Phóng sự là gì? Những đặc điểm và một số thuộc tính cơ bản của thể loại phóng sự

Phóng sự là một thuật ngữ được sử dụng rất nhiều trong ngành truyền thông mà bạn có thể đã nghe qua từ báo đài, tivi, máy tính… Vậy phóng sự là gì? Những đặc điểm của phóng sự và thuộc tính của phóng sự ra sao? Hãy để FPT Shop giúp bạn trả lời những câu hỏi đó và biết được phóng sự là gì nhé.

Phóng sự là gì?

Phóng sự là một thể loại ký nằm giữa văn học và báo chí. Phóng sự có nhiệm vụ thông tin thời sự về những tính chất người thật, việc thật (điểm giống với thông tấn) đồng thời đưa ra và trả lời những câu hỏi, tạo dựng sự việc cho mọi người quan sát, học hỏi (khác với thông tấn).

Có thể thấy rằng, phóng sự nghiêng về tự sự, miêu tả hiện thực dựa trên sự nghiên cứu, tìm hiểu từ nhiều nguồn nội dung để tạo ra một tác phẩm hoàn chỉnh.

Đặc trưng của phóng sự

Không giống những thể loại khác chỉ có tính chất đưa tin, phóng sự có đòi hỏi cao về công sức, thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu thực tế cũng như thu thập thông tin từ nhiều người. Phóng sự sẽ cung cấp cho người xem, người đọc một cái nhìn vừa tổng quát vừa chi tiết về một hiện tượng, thường là đặc điểm diễn ra trong xã hội.

Thông qua việc ghi chép chi tiết về hiện trạng của một vấn đề, một sự việc nổi cộm trong xã hội đang gây bức xúc, phóng sự thể hiện tính chiến đấu cao độ, dùng sự thật để phản bác lại những nhận thức sai lệch, lấy sự thật đời sống tạo ảnh hưởng đến nhận thức của xã hội.

Tác giả của thể loại phóng sự thông thường là những người làm việc cho một cơ quan thông tấn nhưng để có một bài phóng sự hay thì những quan điểm cá nhân của tác giả đóng vai trò rất quan trọng. Có thể nói tác giả của thể loại phóng sự không chỉ là người đưa tin về các vấn đề xã hội mà còn là người phân tích đáng tin cậy.

Phóng sự cũng như các bài báo khác được định hình từ những nguyên tắc.

Phóng sự là một thể tài của báo chí, nhưng lại cũng gần gũi với văn học, thường viết về các vấn đề xã hội và những con người trong một hoàn cảnh điển hình. Trong một chừng mực nào đó, những nhân vật này đều có số phận và hoàn cảnh riêng. Một bài phóng sự không có nhân vật thì chưa phải là phóng sự, không để tác giả nói mà phải để nhân vật nói.

Giá trị của một phóng sự thể hiện ở hai mặt: Một là phải nêu ra được bằng chứng cụ thể với những tài liệu có số liệu xác thực (biểu đồ, thống kê, khảo sát); hai là dựa trên việc phân tích tư liệu, số liệu phải đưa ra được những vấn đề thời sự mang ý nghĩa xã hội to lớn.

Một số thuộc tính của phóng sự

Thuộc tính văn học

Để phóng sự không bị khô khan, hấp dẫn người đọc thì tính văn học là thuộc tính không thể thiếu, là dưỡng chất để duy trì phóng sự qua các thời kỳ.

Trong phóng sự, có thể sử dụng các câu ca dao, thành ngữ, tục ngữ trong biểu đạt để truyền tải thông tin dễ hiểu, dễ nhớ hơn. Đồng thời, sử dụng các biện pháp tu từ cũng giúp các tác phẩm phóng sự vừa giữ được nội hàm vừa có thêm được nét đẹp văn học.

Mặc dù tính văn học giúp cho phóng sự không khô khan nhưng không được sử dụng lạm dụng để hư cấu những nội dung vô căn cứ bởi lẽ phóng sự luôn phải đi kèm với sự thật. Ngôn ngữ sử dụng trong phóng sự vẫn phải được đảm bảo tuân theo nguyên tắc ngôn ngữ báo chí như ngắn gọn, súc tích, đúng chủ đề, bên cạnh tính biểu đạt nghệ thuật trong văn học.

Thuộc tính xác thực

Như đã nhắc đến ở trên, sự thật là yếu tố không thể thiếu của thể loại phóng sự, vậy nên thuộc tính xác thực là một tiêu chí giúp phân biệt thể loại phóng sự với một số thể loại khác.

Thuộc tính này thể hiện qua việc phóng sự yêu cầu chính xác về chi tiết, hình ảnh, chính xác về thông tin, số liệu,…

Với thể loại phóng sự, sự thật là yếu tố để đánh giá tác phẩm, nhân cách cũng như danh dự của tác giả. Điều này yêu cầu tác giả của phóng sự cần nghiêm túc, cẩn trọng và không bịa đặt sự thật.

Bút pháp Thuật - Tả - Bình

• Thuật: Trong một sự kiện, tác giả là người kể chuyện, kết nối tư liệu, tái hiện sự kiện.
• Tả: Sử dụng ngòi bút văn học để dẫn dắt câu chuyện dựa trên những tư liệu sẵn có để lột tả được bản chất của sự kiện. Bút pháp tả là sự sáng tạo nhưng không được quên xuất phát điểm là hiện thực để tránh làm ảnh hưởng tới tính xác thực của phóng sự.
• Bình: Trong phóng sự, bình là một yếu tố thể hiện sự tham gia đánh giá, thẩm định về sự kiện. Bình là yếu tố không thể thiếu nhưng phải đúng chỗ, đúng mức độ, không bình quá mức gây ảnh hưởng tới sự kiện, làm giảm tính xác thực của tác phẩm.

Việc sử dụng đồng thời bút pháp Thuật - Tả - Bình sẽ giúp cho tác phẩm phóng sự không chỉ đưa ra được những thông tin cơ bản mà còn giúp đi sâu vào bản chất sự vật, sự việc giúp người đọc thỏa mãn, hiểu rõ về sự kiện.

Tạm kết

Như vậy qua bài viết Phóng sự là gì? Những đặc điểm và một số thuộc tính cơ bản của thể loại phóng sự, FPT Shop đã cung cấp cho bạn khái niệm phóng sự là gì, những đặc điểm và thuộc tính của thể loại này. Hy vọng những thông tin của bài viết sẽ giúp ích cho bạn.

Xem thêm:

• Ngành báo chí là gì? Cơ hội nghề nghiệp của ngành báo chí hiện nay có cao không?
• Top 5 mẫu laptop cho sinh viên báo chí: Nhỏ gọn, bàn phím gõ “sướng”, pin trâu

Bạn cũng hoàn toàn có thể thực hiện phóng sự chỉ bằng một chiếc điện thoại với khả năng quay chụp ấn tượng. Đến FPT Shop ngay để không bỏ lỡ ưu đãi cực kỳ hấp dẫn cho những chiếc điện thoại chất lượng nhé!

Điện thoại iPhone