Giải đáp: Điểm chuẩn là gì? Tất tần tật thông tin bạn cần biết trước khi xét tuyển

Bạn đang băn khoăn không biết điểm chuẩn là gì, vì sao nó lại đóng vai trò quyết định trong mỗi kỳ tuyển sinh? Từ lớp 10 đến đại học, điểm chuẩn luôn là chủ đề nóng khiến hàng triệu học sinh và phụ huynh hồi hộp chờ đợi. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm điểm chuẩn, các yếu tố ảnh hưởng đến mức điểm này cũng như cách tra cứu và chuẩn bị hiệu quả để đạt mục tiêu trúng tuyển.

Điểm chuẩn là gì?

Điểm chuẩn (hay còn gọi là điểm trúng tuyển) là mức điểm tối thiểu mà một thí sinh cần đạt được để đủ điều kiện trúng tuyển vào một ngành học cụ thể của một trường đại học hoặc cao đẳng. Điểm chuẩn được các trường đại học công bố sau khi kỳ thi tốt nghiệp THPT kết thúc và thí sinh đã hoàn thành việc đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng. Mỗi cơ sở giáo dục có thể đưa ra mức điểm chuẩn khác nhau tùy vào chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng thí sinh đăng ký, phổ điểm thi và nhiều yếu tố khác.

Khác với điểm sàn (ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào) do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) hoặc các trường công bố trước đó, mang tính chất tham khảo để thí sinh nộp hồ sơ, còn điểm chuẩn là con số cuối cùng, chính thức quyết định việc bạn có đỗ hay không. Nói cách khác, điểm chuẩn chính là “ngưỡng cửa” để phân loại thí sinh, với những bạn có điểm từ mức chuẩn trở lên sẽ được nhận vào học, còn dưới mức chuẩn sẽ không đủ điều kiện trúng tuyển.

Vì sao điểm chuẩn lại quan trọng?

• Căn cứ đánh giá năng lực: Mức điểm đầu vào là tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực học tập của thí sinh, hỗ trợ việc phân loại và tuyển chọn những ứng viên phù hợp cho từng chương trình đào tạo.
• Phản ánh chất lượng thí sinh: Ngưỡng điểm cao thường cho thấy ngành học hoặc cơ sở đào tạo thu hút được nhiều học sinh giỏi, có nền tảng kiến thức vững vàng. Điều này góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo môi trường học tập cạnh tranh.
• Hỗ trợ định hướng lựa chọn: Thông qua dữ liệu trúng tuyển những năm trước, thí sinh có thể xác định được ngành học phù hợp với năng lực cá nhân, từ đó tăng cơ hội được nhận vào các trường đại học mong muốn.

• Đảm bảo đầu vào chất lượng: Ngưỡng xét tuyển còn là công cụ để các trường duy trì tiêu chuẩn tuyển sinh, góp phần bảo đảm chất lượng đào tạo lâu dài.
• Chỉ báo xu hướng nghề nghiệp: Bên cạnh đó, mức điểm tuyển sinh cũng phản ánh phần nào xu hướng phát triển của các lĩnh vực nghề nghiệp, giúp thí sinh đưa ra lựa chọn phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động hiện tại và tương lai.

Các loại điểm chuẩn phổ biến

Điểm chuẩn vào lớp 10

Đây là mức điểm tối thiểu để học sinh lớp 9 trúng tuyển vào các trường trung học phổ thông công lập. Ở nhiều tỉnh thành, học sinh phải tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 gồm các môn như Toán, Văn, Anh (hoặc môn chuyên nếu thi trường chuyên). Điểm chuẩn sẽ được công bố sau khi có kết quả thi và thường phụ thuộc vào chỉ tiêu và số lượng thí sinh đăng ký.

Điểm chuẩn đại học

Điểm chuẩn đại học được áp dụng trong kỳ tuyển sinh sau kỳ thi tốt nghiệp THPT. Các trường đại học sẽ đưa ra mức điểm chuẩn cho từng ngành học, và thí sinh phải có điểm xét tuyển từ mức chuẩn trở lên mới có cơ hội đậu.

Hiện nay, các trường có thể xét tuyển bằng nhiều phương thức như điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế… Tuy nhiên, trong bài viết này chúng ta tập trung vào điểm chuẩn theo phương thức thi THPT quốc gia.

Các yếu tố ảnh hưởng đến điểm chuẩn

Ngoài việc tìm hiểu điểm chuẩn là gì, bạn cũng nên biết một số yếu tố tác động đến số điểm quan trọng này:

• Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT hàng năm: Nếu đề thi dễ hơn hoặc chất lượng thí sinh tăng lên khiến điểm trung bình của các môn thi cao, điểm chuẩn có xu hướng tăng theo. Ngược lại, nếu đề thi khó hơn, điểm trung bình sẽ giảm và điểm chuẩn có thể sẽ thấp hơn.
• Số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng: Ngành học “hot” như Y khoa, Công nghệ thông tin, Kinh tế đối ngoại,… thường có tỷ lệ chọi cao, dẫn đến điểm chuẩn cũng cao. Những ngành ít cạnh tranh thường có điểm chuẩn vừa phải hoặc thấp.

• Chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường: Mỗi trường đại học có quyền tự chủ trong việc xác định chỉ tiêu cho từng ngành. Nếu một ngành có chỉ tiêu tuyển sinh hạn chế nhưng lại thu hút nhiều thí sinh giỏi, điểm chuẩn sẽ rất cao. Còn nếu chỉ tiêu lớn, điểm chuẩn có thể "dễ thở" hơn.

Cách tính điểm xét tuyển và xác định điểm chuẩn

Thông thường, điểm xét tuyển sẽ được tính theo công thức:

• Điểm xét tuyển = Tổng điểm 3 môn thi + Điểm ưu tiên (nếu có)

Ví dụ, một ngành yêu cầu xét tuyển 3 môn A00 (Toán - Lý - Hóa), nếu thí sinh đạt Toán 8.5, Lý 7.5, Hóa 8.0 và không có điểm ưu tiên thì điểm xét tuyển là: 8.5 + 7.5 + 8.0 = 24.0 điểm. Nếu ngành đó có điểm chuẩn là 24.5 thì thí sinh này sẽ không đủ điều kiện trúng tuyển. Ngoài ra, một số trường sẽ xét tuyển theo phương án nhân đôi điểm một trong các môn, chẳng hạn như tiếng Anh.

Từ kết quả của tất cả thí sinh đăng ký, các trường sẽ sắp xếp thứ tự điểm từ cao đến thấp, sau đó lấy theo số lượng chỉ tiêu và xác định mức điểm thấp nhất của người trúng tuyển cuối cùng để công bố điểm chuẩn.

Một số câu hỏi thường gặp về điểm chuẩn là gì?

Có phải điểm chuẩn mỗi năm đều tăng? 

Không. Điểm chuẩn có thể tăng hoặc giảm tùy vào từng năm, phụ thuộc vào đề thi, số lượng thí sinh đăng ký, phổ điểm và chỉ tiêu.

Điểm xét tuyển bằng điểm chuẩn có đậu không? 

Thường thì điểm xét tuyển bằng đúng điểm chuẩn là vừa đủ trúng tuyển. Tuy nhiên, cũng có trường hợp xét thêm tiêu chí phụ như điểm môn chính, thứ tự nguyện vọng…

Nếu trượt nguyện vọng 1 thì có được xét nguyện vọng 2 không? 

Có. Hệ thống xét tuyển sẽ tự động chuyển sang xét nguyện vọng tiếp theo nếu thí sinh không trúng tuyển nguyện vọng trước đó. Vì vậy, việc sắp xếp nguyện vọng thông minh rất quan trọng.

Khi nào thì biết điểm chuẩn chính thức? 

Điểm chuẩn chính thức thường được các trường đại học công bố sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng và các trường đã hoàn thành quá trình xét tuyển theo quy định của Bộ GD&ĐT. Thời gian công bố thường vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8 hàng năm.

Tại sao điểm chuẩn một số ngành lại cao ngất ngưởng? 

Điểm chuẩn cao ngất ngưởng (trên 28 điểm) thường xảy ra ở các ngành thuộc khối ngành được nhiều thí sinh lựa chọn và có sức hút lớn trong xã hội như Y khoa, Dược học, Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính, Sư phạm,...

Tạm kết

Hy vọng sau bài viết này, bạn đã nắm rõ khái niệm điểm chuẩn là gì, cách thức tính điểm cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả tuyển sinh. Mỗi năm, điểm chuẩn có thể thay đổi, việc chuẩn bị kiến thức vững vàng, lựa chọn nguyện vọng thông minh và cập nhật thông tin chính xác là yếu tố then chốt giúp bạn đạt được kết quả tốt nhất.

Để hỗ trợ quá trình tra cứu thông tin, nộp hồ sơ và học tập trực tuyến hiệu quả, các bậc phụ huynh nên cân nhắc đầu tư cho con em mình một thiết bị công nghệ phù hợp như laptop hoặc iPad có kết nối mạng ổn định. Hiện tại, FPT Shop đang cung cấp đa dạng các dòng laptop, điện thoại, máy tính bảng chính hãng, cấu hình mạnh mẽ, rất thích hợp cho học sinh, sinh viên. Tham khảo và đặt mua laptop chính hãng, giá tốt tại đây:

• Laptop

Xem thêm:

• Bao giờ công bố điểm chuẩn đại học 2025? Sinh viên cần làm gì sau khi biết điểm chuẩn?
• Cách tra cứu điểm chuẩn tuyển sinh Đại học 2025 là gì? Thời gian công bố điểm chuẩn là khi nào?