Nút Home vật lý qua các thế hệ: Hành trình thăng trầm từ iPhone đến Android

Có một thời, nút Home vật lý là trung tâm của mọi thao tác trên smartphone. Chỉ với một cú bấm, bạn đã có thể mở máy, thoát ứng dụng hay trở về màn hình chính. Từ iPhone đời đầu đến hàng loạt dòng Android đình đám, nút Home vật lý từng là biểu tượng cho trải nghiệm thân thiện, tiện lợi. 

Nhưng rồi, theo thời gian và sự bùng nổ của thiết kế toàn màn hình, nó dần biến mất và để lại không ít tiếc nuối cho người dùng. Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng nhìn lại hành trình thăng trầm của nút Home vật lý từ lúc là "ngôi sao" của giao diện điện thoại đến khi dần nhường chỗ cho công nghệ mới.

Nút Home vật lý là gì?

Nút Home vật lý là một nút bấm có thật và thường nằm ở phía dưới màn hình điện thoại, cho phép người dùng thao tác quay về màn hình chính hoặc thực hiện các chức năng điều hướng cơ bản. 

Khác với các nút cảm ứng hay thao tác cử chỉ hiện đại, nút Home vật lý tạo ra phản hồi xúc giác rõ ràng khi nhấn, giúp mang lại cảm giác chắc chắn và quen thuộc trong quá trình sử dụng. Đây từng là chi tiết thiết kế quan trọng trên nhiều mẫu điện thoại thông minh, đặc biệt là iPhone và các dòng Android đời đầu như Samsung Galaxy, HTC, Sony…

Trước khi xu hướng thiết kế tràn viền và thao tác cử chỉ lên ngôi, nút Home vật lý là “trái tim” của trải nghiệm người dùng. Nó không chỉ giúp thao tác nhanh chóng, trực quan mà còn tạo ra cảm giác “an toàn” khi người dùng muốn thoát khỏi ứng dụng hoặc quay lại màn hình chính. 

Trên nhiều thiết bị, nút này còn được tích hợp cảm biến vân tay, giúp mở khóa nhanh và bảo mật tốt hơn. Dù ngày nay đã dần biến mất, nút Home vật lý vẫn là một phần ký ức công nghệ khó phai với nhiều người dùng smartphone lâu năm.

Thời kỳ hoàng kim: Khi nút Home là tiêu chuẩn

Trong giai đoạn đầu của smartphone, khi thiết kế còn tương đối đơn giản và màn hình chưa chiếm trọn mặt trước, nhiều điện thoại đã đặt một nút Home thật ở dưới cùng màn hình để người dùng nhấn trở về màn hình chính chỉ với một cú chạm. 

Ví dụ, khi iPhone ra mắt năm 2007, thiết bị chỉ có “một nút ở phía trước” được giới thiệu như là “nút Home”, cho phép người dùng nhấn để quay lại màn hình chính.

Với Android, nhiều mẫu có các nút bấm vật lý dành cho “Back”, “Home” và “Menu” nằm dưới màn hình cảm ứng. Đây là hình thức điều hướng rất quen thuộc với người dùng thời ấy. Nhìn chung, ở thời kỳ này, nút Home vật lý mang lại rất nhiều lợi ích thiết thực như sau:

• Người dùng dễ dàng thao tác quay lại màn hình chính, thoát ứng dụng mà không bối rối.
• Cảm giác “nhấn thật” mang lại phản hồi xúc giác, giúp thao tác chắc chắn và thân thuộc.
• Thiết kế phần dưới của điện thoại có một “vùng an toàn” cho người bấm. Đó là nơi đặt ngón cái khi cầm máy.
• Nhiều máy còn tích hợp cảm biến vân tay vào nút Home, khiến nút Home vật lý càng trở nên quan trọng hơn.

Vậy tại sao nút Home vật lý bắt đầu biến mất trên smartphone? Bạn sẽ tìm thấy lý do giải thích cho bước ngoặt này trong phần tiếp theo của bài viết.

Tại sao nút Home vật lý bắt đầu biến mất?

Khi nói tới bước ngoặt công nghệ khiến nút Home vật lý bắt đầu biến mất, có một vài nguyên nhân chính mà bạn có thể tham khảo như sau:

1. Màn hình tràn viền

Trong nhiều năm, smartphone vẫn giữ thiết kế viền dày ở cả bốn cạnh màn hình. Nhờ vậy, nút Home vật lý có không gian “an toàn” để tồn tại. Tuy nhiên, khi các hãng bắt đầu đua nhau tối ưu trải nghiệm thị giác bằng cách mở rộng màn hình đến tận viền máy, thì viền dưới (nơi đặt nút Home) dần trở thành trở ngại. Việc giữ lại một nút bấm khiến phần dưới màn hình phải “chừa chỗ”, ảnh hưởng đến tỷ lệ hiển thị và thiết kế tổng thể.

