giúp đảm bảo an ninh nội bộ lực lượng vũ trang đồng thời góp phần giữ gìn hình ảnh, niềm tin của nhân dân với quân đội và công an nhân dân.

Tạm kết

Hiểu đúng "sĩ quan là gì" là nền tảng để đánh giá đúng vai trò then chốt của sĩ quan trong việc bảo vệ tổ quốc và giữ gìn an ninh, trật tự xã hội. Ngoài việc là những người giữ vị trí chỉ huy, sĩ quan còn là đại diện cho tinh thần tổ chức, kỷ luật và cống hiến vì lợi ích quốc gia.

Từ nguồn tuyển chọn khắt khe đến nghĩa vụ thiêng liêng và những giới hạn pháp luật chặt chẽ, sĩ quan là lực lượng gắn liền với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước, mang trong mình trọng trách lớn lao và phẩm chất đáng tự hào.

Nếu bạn đang mong muốn trở thành sĩ quan hoặc đang tìm hiểu để phục vụ trong lực lượng vũ trang, việc nắm rõ “sĩ quan là gì”, những yêu cầu, nghĩa vụ và giới hạn đi kèm sẽ là hành trang không thể thiếu trong hành trình phụng sự Tổ quốc.

Trong trường hợp bạn đang tìm kiếm một chiếc laptop có độ bền chuẩn quân đội để phục vụ cho nhu cầu công việc, đừng quên ghé thăm chuỗi cửa hàng FPT Shop hoặc click vào đường link bên dưới nhé:

• Laptop chính hãng

Xem thêm:

• Tổng hợp toàn bộ các ngày lễ trong năm 2025 mới nhất và chính xác nhất mà bạn nên biết
• Lịch nghỉ lễ 2/9/2025 mới nhất và giải đáp các câu hỏi liên quan đến ngày lễ này