GraphQL là gì? Khám phá những yếu tố khác biệt, đặc trưng giữa GraphQL và REST

GraphQL là gì? Nền tảng được xem là một trong những công nghệ mới dành cho web developer. Nhờ vào các tiện ích từ GraphQL mà người dùng có thể thực hiện quá trình xây dựng ứng dụng web hiệu quả và nhanh chóng hơn. Để cập đầy đủ thông tin về công cụ này, mời bạn cùng FPT Shop khám phá nội dung dưới đây.

Một số định nghĩa cơ bản cần biết

GraphQL là gì?

GraphQL là ngôn ngữ truy vấn (query language) và cũng được hiểu là runtime environment để thực hiện truy vấn đó. Công nghệ được phát triển bởi Facebook vào năm 2015. GraphQL cho phép người phát triển xác định cách dữ liệu được trả về bằng cách định nghĩa cấu trúc của truy vấn một cách linh hoạt. Thay vì cần phải tạo nhiều endpoint như REST API, GraphQL cho phép truy vấn dữ liệu bằng một endpoint duy nhất.

Đặc điểm nổi bật của GraphQL bao gồm:

• Tính linh hoạt: Người phát triển có thể yêu cầu chính xác dữ liệu họ cần thông qua một truy vấn duy nhất.
• Hiệu suất tối ưu: GraphQL cho phép lấy toàn bộ dữ liệu cần thiết trong một lượt truy vấn duy nhất, tránh tình trạng "over-fetching" hoặc "under-fetching" dữ liệu.
• Tự mô tả: GraphQL cung cấp cấu trúc để mô tả dữ liệu và dễ dàng hiểu cấu trúc này thông qua GraphQL schema.
• Hỗ trợ đa nền tảng: GraphQL không ràng buộc với bất kỳ ngôn ngữ lập trình hoặc nền tảng nào, điều này giúp nó trở thành một công cụ phổ biến cho việc truy vấn và thay thế REST API trong các ứng dụng web và di động.

REST là gì?

REST (Representational State Transfer) được xem là xu hướng kiến trúc dành cho việc thiết kế các giao thức truyền tải dữ liệu trên mạng. Công nghệ thường được sử dụng trong việc phát triển các ứng dụng web. Đây là một trong những tiêu chuẩn phổ biến và quan trọng cho việc xây dựng API (Application Programming Interface).

• Kiến trúc dựa trên tài nguyên (Resource-Based): REST tập trung vào các tài nguyên (resource), các đối tượng có thể được truy cập thông qua các địa chỉ URI cố định. Các phương thức HTTP như GET, POST, PUT và DELETE được sử dụng để thực hiện các thao tác trên các tài nguyên này.
• Trạng thái biểu diễn (State Representation): Dữ liệu của tài nguyên được truy cập và thay đổi thông qua các biểu diễn (representations) như JSON hoặc XML. Điều này cho phép các ứng dụng giao tiếp và truy cập dữ liệu một cách linh hoạt qua mạng.
• Không lưu trữ trạng thái (Stateless): Mô hình REST không lưu trữ trạng thái của ứng dụng trên máy chủ, mỗi yêu cầu từ phía máy khách phải chứa tất cả thông tin cần thiết để máy chủ hiểu và xử lý.
• Giao thức HTTP: REST sử dụng giao thức HTTP và đặc biệt là sử dụng các phương thức và trạng thái HTTP như ý nghĩa của mình để thực hiện các yêu cầu và trả về kết quả.

Sự tương đồng giữa GraphQL và REST

Cả hai công nghệ GraphQL và REST đều có một số điểm tương đồng trong cách thức hoạt động, chẳng hạn như:

Phân chia dữ liệu bằng tài nguyên

Cả GraphQL và REST đều tập trung vào việc phân chia dữ liệu theo các tài nguyên hoặc đối tượng. Trong REST, các tài nguyên được đại diện bởi các URI (Uniform Resource Identifier), còn đối với GraphQL thì các tài nguyên được yêu cầu và trả về thông qua các truy vấn và đáp ứng.

Hỗ trợ nhiều nền tảng

Hai công nghệ GraphQL và REST không ràng buộc với bất kỳ ngôn ngữ lập trình hoặc nền tảng cụ thể nào. Điều này giúp chúng trở thành các công cụ phổ biến cho việc truy vấn dữ liệu trong các ứng dụng web và di động.

Dùng giao thức HTTP

Cả GraphQL và REST đều sử dụng giao thức HTTP để truy cập và truyền tải dữ liệu. Trong REST, các phương thức HTTP như GET, POST, PUT và DELETE được sử dụng để thực hiện các thao tác trên tài nguyên. Đối với GraphQL, tất cả các hoạt động đều sử dụng phương thức POST và dựa vào cấu trúc truy vấn để yêu cầu và trả về dữ liệu.

