Độ ồn là gì? Tiếng ồn tác động ra sao đến sức khỏe con người và cách hạn chế hiệu quả

Âm thanh là một phần không thể thiếu trong cuộc sống, nhưng không phải âm thanh nào cũng mang lại cảm giác dễ chịu. Khi âm thanh vượt quá mức cho phép và gây khó chịu, nó trở thành "tiếng ồn" – yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự tập trung và chất lượng sống. Vậy độ ồn là gì, được đo lường ra sao và đâu là giới hạn an toàn cho con người? Bài viết dưới đây của FPT Shop sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm này.

Độ ồn là gì?

Độ ồn là gì? Độ ồn là thước đo mức cường độ âm thanh do tiếng ồn gây ra, được tính bằng đơn vị decibel (dB). Tiếng ồn được hiểu là những âm thanh khó chịu, không mong muốn, gây ảnh hưởng đến cảm giác nghe hoặc làm gián đoạn sinh hoạt, công việc.

Ví dụ dễ thấy về tiếng ồn có thể đến từ động cơ máy bay, nhà máy, công trình xây dựng, hoặc ngay trong gia đình như tiếng máy hút bụi, máy sấy tóc, xe máy nổ lớn... Ngoài ra, bất kỳ âm thanh nào phát ra không đúng thời điểm, không mang lại giá trị hoặc vượt quá ngưỡng chịu đựng của con người đều có thể bị xem là tiếng ồn.

Bảng đo mức độ tiếng ồn từ môi trường xung quanh

Sau khi đã hiểu rõ độ ồn là gì, hãy cùng tham khảo bảng đo mức độ tiếng ồn từ các nguồn âm thanh phổ biến trong môi trường xung quanh dưới đây:

Ảnh hưởng của tiếng ồn đến sức khỏe và đời sống

Tiếng ồn không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn tiềm ẩn nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần của con người, đặc biệt nếu tiếp xúc trong thời gian dài.

1. Ảnh hưởng đến hệ thần kinh

Tiếp xúc thường xuyên với tiếng ồn lớn có thể gây ra căng thẳng, mất ngủ, giảm khả năng tập trung và dễ cáu gắt. Trong môi trường học tập hoặc làm việc, tiếng ồn khiến hiệu suất giảm sút rõ rệt và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

2. Gây tổn thương thính giác

Âm thanh vượt quá 85 dB, nếu tiếp xúc liên tục, có thể gây tổn thương cho tai trong, dẫn đến giảm thính lực hoặc nguy cơ điếc tai. Đây là lý do vì sao người làm việc trong nhà máy, công trình xây dựng hay gần sân bay cần được trang bị dụng cụ bảo vệ tai chuyên dụng.

3. Tác động đến tim mạch

Nhiều nghiên cứu cho thấy tiếng ồn kéo dài có thể làm tăng nhịp tim, huyết áp và là yếu tố nguy cơ đối với các bệnh tim mạch. Người sống gần khu công nghiệp, đường cao tốc hoặc nơi có tiếng ồn giao thông lớn thường có tỷ lệ mắc bệnh tim cao hơn bình thường.

4. Ảnh hưởng đến trẻ em và người lớn tuổi

Trẻ nhỏ và người già là hai đối tượng nhạy cảm với tiếng ồn. Trẻ em dễ bị rối loạn giấc ngủ, khó tập trung học tập và có thể ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ. Người lớn tuổi thì dễ mệt mỏi, mất ngủ và căng thẳng kéo dài khi sống trong môi trường quá ồn ào.

Mức độ ồn tối đa mà con người có thể chịu được

Ngưỡng thấp nhất mà tai người có thể cảm nhận được là khoảng 0 dB – tương đương với môi trường hoàn toàn yên tĩnh. Trong khi đó, ngưỡng cao nhất gây chói tai là 140 dB. Tuy nhiên, ngưỡng chịu đựng này có thể thay đổi tùy theo từng cá nhân:

• Một số người bắt đầu cảm thấy khó chịu với âm thanh ở 85 dB
• Nhiều người khác cảm thấy đau tai khi âm thanh vượt mức 115 dB

Thời gian chịu đựng tiếng ồn như sau:

