Luân lưu là gì? Tất cả những gì bạn cần biết về loạt sút 11 mét trong môn bóng đá

Khi hai đội bóng bất phân thắng bại sau 120 phút thi đấu, điều gì sẽ diễn ra? Câu trả lời chính là loạt sút 11 mét đầy căng thẳng. Vậy luân lưu là gì và tại sao nó lại trở thành khoảnh khắc khiến hàng triệu con tim cùng thổn thức? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây.

Luân lưu là gì?

Trong bóng đá, “luân lưu” là cách gọi quen thuộc của người Việt để chỉ loạt sút penalty (11 mét) được tổ chức sau hiệp phụ, nhằm phân định thắng thua khi hai đội hòa nhau. Đây là giải pháp cuối cùng trong các trận đấu loại trực tiếp, nơi chỉ một đội được quyền đi tiếp. 

Theo luật FIFA, loạt sút luân lưu được thực hiện từ chấm phạt đền cách khung thành 11 mét. Mỗi đội lần lượt cử cầu thủ thực hiện cú sút, và thủ môn có nhiệm vụ ngăn chặn. Đội nào ghi được nhiều bàn thắng hơn sau loạt sút quy định sẽ giành chiến thắng.

Điểm đặc biệt của luân lưu là tính chất “cân não”: Chỉ một khoảnh khắc sơ suất của một cá nhân cũng có thể khiến công sức cả đội tan biến. Chính vì vậy, sút luân lưu thường được xem như trận đấu nhỏ trong trận đấu lớn, nơi bản lĩnh và tinh thần quyết định thành bại.

Quy định về cách thực hiện loạt sút luân lưu

Khi tìm hiểu luân lưu là gì, người hâm mộ không thể bỏ qua các quy định cụ thể về cách tổ chức và thực hiện loạt sút này. Từ thời điểm áp dụng, số lượt sút, cách chọn cầu thủ cho đến luật dành cho thủ môn, tất cả đều được FIFA quy định rõ ràng nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch trong việc phân định thắng thua.

Thời điểm áp dụng

Loạt sút luân lưu được tiến hành trong các trận đấu loại trực tiếp khi trận đấu không thể kết thúc bằng tỉ số hòa. Nếu sau 90 phút thi đấu chính thức và 30 phút hiệp phụ hai đội vẫn có cùng số bàn thắng, trọng tài sẽ cho thực hiện loạt sút để xác định đội chiến thắng.

Cách tính lượt sút

Trong loạt sút đầu tiên, mỗi đội có tối đa năm lần thực hiện từ chấm 11 mét. Nếu sau năm lượt, một đội ghi nhiều bàn thắng hơn thì trận đấu kết thúc ngay và đội đó giành quyền đi tiếp. Trong trường hợp kết quả vẫn hòa, trận đấu bước sang loạt sút “sudden death”, nghĩa là hai đội tiếp tục sút xen kẽ từng quả cho đến khi có một đội ghi bàn và đội còn lại sút hỏng trong cùng lượt. Khi điều này xảy ra, trận đấu kết thúc ngay mà không cần tất cả cầu thủ phải sút đủ một vòng.

Cách chọn cầu thủ

Chỉ những cầu thủ có mặt trên sân khi kết thúc hiệp phụ mới được phép tham gia loạt sút luân lưu. Huấn luyện viên quyết định danh sách cũng như thứ tự thực hiện, và bất kỳ cầu thủ nào, kể cả thủ môn, đều có thể được lựa chọn. Trong trường hợp một đội có nhiều cầu thủ hơn đội còn lại do thẻ đỏ hoặc chấn thương, họ buộc phải rút bớt để đảm bảo số lượng bằng nhau trước khi loạt sút bắt đầu.

Luật dành cho thủ môn

Thủ môn phải có ít nhất một phần bàn chân chạm hoặc đặt trên vạch vôi cầu môn vào thời điểm cầu thủ sút chạm bóng. Họ được phép di chuyển ngang dọc theo vạch, nhưng không được lao lên phía trước trước khi bóng được đá. Nếu thủ môn vi phạm và cú sút không thành bàn, trọng tài có quyền yêu cầu thực hiện lại quả đá.