Những hạn chế của REST được GraphQL cố gắng khắc phục 

GraphQL cố gắng khắc phục một số hạn chế chính của REST như sau:

Over-fetching và under-fetching dữ liệu

Trong REST, việc truy vấn dữ liệu có thể dẫn đến việc lấy quá nhiều dữ liệu không cần thiết (over-fetching) hoặc không lấy đủ dữ liệu cần thiết (under-fetching). GraphQL cho phép yêu cầu chính xác dữ liệu cần thiết mà không phải lấy quá nhiều hoặc quá ít dữ liệu, giúp tối ưu hóa truy vấn và đáp ứng dữ liệu.

Nhiều yêu cầu để lấy dữ liệu liên quan

Trong REST, khi cần lấy dữ liệu từ nhiều tài nguyên liên quan thì hệ thống cần phải thực hiện nhiều yêu cầu riêng biệt. GraphQL cho phép hệ thống truy vấn dữ liệu từ nhiều nguồn cùng một lúc thông qua một truy vấn duy nhất, giảm thiểu số lượng yêu cầu từ phía máy khách tới máy chủ.

Phiên bản và quản lý tài nguyên khó khăn

Trong REST, quản lý việc phát triển và duy trì các phiên bản khác nhau của các API và tài nguyên trở nên phức tạp bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. GraphQL không yêu cầu quản lý phiên bản API và khả năng tự mô tả (introspection) giúp máy khách có thể tự động khám phá và tương tác với schema GraphQL một cách linh hoạt.

Sự khác biệt giữa hai công cụ GraphQL và REST

Cách tiếp cận dữ liệu

• REST: Trong REST, các tài nguyên được đại diện bởi các URI và có thể được truy cập bằng các phương thức HTTP như GET, POST, PUT, DELETE. Mỗi endpoint của URI thường trả về một số cố định của dữ liệu và việc quản lý truy cập vào dữ liệu được thực hiện thông qua các endpoint này.
• GraphQL: Trong GraphQL, dữ liệu được truy vấn thông qua một ngôn ngữ truy vấn linh hoạt, cho phép máy khách yêu cầu chính xác dữ liệu cần thiết và cấu trúc của dữ liệu trả về sẽ phản ánh chính xác câu truy vấn.

Quản lý dữ liệu

• REST: Quản lý dữ liệu trong REST phụ thuộc vào việc thiết kế và quản lý các endpoint và các phiên bản API. Dữ liệu được trả về theo cấu trúc cố định của tài nguyên và không linh hoạt trong việc thay đổi cấu trúc trả về.
• GraphQL: GraphQL sử dụng schema để mô tả cấu trúc dữ liệu và quan hệ giữa chúng. Điều này cho phép máy khách có thể truy vấn cấu trúc dữ liệu một cách linh hoạt theo nhu cầu cụ thể của ứng dụng.

Yêu cầu phía máy khách

REST

• Trong REST, máy khách phải gọi các endpoint cụ thể để lấy dữ liệu. Mỗi endpoint thường trả về một tài nguyên cụ thể hoặc một bộ dữ liệu liên quan.
• Máy khách phải tạo nhiều yêu cầu riêng biệt nếu cần lấy dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, dẫn đến vấn đề over - fetching (lấy quá nhiều dữ liệu không cần thiết) hoặc under - fetching (thiếu dữ liệu cần thiết).

GraphQL

• Trong GraphQL, máy khách có khả năng tạo một truy vấn duy nhất để lấy toàn bộ thông tin cần thiết từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau.
• Máy khách có thể yêu cầu chính xác dữ liệu cần thiết bằng cách sử dụng ngôn ngữ truy vấn linh hoạt của GraphQL, tránh việc lấy dư thừa hoặc thiếu dữ liệu.

Dữ liệu trả về cho máy khách

REST

• Trong REST, dữ liệu trả về theo cấu trúc cố định của tài nguyên và endpoints. Mỗi endpoint sẽ trả về một cấu trúc dữ liệu nhất định. Điều này có thể dẫn đến tình trạng over - fetching khi máy khách nhận về nhiều thông tin không cần thiết hoặc under - fetching khi không đủ thông tin cần thiết.

Ví dụ về dữ liệu trả về trong REST

Ví dụ về dữ liệu trả về trong REST có thể liên quan đến một ứng dụng dành cho cửa hàng trực tuyến. Nếu máy khách muốn lấy thông tin về một sản phẩm cụ thể từ REST API, nó có thể gửi một yêu cầu GET đến một endpoint cụ thể, chẳng hạn như "/products/{product_id}". Kết quả của yêu cầu này có thể trả về một đối tượng JSON chứa thông tin về sản phẩm như tên sản phẩm, giá, hình ảnh, mô tả và các thuộc tính khác.

Dữ liệu trả về từ REST API có thể như sau:

json

{

  "product_id": "12345",

  "name": "Men's Casual Shirt",

  "price": 29.99,

  "image_url": "https://example.com/images/shirt.jpg",

  "description": "A comfortable and stylish casual shirt for men."

}

Trong ví dụ này, dữ liệu trả về chứa thông tin cụ thể về sản phẩm chỉ trong một yêu cầu GET tới endpoint /products/{product_id}.