• Dưới 80 dB: Âm thanh trong mức an toàn, có thể chịu được lâu dài mà không cần thiết bị bảo vệ
• 80 – 90 dB: Bắt đầu có nguy cơ gây hại, nên hạn chế thời gian tiếp xúc hoặc sử dụng tai nghe chống ồn
• 90 dB: Mức ồn có hại – không nên tiếp xúc quá 1 giờ mỗi ngày nếu không có bảo hộ tai
• 100 dB: Có thể gây tổn thương tai sau 15 phút tiếp xúc liên tục
• Trên 120 dB: Có thể gây đau tai ngay lập tức và dẫn đến tổn thương thính giác nghiêm trọng

Tiếp xúc với tiếng ồn lớn trong thời gian dài có thể làm tổn thương vĩnh viễn các tế bào lông trong tai trong, gây suy giảm thính lực hoặc thậm chí điếc tai hoàn toàn.

Ngoài ra, ngưỡng chịu đựng của mỗi người còn phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khả năng phục hồi thính giác, vì vậy cần chú ý đến giới hạn cá nhân và áp dụng biện pháp bảo vệ khi sống hoặc làm việc trong môi trường nhiều tiếng ồn.

Làm thế nào để đo được độ ồn?

Độ ồn được đo bằng máy đo chuyên dụng, hiển thị mức âm thanh theo đơn vị decibel (dB). Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng ứng dụng trên điện thoại như Decibel X hay NIOSH Sound Level Meter để ước lượng độ ồn trong không gian nhỏ. Dù độ chính xác không tuyệt đối, các ứng dụng này vẫn hữu ích để bạn nhận biết và áp dụng các biện pháp hạn chế tiếng ồn phù hợp.

Cách hạn chế tiếng ồn hiệu quả

Tiếng ồn không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe nếu tiếp xúc thường xuyên. Dưới đây là một số cách giúp bạn hạn chế và kiểm soát tiếng ồn trong môi trường sống và làm việc:

Thiết kế không gian hợp lý

• Dùng vật liệu cách âm như mút xốp, kính hai lớp, thảm trải sàn, rèm dày
• Lắp cửa chống ồn, đặc biệt tại những vị trí tiếp giáp với đường lớn hoặc công trình xây dựng

Hạn chế tiếng ồn từ thiết bị trong nhà

• Sử dụng các thiết bị có độ ồn thấp 
• Bảo trì định kỳ các thiết bị như máy hút bụi, máy giặt, máy lạnh để giảm độ rung và tiếng ồn bất thường

Tạo không gian yên tĩnh cá nhân

• Thiết kế phòng học hoặc làm việc riêng biệt, có khả năng cách âm
• Sử dụng tai nghe chống ồn chủ động (ANC) khi làm việc trong môi trường ồn ào

Thay đổi thói quen sinh hoạt

• Tránh mở loa, tivi, nhạc quá to trong không gian chung cư hoặc khu dân cư đông đúc
• Tôn trọng giờ nghỉ ngơi và giảm thiểu tiếng ồn vào ban đêm

Kết luận

Tiếng ồn là một phần không thể tránh khỏi trong cuộc sống hiện đại, nhưng khi vượt quá ngưỡng an toàn, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tinh thần. Việc hiểu rõ độ ồn là gì, mức độ ồn bao nhiêu là nguy hiểm, cũng như cách đo và giảm thiểu tiếng ồn sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân và những người xung quanh khỏi tác hại âm thầm nhưng nghiêm trọng của ô nhiễm tiếng ồn.

Nếu bạn thường xuyên làm việc, học tập hoặc di chuyển trong môi trường ồn ào, một chiếc tai nghe chống ồn chất lượng sẽ là giải pháp hiệu quả để bảo vệ thính giác và nâng cao khả năng tập trung. Khám phá ngay các mẫu tai nghe Samsung chống ồn chính hãng, thiết kế hiện đại và giá tốt tại FPT Shop để tận hưởng không gian yên tĩnh mọi lúc, mọi nơi.

• Tai nghe Samsung

Xem thêm:

• Tiếng ồn trắng là gì? Những lợi ích tuyệt vời từ tiếng ồn trắng với sự phát triển của trẻ sơ sinh
• Decibel là gì? Cách kiểm tra độ ồn với 5 ứng dụng đo Decibel miễn phí trên điện thoại