SSD NVMe là gì? Tại sao ổ cứng này lại trở thành lựa chọn hàng đầu hiện nay?

Nếu bạn từng khó chịu vì chiếc máy tính khởi động quá chậm, copy dữ liệu lâu đến mức phải... đi pha cà phê, thì bạn có lẽ nên tìm hiểu về SSD NVMe. Không chỉ nhanh gấp nhiều lần SSD SATA thông thường, NVMe còn mở ra một chuẩn tốc độ mới cho cả game thủ, dân thiết kế và dân văn phòng. Trong bài viết này, FPT Shop sẽ giúp bạn hiểu rõ SSD NVMe là gì, nó khác biệt ra sao so với các loại ổ cứng truyền thống và tại sao nó đang dần trở thành lựa chọn hàng đầu trong các dòng laptop, PC hiện đại.

SSD NVMe là gì?

SSD NVMe (viết đầy đủ: Non‑Volatile Memory Express) là một chuẩn giao tiếp tối ưu dành riêng cho ổ cứng SSD dùng bộ nhớ flash. Không giống như ổ SSD SATA sử dụng giao thức AHCI được thiết kế từ thời ổ cứng HDD, NVMe sinh ra để khai thác tối đa tốc độ đọc/ghi của bộ nhớ flash và kết nối trực tiếp với khung PCIe trên bo mạch chủ để tạo nên một kênh dữ liệu siêu nhanh và độ trễ rất thấp.

Chuẩn NVMe hỗ trợ hàng chục nghìn lệnh đồng thời, giảm đáng kể overhead so với AHCI (chỉ hỗ trợ tối đa 32 lệnh). Nhờ vậy, SSD NVMe có thể đáp ứng tốc độ truyền dữ liệu hàng loạt gigabyte mỗi giây với độ trễ chỉ vài micro giây để tạo ra một bước nhảy lớn so với các ổ cứng truyền thống và SSD SATA.

SSD NVMe khác gì so với SSD SATA và HDD?

Dưới đây là bảng so sánh tổng quát giữa SSD NVMe, SSD SATA và HDD để bạn dễ dàng hình dung sự khác biệt giữa các loại ổ cứng này:

Vậy tại sao SSD NVMe đang được ưa chuộng trên toàn thế giới? Chúng ta hãy cùng đi tìm câu trả lời trong phần tiếp theo của bài viết nhé.

Vì sao SSD NVMe đang được ưa chuộng?

Nếu bạn muốn máy tính khởi động tức khắc, chạy mượt game, xử lý video và copy file lớn chỉ trong nháy mắt, thì SSD NVMe chính là lựa chọn nâng cấp hiệu quả mà lại nhanh chóng nhất. Dưới đây là các tính năng nổi bật của loại ổ cứng này:

1. Tốc độ vượt trội giúp tăng hiệu suất rõ rệt

Một trong những lý do lớn nhất khiến SSD NVMe được ưa chuộng chính là tốc độ đọc ghi cực kỳ ấn tượng. Nhờ sử dụng giao tiếp PCIe thay vì SATA như các ổ SSD truyền thống, NVMe có thể đạt tốc độ gấp 5–10 lần so với SSD SATA và nhanh gấp hàng chục lần so với HDD. Ví dụ: ổ NVMe Gen 4 có thể đạt tới 7.000 MB/s, trong khi ổ SATA chỉ đạt khoảng 550 MB/s. Điều này đồng nghĩa với việc máy tính sẽ khởi động gần như tức thì, mở phần mềm chỉ trong vài giây và việc sao chép các tập tin dung lượng lớn cũng diễn ra cực kỳ nhanh chóng.

2. Hỗ trợ đa nhiệm mạnh mẽ, xử lý mượt nhiều tác vụ

Khác với chuẩn AHCI cũ kỹ, giao thức NVMe được thiết kế hiện đại, hỗ trợ tới 64.000 hàng đợi (queues) và mỗi hàng đợi chứa tới 64.000 lệnh. Nhờ đó, ổ cứng có thể xử lý nhiều tác vụ đồng thời mà không bị nghẽn hoặc chậm. Điều này cực kỳ hữu ích khi bạn cần chạy đa nhiệm. Ví dụ: mở nhiều tab trình duyệt, chỉnh sửa video, render đồ họa hoặc chơi game trong khi đang sao lưu dữ liệu. Với SSD NVMe, hệ thống luôn phản hồi nhanh, không xảy ra tình trạng giật lag hay treo máy.

3. Tiết kiệm điện năng, thân thiện với laptop

SSD NVMe không chỉ nhanh mà còn rất tiết kiệm năng lượng. Vì không có bộ phận cơ học chuyển động như ổ HDD, nên mức tiêu thụ điện của SSD thấp hơn hẳn, đặc biệt là khi ở chế độ chờ. Với laptop, điều này đồng nghĩa với thời lượng pin được kéo dài đáng kể, giúp bạn sử dụng máy lâu hơn mà không cần cắm sạc liên tục. Ngoài ra, ổ NVMe cũng tỏa nhiệt ít hơn, giúp hệ thống mát mẻ và vận hành ổn định, nhất là khi làm việc nhiều giờ liên tục.

