Địa chỉ MAC là gì? Cấu trúc, cách hoạt động và hướng dẫn kiểm tra địa chỉ MAC

Vậy thì chính xác địa chỉ MAC là gì, chúng hoạt động ra sao và có ý nghĩa như thế nào trong hệ thống mạng, hãy cùng FPT Shop tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé.

MAC là gì?

Định nghĩa MAC

Trước khi tìm hiểu địa chỉ MAC là gì, chúng ta sẽ cần tìm hiểu về khái niệm MAC.

MAC, viết tắt của Media Access Control, là một tầng quan trọng trong mô hình OSI, chịu trách nhiệm cung cấp các phương thức định danh và điều khiển truy cập để các thiết bị trong mạng có thể giao tiếp và trao đổi dữ liệu với nhau một cách hiệu quả. Nó là một phần của tầng Datalink trong mô hình OSI, được thiết kế theo một cấu trúc 7 tầng để quản lý quá trình truyền thông mạng một cách có hệ thống và tuân thủ.

Chức năng của MAC

Trong kiến trúc tầng Datalink, MAC đóng vai trò là tầng con bên cạnh tầng LLC (Logical Link Control), làm nhiệm vụ điều phối truy cập đến phương tiện truyền dẫn và quản lý địa chỉ vật lý (địa chỉ MAC) của các thiết bị. Qua đó, MAC giúp đảm bảo rằng dữ liệu được truyền đi một cách chính xác và an toàn giữa các thiết bị trên mạng, đồng thời duy trì trật tự và kiểm soát trong quá trình truyền thông.

Địa chỉ MAC là gì?

Khái niệm địa chỉ MAC

MAC (Media Access Control Address) là một địa chỉ vật lý duy nhất được gán cho mỗi thiết bị mạng (như card mạng, máy in không dây, điện thoại thông minh, v.v.) để kiểm soát việc truy cập vào môi trường truyền thông. Địa chỉ MAC, còn được gọi là địa chỉ vật lý, được nhà sản xuất thiết bị gán cố định vào phần cứng của thiết bị và là duy nhất trên toàn cầu.

Một địa chỉ MAC thường gồm 48 bit (6 byte), và được biểu diễn dưới dạng 12 chữ số hexa, chia làm 6 cặp, mỗi cặp được tách biệt bằng dấu hai chấm (:) hoặc dấu gạch nối (-), ví dụ: 00:1A:2B:3C:4D:5E. Hai byte đầu tiên của địa chỉ MAC thường đại diện cho nhà sản xuất thiết bị, còn được gọi là OUI (Organizationally Unique Identifier), giúp nhận biết nhà sản xuất của thiết bị.

Trong mạng máy tính, địa chỉ MAC là gì và có vai trò như thế nào? Thực chất, nó được sử dụng trong lớp liên kết dữ liệu (Data Link Layer) của mô hình OSI hoặc mô hình TCP/IP để đảm bảo rằng dữ liệu được gửi tới thiết bị đúng. Mỗi gói tin trên mạng LAN chứa địa chỉ MAC của thiết bị gửi và thiết bị nhận, giúp chuyển hướng dữ liệu đến thiết bị đích một cách chính xác. Địa chỉ MAC cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát truy cập mạng và các cơ chế bảo mật khác.

Tìm hiểu cách xem địa chỉ MAC của laptop Win 10 để dễ dàng kiểm tra thông tin thiết bị mạng một cách nhanh chóng.

Phân loại địa chỉ MAC

Địa chỉ MAC (Media Access Control Address) thường được phân loại thành ba loại chính: Unicast, Broadcast, và Multicast, mỗi loại có mục đích sử dụng và chức năng khác nhau trong mạng máy tính.

