HTTPS là gì? Tìm hiểu sự khác biệt giữa HTTP và HTTPS trong việc bảo mật website

Khi bạn nhập địa chỉ một trang web vào thanh địa chỉ trình duyệt, quá trình bạn bắt đầu không đơn thuần là tìm kiếm thông tin. Bạn đang giao tiếp với máy chủ lưu trữ trang web đó thông qua một giao thức (ngôn ngữ chuẩn giữa máy tính và máy chủ). Có hai giao thức chính thường được sử dụng, đó là HTTP và HTTPS. Vậy cụ thể HTTPS là gì và nó khác với HTTP như thế nào?

HTTPS là gì và khác gì với HTTP?

Để hiểu rõ HTTPS là gì, trước tiên chúng ta hãy bắt đầu tìm hiểu từ HTTP. Cụ thể, HTTP (hay Hypertext Transfer Protocol) là giao thức truyền tải siêu văn bản được phát triển từ những ngày đầu của Internet. Nó cho phép các máy khách và máy chủ truyền thông qua web bằng cách gửi và nhận các gói dữ liệu chứa văn bản, hình ảnh, video hoặc bất cứ nội dung gì có thể hiển thị trên trình duyệt.

Khi bạn truy cập một trang web có địa chỉ bắt đầu bằng “http://”, bạn đang sử dụng giao thức HTTP để gửi yêu cầu tới máy chủ, sau đó nhận lại dữ liệu để hiển thị trên màn hình. Tuy nhiên, giao thức này có một điểm yếu lớn: dữ liệu được truyền đi hoàn toàn dưới dạng văn bản thuần, không được mã hóa, nên rất dễ bị đánh cắp bởi các hacker hoặc phần mềm độc hại và HTTPS ra đời để khắc phục nhược điểm này.

HTTPS là viết tắt của Hypertext Transfer Protocol Secure, tức là giao thức truyền tải siêu văn bản có bảo mật. Về mặt chức năng, nó hoạt động tương tự HTTP nhưng được tăng cường bảo mật nhờ sự hỗ trợ của chứng chỉ SSL hoặc TLS. Khi một website sử dụng HTTPS, toàn bộ dữ liệu truyền tải giữa người dùng và máy chủ đều được mã hóa. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi dữ liệu bị chặn lại giữa chừng, kẻ tấn công cũng không thể hiểu được nội dung bên trong.

Tầm quan trọng đặc biệt của HTTPS

Việc hiểu rõ HTTPS là gì mới chỉ là bước đầu tiên. Điều quan trọng hơn là bạn phải nắm được vai trò thiết yếu của HTTPS trong thời đại số. Trước đây, HTTPS chủ yếu được áp dụng cho các trang web thương mại điện tử, ngân hàng hoặc cổng thanh toán trực tuyến. Khi mà tính bảo mật dữ liệu tài chính là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, ngày nay, việc sử dụng HTTPS đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc cho mọi loại website, kể cả những blog cá nhân, trang tin tức hay diễn đàn.

Một trong những lợi ích lớn nhất khi chuyển từ HTTP sang HTTPS là đảm bảo an toàn cho người dùng. Khi sử dụng HTTPS, các thông tin như mật khẩu, số điện thoại, email hay thậm chí là hành vi duyệt web đều được mã hóa nhằm bảo vệ quyền riêng tư và ngăn chặn đánh cắp dữ liệu. Ngoài ra, trình duyệt như Google Chrome hoặc Firefox hiện đã gắn nhãn "Không an toàn" cho các website không sử dụng HTTPS, gây mất uy tín trong mắt người dùng.

Không dừng lại ở đó, HTTPS còn ảnh hưởng trực tiếp đến thứ hạng tìm kiếm của website trên Google. Từ năm 2014, Google đã chính thức công bố rằng HTTPS là một yếu tố xếp hạng trong thuật toán tìm kiếm. Do đó, nếu bạn muốn tối ưu SEO cho website, việc chuyển đổi sang HTTPS là điều cực kỳ cần thiết.

So sánh HTTP và HTTPS

Khi so sánh giữa HTTP và HTTPS, điểm khác biệt lớn nhất nằm ở khả năng mã hóa dữ liệu. HTTP truyền dữ liệu ở dạng văn bản rõ ràng, trong khi HTTPS sử dụng chứng chỉ SSL để mã hóa toàn bộ dữ liệu trước khi gửi. Nhờ vậy, ngay cả khi bị đánh chặn, dữ liệu cũng không bị lộ.