4. Thiết kế nhỏ gọn, dễ lắp đặt và tối ưu không gian

SSD NVMe thường có dạng M.2, tức là chỉ nhỏ bằng một thanh RAM hoặc thanh kẹo cao su. Đó là một sự khác biệt hoàn toàn với ổ HDD cồng kềnh hay SSD 2.5 inch. Nhờ kích thước gọn nhẹ, NVMe không cần dây cáp rườm rà mà gắn trực tiếp lên bo mạch chủ. Điều này giúp cho các dòng laptop siêu mỏng, mini PC hoặc case máy tính nhỏ gọn có thêm không gian để thoáng khí hoặc mở rộng linh kiện khác. Với người dùng phổ thông, việc nâng cấp cũng dễ dàng hơn rất nhiều, tức là chỉ cần cắm là chạy.

5. Hỗ trợ công nghệ tương lai

Một điểm mạnh khác của SSD NVMe là khả năng mở rộng theo thời gian. Chuẩn NVMe hiện tại đã hỗ trợ PCIe Gen 4 với tốc độ lên tới 7.000 MB/s và nhiều mẫu bo mạch chủ đời mới đã hỗ trợ PCIe Gen 5, cho phép tốc độ vượt mốc 10.000 MB/s. Trong vài năm tới, khi các ứng dụng, game và phần mềm yêu cầu nhiều tài nguyên hơn, SSD NVMe vẫn đủ sức đáp ứng. Việc đầu tư vào ổ NVMe ngay từ bây giờ sẽ giúp bạn sử dụng bền lâu, ít phải nâng cấp, và tương thích tốt với công nghệ của tương lai.

6. Tương thích rộng rãi, nâng cấp dễ dàng

Ngày nay, hầu hết các laptop và mainboard đời mới đều có sẵn khe cắm M.2 NVMe, giúp việc nâng cấp ổ cứng trở nên nhanh chóng và đơn giản. Không cần phải tháo lắp dây nguồn hay SATA, bạn chỉ cần một tuốc nơ vít là có thể thay thế hoặc lắp thêm ổ SSD mới. Ngoài ra, hệ điều hành Windows 10/11 và macOS cũng hỗ trợ chuẩn NVMe sẵn, không cần cài driver phức tạp. Với người dùng phổ thông, sinh viên, dân văn phòng hay game thủ, việc nâng cấp ổ NVMe là điều hoàn toàn khả thi mà không cần kỹ thuật chuyên sâu.

Những lưu ý khi chọn mua SSD NVMe

Khi chọn mua SSD NVMe, FPT Shop có một vài lưu ý nhỏ dành cho bạn như sau:

• Kiểm tra tương thích phần cứng cho phù hợp: Trước khi mua SSD NVMe, bạn cần đảm bảo rằng máy tính hoặc laptop có khe M.2 NVMe và hỗ trợ giao thức PCIe. Hơn nữa, bạn hãy xem bo mạch chủ hỗ trợ PCIe 3.0, 4.0 hay 5.0, vì SSD nhanh hơn chỉ đạt hiệu năng cao nhất khi bo mạch tương thích.
• Chọn dung lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng: Các ổ NVMe thường có dung lượng từ 256 GB đến 4 TB trở lên. Nếu bạn dùng cho hệ điều hành, phần mềm cơ bản và vài game hay ứng dụng, 500 GB đến 1 TB là đủ dùng. Nếu bạn làm video, game nhiều file lớn hoặc lưu trữ nhiều dữ liệu, bạn nên chọn ổ có dung lượng 2 TB trở lên để tránh phải thay thêm sau này.
• Đọc kỹ tốc độ đọc/ghi và IOPS: Bạn nên kiểm tra thông số tốc độ đọc/ghi tuần tự (sequential) và IOPS để đánh giá khả năng xử lý tác vụ nhanh hay không. SSD NVMe PCIe mới (như Gen 4/5) có thể đạt tốc độ đọc/ghi cực cao (từ 3.000–10.000 MB/s), giúp đem lại trải nghiệm khởi động, load ứng dụng và copy file cao cấp.
• Cân nhắc loại NAND và khả năng bền bỉ (Endurance): Ổ NVMe có loại SLC, MLC, TLC, QLC NAND khác nhau. Dù QLC rẻ hơn nhưng độ bền (TBW – tổng số TB có thể ghi) thường thấp hơn. Nếu bạn thường xuyên ghi nhiều dữ liệu (render, backup…), bạn nên chọn ổ TLC hoặc MLC để kéo dài tuổi thọ và hiệu năng ổn định.
• Chọn thương hiệu và chế độ bảo hành đáng tin cậy: Bạn hãy ưu tiên các thương hiệu uy tín như Samsung, WD, Crucial, Kingston vì thường có phần mềm quản lý, hỗ trợ TRIM, firmware cập nhật và chế độ bảo hành rõ ràng.

Tạm kết

SSD NVMe không chỉ là một nâng cấp nhỏ mà là một cuộc cách mạng về tốc độ và hiệu năng. Với khả năng đọc ghi vượt trội, thiết kế hiện đại và ngày càng phổ biến, ổ cứng NVMe đang trở thành tiêu chuẩn mới cho mọi thiết bị máy tính từ phổ thông đến cao cấp. Nếu bạn đang tìm kiếm cách tối ưu hóa máy tính một cách đơn giản mà hiệu quả, nâng cấp lên SSD NVMe chính là câu trả lời đáng cân nhắc nhất hiện nay.

Vì vậy, bạn còn chờ đợi gì nữa mà không truy cập ngay vào đường link bên dưới để khám phá những sản phẩm lưu trữ chính hãng tại FPT Shop.

• Ổ cứng chính hãng

Xem thêm:

• Tổng hợp các loại ổ cứng SSD phổ biến trên thị trường và kinh nghiệm chọn mua hữu ích
• Gợi ý 9 ổ cứng SSD cho laptop, PC giá rẻ nhất tại FPT Shop