So sánh WiFi 5 và WiFi 6: Có gì khác biệt và nên chọn chuẩn nào là phù hợp?

So sánh WiFi 5 và WiFi 6 giúp người dùng dễ dàng nhận biết những khác biệt về tốc độ, độ trễ, khả năng kết nối nhiều thiết bị và hiệu quả sử dụng mạng. WiFi 5 vẫn đáp ứng tốt nhu cầu lướt web, xem phim, học tập, làm việc, trong khi WiFi 6 mang đến hiệu suất cao hơn, kết nối ổn định hơn và phù hợp với gia đình sử dụng nhiều thiết bị cùng lúc.

WiFi 5 và WiFi 6 là gì?

WiFi 5 là tên gọi phổ biến của chuẩn IEEE 802.11ac, được giới thiệu từ năm 2013. Chuẩn này chủ yếu hoạt động trên băng tần 5 GHz và mang đến tốc độ cao hơn đáng kể so với WiFi 4.

Trong khi đó, WiFi 6 tương ứng với chuẩn IEEE 802.11ax, được phát triển để cải thiện không chỉ tốc độ mà còn hiệu quả kết nối trong môi trường có nhiều thiết bị truy cập cùng lúc.

Điểm đáng chú ý là WiFi 6 vẫn tương thích ngược với nhiều thiết bị sử dụng các chuẩn WiFi cũ. Vì vậy, người dùng có thể nâng cấp router WiFi 6 mà không nhất thiết phải thay toàn bộ thiết bị đang sử dụng.

So sánh WiFi 5 và WiFi 6 về tốc độ

Tốc độ là yếu tố đầu tiên người dùng thường quan tâm khi so sánh WiFi 5 và WiFi 6. WiFi 5 có tốc độ lý thuyết tối đa khoảng 6,9 Gbps trong cấu hình nhiều luồng tối ưu. Trong khi đó, WiFi 6 có tốc độ lý thuyết tối đa khoảng 9,6 Gbps.

Tuy nhiên, những con số trên là tốc độ lý thuyết trong điều kiện tối ưu. Tốc độ Internet thực tế còn phụ thuộc vào gói cước, router, smartphone/laptop, khoảng cách, vật cản và số lượng thiết bị đang sử dụng mạng. Do đó, không nên hiểu rằng WiFi 6 sẽ luôn nhanh hơn WiFi 5 đúng theo tỷ lệ giữa 9,6 và 6,9 Gbps.

WiFi 6 hỗ trợ nhiều thiết bị tốt hơn

Đây là một trong những khác biệt quan trọng nhất giữa hai chuẩn. WiFi 5 vẫn có thể xử lý nhiều thiết bị nhờ MU-MIMO, nhưng khả năng phân bổ tài nguyên chưa tối ưu bằng WiFi 6.

WiFi 6 được trang bị OFDMA (Orthogonal Frequency Division Multiple Access). Công nghệ này chia một kênh thành nhiều phần nhỏ để phục vụ đồng thời nhiều thiết bị.

Ví dụ, trong một gia đình có smartphone, laptop, TV, camera, máy chơi game, loa thông minh và các thiết bị IoT cùng kết nối WiFi, OFDMA giúp router phân bổ tài nguyên hiệu quả hơn. Nhờ vậy, mạng WiFi 6 có thể duy trì trải nghiệm ổn định hơn khi có nhiều thiết bị truy cập cùng lúc.

WiFi 6 giảm độ trễ tốt hơn

WiFi 5 có thể đáp ứng tốt các nhu cầu cơ bản như xem phim, nghe nhạc, lướt web hoặc chơi game. Tuy nhiên, khi nhiều thiết bị cùng truyền dữ liệu, độ trễ có thể tăng lên.

WiFi 6 được thiết kế để tối ưu việc phân bổ tài nguyên mạng, nhờ đó giảm tình trạng các thiết bị phải chờ lượt truyền dữ liệu. Điều này đặc biệt hữu ích khi:

• Chơi game online.
• Gọi video.
• Họp trực tuyến.
• Truyền dữ liệu giữa các thiết bị trong mạng nội bộ.
• Sử dụng nhiều thiết bị IoT.
• Xem video độ phân giải cao trên nhiều thiết bị cùng lúc.

Vì vậy, nếu gia đình có nhiều người sử dụng mạng đồng thời, WiFi 6 thường mang lại trải nghiệm ổn định hơn WiFi 5.