GraphQL

• GraphQL cho phép máy khách yêu cầu chính xác dữ liệu cần thiết thông qua truy vấn linh hoạt. Dữ liệu trả về sẽ tuân theo cấu trúc được yêu cầu trong truy vấn. Từ đó góp phần hạn chế các vấn đề như over - fetching và under - fetching.
• Thông qua GraphQL, máy khách sẽ chỉ nhận về dữ liệu mà nó yêu cầu, không bị giới hạn bởi cấu trúc cố định như trong REST.

Ví dụ về dữ liệu trả về trong GraphQL

Giả sử chúng ta có một hệ thống quản lý sách, trong đó mỗi sách có các thông tin như tiêu đề, tác giả và danh mục. Nếu máy khách muốn lấy thông tin về tiêu đề và tác giả của tất cả các sách theo một danh mục cụ thể từ một REST API, nó có thể cần gửi nhiều yêu cầu GET đến các endpoint khác nhau và có thể nhận về nhiều thông tin không cần thiết.

Tuy nhiên, trong GraphQL, máy khách có thể tạo một truy vấn duy nhất để lấy thông tin cụ thể mà nó cần. Ví dụ, máy khách có thể gửi truy vấn sau:

graphql

{

  books(category: "fiction") {

    title

    author

  }

}

Kết quả có thể trả về từ truy vấn này sẽ chỉ bao gồm tiêu đề và tác giả của tất cả các sách thuộc danh mục "fiction", đáp ứng chính xác nhu cầu của máy khách và tránh sự lãng phí thông tin.

Lược đồ phía máy chủ

REST 

• Trạng thái của tài nguyên được đại diện bởi các HTTP status codes. Tuy nhiên, việc gửi nhiều yêu cầu từ máy khách đến máy chủ để lấy thông tin từ nhiều tài nguyên khác nhau có thể dẫn đến vấn đề "over -  fetching" hoặc "under - fetching" dữ liệu.

GraphQL 

• Cho phép máy khách chỉ định dữ liệu cụ thể mà nó muốn từ máy chủ thông qua một lược đồ đồ thị. Lược đồ này mô tả toàn bộ dữ liệu có thể truy cập được và quan hệ giữa chúng. Khi máy khách gửi một truy vấn GraphQL, nó có thể chỉ định các trường dữ liệu cụ thể mà nó cần, giúp tránh tình trạng "over - fetching" và "under - fetching". Điều này cho phép tối ưu hóa việc giao tiếp giữa máy khách và máy chủ.

Thời điểm nào nên sử dụng GraphQL hay REST

Sử dụng GraphQL khi

• Cần tải dữ liệu hiệu quả: Đặc tính của GraphQL cho phép máy khách yêu cầu dữ liệu cụ thể mà nó cần, giúp tránh tình trạng "over  -fetching" và "under - fetching" dữ liệu.
• Giao diện người dùng động: Khi cần xây dựng giao diện người dùng linh hoạt và động, GraphQL cho phép máy khách yêu cầu dữ liệu theo nhu cầu của từng giao diện cụ thể.
• Yêu cầu truy vấn phức tạp: Khi cần truy vấn dữ liệu phức tạp hoặc liên quan đến nhiều tài nguyên, GraphQL giúp đơn giản hóa việc lấy dữ liệu từ máy chủ.

Sử dụng REST khi

• Yêu cầu tương thích ngược với hệ thống hiện có: Đối với hệ thống đã sử dụng REST, việc triển khai GraphQL sẽ tạo ra khá nhiều vấn đề phức tạp, khó giải quyết.
• Cần tải dữ liệu tĩnh: Trong một số trường hợp, khi yêu cầu tải toàn bộ tài nguyên cố định, REST có thể đủ cho nhu cầu đó mà không cần công nghệ phức tạp như GraphQL.
• Biểu diễn tài nguyên theo nguyên tắc CRUD: Khi công việc tương tác với tài nguyên theo các phương thức HTTP như GET, POST, PUT, DELETE đơn giản và dễ quản lý.

Tạm kết

Qua bài viết trên, FPT Shop đã giúp bạn đọc tìm hiểu GraphQL là gì và những kiến thức cơ bản về công nghệ này. Hy vọng bạn đã hiểu cách lựa chọn sử dụng GraphQL hay REST phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của dự án, đặc tính của dữ liệu cần truy xuất và khả năng tích hợp với hệ thống hiện có.

Xem thêm:

• HFT token là gì? Cập nhật những thông tin quan trọng cần biết về HFT Coin
• Sentry là gì? Hướng dẫn cách khôi phục lỗi trong Javascript hiệu quả nhất hiện nay

Chuỗi cửa hàng FPT Shop có chi nhánh trên toàn quốc nhằm cung cấp nhiều dòng điện thoại đời mới dành cho những khách hàng yêu thích công nghệ. Nếu bạn đang săn tìm những chiếc smartphone chất lượng, giá tốt thì hãy mua hàng tại đây. 

• Điện thoại Vivo