Một điểm khác biệt kỹ thuật khác là cổng truyền thông. HTTP hoạt động thông qua cổng 80, còn HTTPS sử dụng cổng 443 – cổng đã được cấu hình bảo mật cao hơn. Ngoài ra, các website sử dụng HTTPS sẽ có biểu tượng ổ khóa hiển thị trên thanh địa chỉ trình duyệt, giúp người dùng nhận biết được độ an toàn của trang web.

Làm thế nào để chuyển đổi từ HTTP sang HTTPS?

Nếu bạn đang sở hữu một website hoạt động bằng HTTP, việc chuyển sang HTTPS là hoàn toàn khả thi và không quá phức tạp. Bạn có thể làm theo các bước sau:

Bước 1: Mua chứng chỉ SSL

Bạn cần mua một chứng chỉ SSL từ các nhà cung cấp đáng tin cậy. Một số đơn vị như Let's Encrypt còn cung cấp chứng chỉ SSL miễn phí cho cá nhân hoặc tổ chức phi lợi nhuận.

Bước 2: Cài đặt SSL trên hosting

Bạn cần đăng nhập vào hệ thống quản trị hosting (thường là cPanel), truy cập mục SSL/TLS và thực hiện các thao tác cài đặt chứng chỉ cho tên miền của mình. Khi chứng chỉ đã được cài đặt, bạn cần chỉnh sửa file .htaccess để tự động chuyển hướng tất cả các yêu cầu từ HTTP sang HTTPS. Việc này đảm bảo rằng mọi truy cập vào website của bạn đều được mã hóa.

Bước 3: Chuyển hướng toàn bộ HTTP sang HTTPS

Bạn nên rà soát toàn bộ website để cập nhật lại các liên kết nội bộ, thay thế tất cả các URL bắt đầu bằng “http://” thành “https://”. Đây là bước quan trọng nhằm tránh lỗi nội dung hỗn hợp (mixed content), gây ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng và có thể khiến website bị đánh giá thấp về bảo mật.

Bước 4: Cập nhật liên kết nội bộ

Cập nhật thông tin trong Google Search Console, Bing Webmaster Tools và các công cụ tìm kiếm khác để thông báo về việc thay đổi giao thức. Việc này giúp các công cụ tìm kiếm lập chỉ mục đúng phiên bản HTTPS của trang web, tránh mất lưu lượng truy cập hoặc tụt hạng SEO.

Những lưu ý khi sử dụng HTTPS

Dù việc chuyển đổi sang HTTPS mang lại rất nhiều lợi ích, bạn cũng cần lưu ý một số điểm để quá trình này diễn ra suôn sẻ. Trước tiên, hãy sao lưu toàn bộ dữ liệu website trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào. Thao tác này này sẽ giúp bạn khôi phục lại trạng thái cũ nếu có sự cố xảy ra. Bên cạnh đó, sau khi hoàn tất việc cài đặt và chuyển đổi, hãy kiểm tra toàn bộ trang web để chắc chắn rằng mọi liên kết, hình ảnh và tập tin đều đã được đồng bộ hóa đúng cách.

Trong trường hợp bạn không có nhiều kinh nghiệm kỹ thuật, việc tìm đến sự hỗ trợ từ các chuyên gia hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ quản trị web sẽ là lựa chọn an toàn hơn. Đừng ngại đầu tư một khoản chi phí nhỏ để đảm bảo website của bạn hoạt động ổn định và bảo mật tối đa.

Tạm kết

Qua bài viết này, chắc hẳn bạn đã phần nào hiểu rõ hơn HTTPS là gì và lý do vì sao HTTPS lại ngày càng trở nên quan trọng trong thế giới Internet hiện đại. Không đơn thuần là một giao thức bảo mật, HTTPS cũng là yếu tố quan trọng giúp gia tăng uy tín thương hiệu, cải thiện trải nghiệm người dùng và nâng cao hiệu quả SEO.

Nếu bạn vẫn đang sử dụng HTTP cho website của mình, đừng chần chừ nữa, đã đến lúc thực hiện bước chuyển đổi cần thiết này để bắt kịp xu hướng và bảo vệ tốt hơn cho cả bạn lẫn người dùng của mình.

Ngoài ra, nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc laptop mạnh mẽ để phục vụ cho việc quản trị website và làm các công việc về lập trình, đừng quên click vào đường link dưới đây nhé:

• Laptop sinh viên - văn phòng

Xem thêm:

• HTTP là gì? 3 đặc điểm quan trọng khi tìm hiểu về HTTP không phải ai cũng biết
• HTTP Status Code là gì? Nắm vững kiến thức về mã trạng thái để xây dựng website chuyên nghiệp