Khác biệt về công nghệ OFDMA

OFDMA là một trong những công nghệ quan trọng giúp WiFi 6 vượt trội hơn WiFi 5 về hiệu quả sử dụng mạng. Với WiFi 5, việc truyền dữ liệu về cơ bản vẫn phải phân bổ tài nguyên theo cách kém linh hoạt hơn khi có nhiều thiết bị cùng hoạt động.

WiFi 6 chia kênh thành các Resource Unit (RU) nhỏ hơn. Router có thể phân bổ các phần tài nguyên này cho nhiều thiết bị cùng lúc. Điều này đặc biệt có lợi đối với những gói dữ liệu nhỏ, chẳng hạn dữ liệu từ cảm biến, thiết bị nhà thông minh hoặc các tác vụ nền trên smartphone. Thay vì để từng thiết bị lần lượt chiếm dụng toàn bộ kênh, WiFi 6 có thể tận dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

WiFi 6 có khả năng tiết kiệm pin tốt hơn

WiFi 6 còn được trang bị Target Wake Time (TWT). Công nghệ này cho phép router và thiết bị kết nối thống nhất thời điểm thiết bị cần thức dậy để gửi hoặc nhận dữ liệu.

Khi không cần truyền dữ liệu, thiết bị có thể chuyển sang trạng thái nghỉ, từ đó giảm mức tiêu thụ năng lượng. Tính năng này đặc biệt có ý nghĩa với các thiết bị chạy pin như:

• Smartphone.
• Tablet.
• Đồng hồ thông minh.
• Cảm biến IoT.
• Thiết bị nhà thông minh.

Mức tiết kiệm pin thực tế sẽ phụ thuộc vào thiết bị và cách nhà sản xuất triển khai tính năng TWT.

WiFi 6 xử lý môi trường đông thiết bị tốt hơn

Một vấn đề phổ biến tại chung cư, văn phòng, trường học hoặc quán cà phê là có quá nhiều mạng WiFi hoạt động cùng lúc. WiFi 6 giới thiệu BSS Coloring, giúp các thiết bị nhận biết những tín hiệu đến từ mạng khác và phân biệt chúng với tín hiệu thuộc mạng của mình.

Nhờ đó, thiết bị có thể sử dụng kênh hiệu quả hơn trong môi trường có nhiều mạng WiFi lân cận. Đây là ưu điểm mà WiFi 5 không có ở mức chuẩn hóa tương đương.

WiFi 5 và WiFi 6 khác nhau về băng tần

WiFi 5 chủ yếu hoạt động trên băng tần 5 GHz. Trong khi đó, WiFi 6 được thiết kế để hoạt động trên cả 2.4 GHz và 5 GHz.

Băng tần 2.4 GHz có ưu điểm về phạm vi phủ sóng và khả năng xuyên vật cản tốt hơn, nhưng thường đông đúc hơn và có tốc độ thấp hơn.

Băng tần 5 GHz mang đến tốc độ cao hơn và ít nhiễu hơn trong nhiều trường hợp, nhưng phạm vi phủ sóng thường ngắn hơn. WiFi 6 có thể tận dụng ưu điểm của cả hai băng tần, tùy thiết bị và router.

WiFi 6E có phải WiFi 6 không?

Khi tìm hiểu WiFi 6, bạn có thể bắt gặp thuật ngữ WiFi 6E. WiFi 6E về cơ bản mở rộng các tính năng của WiFi 6 sang băng tần 6 GHz ở những thị trường hỗ trợ.

Nhờ có thêm phổ tần, WiFi 6E cung cấp nhiều kênh hơn và giảm tình trạng chồng lấn với các mạng WiFi cũ hoạt động trên 2.4 GHz và 5 GHz.

Tuy nhiên, WiFi 6E yêu cầu cả router và thiết bị đầu cuối phải hỗ trợ băng tần 6 GHz mới có thể tận dụng lợi thế này. Do đó, không nên nhầm lẫn WiFi 6 với WiFi 6E.

Khả năng tương thích của WiFi 5 và WiFi 6

WiFi 6 có khả năng tương thích với các thiết bị WiFi thế hệ trước. Điều này có nghĩa là bạn có thể mua router WiFi 6 và tiếp tục sử dụng smartphone, laptop hoặc TV chỉ hỗ trợ WiFi 5.

Tuy nhiên, thiết bị WiFi 5 sẽ không thể tận dụng toàn bộ những công nghệ mới dành riêng cho WiFi 6. Để khai thác tối đa OFDMA, TWT, BSS Coloring hay những cải tiến khác, thiết bị đầu cuối cũng cần hỗ trợ WiFi 6.