Từ khoảng năm 2017, các dòng máy như Samsung Galaxy S8 hay iPhone X bắt đầu loại bỏ nút Home vật lý để theo đuổi thiết kế toàn màn hình. Đây chính là giai đoạn đánh dấu bước ngoặt: một khi màn hình chiếm trọn mặt trước, thì nút bấm cứng cũng phải “ra đi” để nhường chỗ cho công nghệ mới.

2. Cách dùng điện thoại đã thay đổi hoàn toàn

Khi không còn nút Home vật lý, người dùng không thể nhấn để về màn hình chính như trước nữa. Nhưng thay vì làm khó người dùng, các hãng đã giới thiệu hệ thống điều hướng bằng cử chỉ. Bạn chỉ cần vuốt từ cạnh dưới màn hình lên là có thể quay về “home”. Điều này không chỉ tiện lợi mà còn mang lại trải nghiệm mượt mà, liền mạch hơn hẳn.

Điều hướng bằng cử chỉ ngày càng phổ biến trên cả Android lẫn iOS và được người dùng tiếp nhận nhanh chóng để trở thành chuẩn mặc định mới. Khi thao tác cảm ứng trở nên linh hoạt, mượt mà và tự nhiên, thì vai trò của nút Home vật lý dần không còn quan trọng như trước nữa.

3. Cảm biến vân tay và công nghệ sinh trắc học phát triển mạnh mẽ

Một trong những lý do lớn khiến người dùng yêu thích nút Home vật lý là vì nó tích hợp cảm biến vân tay để cho cảm giác mở khóa nhanh, tiện lợi. Tuy nhiên, công nghệ không đứng yên. Ngày nay, cảm biến vân tay có thể đặt dưới màn hình (với điện thoại AMOLED) hoặc thay thế bằng công nghệ nhận diện khuôn mặt như Face ID. Điều đó khiến việc giữ lại nút Home để quét vân tay không còn cần thiết nữa.

Ngoài ra, khi trải nghiệm bảo mật đã được tối ưu qua phần mềm và AI, thì những tính năng vốn gắn liền với nút Home như mở khóa, xác thực thanh toán… hoàn toàn có thể làm được qua những cách hiện đại hơn, tiện lợi hơn và không cần thêm một nút bấm vật lý.

4. Xu hướng tối ưu hóa mọi chi tiết trên smartphone

Cùng với xu hướng “màn hình lớn và viền mỏng”, các hãng điện thoại còn theo đuổi phong cách thiết kế tối giản. Họ muốn mọi thứ trên máy trở nên liền khối, sạch sẽ, ít chi tiết thừa. Lúc này, một nút Home vật lý có thể bị xem là lỗi thời, phá vỡ dòng chảy thiết kế của mặt trước điện thoại.

Ngoài yếu tố thẩm mỹ, việc loại bỏ nút bấm vật lý còn giúp giảm nguy cơ hỏng hóc do bụi bẩn, độ ẩm hoặc hao mòn cơ học sau thời gian dài sử dụng. Từ góc độ sản xuất và bảo hành, đây cũng là hướng đi giúp các hãng tiết kiệm chi phí, đồng thời tăng độ bền và tính đồng nhất của thiết bị. Một lần nữa, nút Home vật lý buộc phải “nhường chỗ” cho giải pháp mới gọn gàng và bền vững hơn.

Tạm kết

Nút Home vật lý không chỉ là một chi tiết thiết kế. Nó còn là một phần của ký ức công nghệ. Dù đã dần biến mất trên các mẫu smartphone mới, những giá trị mà nó mang lại vẫn được nhiều người dùng trân trọng. Khi xu hướng thiết kế tiếp tục thay đổi, ai biết được nút Home sẽ quay trở lại trong một hình hài hiện đại hơn vào một ngày nào đó. Còn hiện tại, chúng ta hãy cứ ghi nhớ những lần bấm nhẹ đầy cảm xúc của quá khứ.

Nếu bạn đang quan tâm đến các mẫu iPhone chính hãng mới nhất vừa được Apple ra mắt, hãy ghé thăm ngay cửa hàng FPT Shop gần nhất nhé.

Xem thêm:

• Face ID là gì? Tại sao lại dùng Face ID trên iPhone?
• Điện thoại AI là gì? Khám phá công nghệ thông minh định hình tương lai di động hiện đại