Trọng trách của trọng tài

Trọng tài chính chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ loạt sút, ra hiệu lệnh cho từng lượt thực hiện và xác nhận bàn thắng hợp lệ. Ông đồng thời giám sát việc tuân thủ luật, bao gồm vị trí đứng của thủ môn và hành vi của cầu thủ. Quyết định của trọng tài trong loạt sút luân lưu là cuối cùng và có giá trị phân định kết quả trận đấu.

Ý nghĩa của loạt luân lưu

Để hiểu trọn vẹn luân lưu là gì, cần nhìn vào ý nghĩa mà loạt sút này mang lại cho bóng đá.

Ý nghĩa trong thi đấu

Loạt sút luân lưu là một phần quan trọng trong bóng đá hiện đại. Đây là phương án công bằng để phân định thắng thua khi cả hai đội đã bất phân thắng bại trong suốt thời gian thi đấu. Đồng thời, loạt sút cũng được xem là thử thách về kỹ năng và tâm lý đối với cầu thủ cũng như thủ môn.

Với người hâm mộ, luân lưu là thứ gia vị đặc biệt. Nó biến một trận đấu vốn đã giằng co kịch tính thành một bộ phim nghẹt thở và căng thẳng trong từng giây phút. Loạt luân lưu là một trận tay đôi vừa công bằng vừa tàn nhẫn. Ở đây, mọi tính toán chiến thuật trong suốt 120 phút có thể trở nên vô nghĩa, bởi tất cả sẽ được quyết định chỉ trong vài cú sút. Sự căng thẳng dồn nén ấy khiến khán giả có cảm giác mình cũng đang tham gia vào cuộc chiến.

Những khoảnh khắc lịch sử

Trong lịch sử bóng đá thế giới, nhiều giải đấu lớn được quyết định bằng loạt sút luân lưu. Ở World Cup 2022, đội tuyển Argentina đã vượt qua Pháp trong trận chung kết sau loạt đá luân lưu, qua đó giành chức vô địch. Tại Euro 2020, tuyển Anh để thua Italy trên sân Wembley cũng sau loạt sút này.

Bóng đá Việt Nam từng có những trận đấu đáng nhớ, như bán kết U23 châu Á 2018 gặp Qatar. Trận đấu kết thúc với chiến thắng của U23 Việt Nam nhờ loạt sút luân lưu, đưa đội tuyển vào chung kết giải châu lục lần đầu tiên trong lịch sử.

Tạm kết

Tóm lại, luân lưu là một luật chính thức trong bộ môn bóng đá, trong đó loạt sút 11 mét sẽ được áp dụng khi hai đội bất phân thắng bại sau 120 phút thi đấu. Với quy định rõ ràng về số lượt, cách chọn cầu thủ, luật cho thủ môn và vai trò trọng tài, đây là phương thức công bằng để xác định kết quả. Nắm được luân lưu là gì cũng như quy định và bản chất của loạt sút luân lưu sẽ giúp người hâm mộ theo dõi trận bóng đá một cách chủ động hơn, đồng thời hiểu vì sao đây luôn là khoảnh khắc gây chú ý đặc biệt trong mỗi giải đấu.

Bạn muốn tận hưởng bầu không khí sân cỏ ngay tại phòng khách? TV màn hình lớn sẽ mang đến hình ảnh sắc nét, âm thanh sống động để bạn theo dõi trọn vẹn các giải bóng đá hấp dẫn. Sắm ngay TV tại FPT Shop để biến mỗi trận đấu thành một trải nghiệm cuồng nhiệt ngay trong ngôi nhà của bạn.

Tivi 4K

Xem thêm:

Play off là gì? Tìm hiểu thể thức thi đấu và vai trò quan trọng của play off trong các giải thể thao chuyên nghiệp

Fair play là gì? Tìm hiểu vai trò và những hành động thể hiện tinh thần fair play trong bóng đá