Ví dụ, nếu router là WiFi 6 nhưng smartphone chỉ hỗ trợ WiFi 5, tốc độ và tính năng kết nối trên smartphone vẫn bị giới hạn bởi chuẩn WiFi 5.

WiFi 5 có còn đáng sử dụng?

Nếu bạn đang sở hữu router WiFi 5 và nhu cầu sử dụng chỉ ở mức cơ bản, chưa nhất thiết phải nâng cấp ngay. WiFi 5 vẫn đủ đáp ứng tốt:

• Lướt web.
• Xem YouTube, Netflix.
• Học tập trực tuyến.
• Làm việc văn phòng.
• Gọi video.
• Chơi game online.
• Kết nối smartphone và laptop.

Nếu số lượng thiết bị trong nhà không quá nhiều và mạng hiện tại hoạt động ổn định, việc thay router chỉ để chuyển sang WiFi 6 có thể chưa mang lại khác biệt quá lớn.

Khi nào nên nâng cấp lên WiFi 6?

WiFi 6 đáng cân nhắc nếu bạn đang gặp một trong những trường hợp sau:

• Gia đình có nhiều thiết bị kết nối WiFi.
• Thường xuyên sử dụng smartphone, laptop, TV và thiết bị IoT cùng lúc.
• Chơi game online và cần độ trễ thấp.
• Thường xuyên truyền dữ liệu dung lượng lớn.
• Sử dụng Internet tốc độ cao.
• Sống trong chung cư hoặc khu vực có nhiều mạng WiFi.
• Router WiFi 5 hiện tại đã cũ hoặc hoạt động không ổn định.
• Muốn xây dựng hệ thống mạng cho nhà thông minh.

Trong những trường hợp này, WiFi 6 không chỉ mang lại tốc độ cao hơn mà còn cải thiện đáng kể hiệu quả quản lý nhiều thiết bị.

Nên chọn WiFi 5 hay WiFi 6?

Việc lựa chọn phụ thuộc chủ yếu vào nhu cầu và ngân sách.

Nên chọn WiFi 5 nếu

• Nhu cầu sử dụng Internet cơ bản.
• Có ít thiết bị kết nối.
• Gói cước Internet không quá cao.
• Router hiện tại vẫn hoạt động ổn định.
• Muốn tiết kiệm chi phí.

Nên chọn WiFi 6 nếu

• Có nhiều thiết bị sử dụng cùng lúc.
• Muốn mạng ổn định khi nhiều người truy cập.
• Chơi game hoặc gọi video thường xuyên.
• Sử dụng nhà thông minh.
• Có gói Internet tốc độ cao.
• Muốn đầu tư hệ thống mạng có khả năng sử dụng lâu dài.

Kết luận

Qua so sánh WiFi 5 và WiFi 6, có thể thấy WiFi 6 không chỉ đơn thuần nâng tốc độ tối đa mà còn tập trung cải thiện khả năng xử lý nhiều thiết bị, giảm độ trễ, tối ưu hiệu quả sử dụng kênh và tiết kiệm năng lượng. WiFi 5 vẫn là lựa chọn phù hợp nếu nhu cầu sử dụng cơ bản và số lượng thiết bị không nhiều. Trong khi đó, WiFi 6 đáng lựa chọn hơn đối với gia đình đông người, nhiều thiết bị thông minh hoặc người dùng cần kết nối ổn định cho gaming, làm việc và giải trí. Nếu đang mua router mới, WiFi 6 thường là lựa chọn hợp lý hơn để sử dụng lâu dài, đặc biệt khi mức chênh lệch giá giữa các sản phẩm không quá lớn.

Muốn nâng cấp tốc độ và độ ổn định mạng gia đình? Hãy tham khảo các mẫu router WiFi, thiết bị mạng và phụ kiện công nghệ chính hãng tại FPT Shop với đa dạng lựa chọn từ WiFi 5 đến WiFi 6. Chọn ngay thiết bị phù hợp để tận hưởng kết nối nhanh, ổn định và mượt mà hơn.

Xem thêm:

• Sóng wifi có hại không, ảnh hưởng đến con người như thế nào?
• Google Wifi là gì? Tìm hiểu về thiết bị mở đầu xu hướng Wi-Fi mesh, tăng cường trải nghiệm mạng gia đình hiện đại