Unicast

• Định nghĩa: Địa chỉ Unicast chỉ đến một thiết bị mạng duy nhất. Mỗi thiết bị trên mạng có một địa chỉ MAC Unicast duy nhất.
• Chức năng: Khi một gói tin được gửi tới một địa chỉ Unicast, nó sẽ chỉ được chuyển đến thiết bị đó và không được gửi tới bất kỳ thiết bị nào khác trong mạng. Đây là phương thức truyền dẫn mặc định và phổ biến nhất, được sử dụng cho hầu hết các giao tiếp mạng.

Broadcast

• Định nghĩa: Địa chỉ Broadcast được sử dụng để gửi dữ liệu tới tất cả các thiết bị trong một mạng hoặc một phân đoạn mạng cụ thể.
• Chức năng: Khi một gói tin được gửi tới địa chỉ Broadcast, mọi thiết bị trong mạng hoặc phân đoạn mạng sẽ nhận được gói tin đó. Điều này hữu ích cho các hoạt động như tìm kiếm thiết bị, thông báo chung, hoặc yêu cầu cấp phát địa chỉ IP từ máy chủ DHCP.

Multicast

• Định nghĩa: Địa chỉ Multicast cho phép gửi dữ liệu đến một nhóm các thiết bị được chỉ định trên mạng.
• Chức năng: Thay vì gửi một bản sao của dữ liệu tới mỗi thiết bị (như trong Broadcast) hoặc chỉ một thiết bị duy nhất (như trong Unicast), Multicast gửi dữ liệu tới một nhóm thiết bị, giúp tiết kiệm băng thông mạng. Điều này rất hữu ích trong các ứng dụng phát sóng video trực tuyến hoặc các cuộc họp video nhiều điểm.

Mỗi loại địa chỉ MAC đều có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cách thức truyền dẫn dữ liệu trong một mạng, đảm bảo rằng thông tin được gửi đến đúng đối tượng người nhận một cách hiệu quả.

Định dạng địa chỉ MAC

Địa chỉ MAC (Media Access Control Address) được định dạng theo một chuẩn cụ thể nhằm đảm bảo tính duy nhất và dễ dàng nhận biết trong môi trường mạng. Dưới đây là các đặc điểm chính của định dạng địa chỉ MAC:

Độ dài: Địa chỉ MAC gồm 48 bit, tương đương với 6 byte.

Biểu diễn hexadecimal: Địa chỉ MAC thường được biểu diễn dưới dạng số hệ thập lục phân (hexadecimal), bao gồm 12 ký tự chia thành 6 cặp, mỗi cặp tương ứng với một byte. Ví dụ: 01:23:45:67:89:AB hoặc 01-23-45-67-89-AB.

Phân biệt các phần:

• OUI (Organizationally Unique Identifier): 3 byte đầu tiên (6 ký tự đầu tiên) của địa chỉ MAC được gọi là OUI, và được cấp cho các nhà sản xuất thiết bị mạng bởi IEEE. OUI giúp nhận diện nhà sản xuất của thiết bị mạng.
• Phần cụ thể của nhà sản xuất: 3 byte cuối cùng (6 ký tự cuối) là phần cụ thể mà nhà sản xuất gán cho từng thiết bị để đảm bảo địa chỉ MAC là duy nhất.

Ưu nhược điểm của địa chỉ MAC

Biết được địa chỉ MAC là gì, bạn sẽ nhận ra sử dụng địa chỉ MAC trong quản lý mạng và bảo mật mang lại cả ưu và nhược điểm.

Ưu điểm

• Duy nhất và toàn cầu: Địa chỉ MAC là duy nhất trên toàn cầu cho mỗi thiết bị, giúp xác định và quản lý thiết bị trong mạng một cách chính xác.
• Phát hiện và xác thực thiết bị: Địa chỉ MAC có thể được sử dụng để xác thực thiết bị khi kết nối vào mạng, giúp ngăn chặn truy cập không được phép.
• Hỗ trợ truyền thông hiệu quả: Địa chỉ MAC cho phép chuyển tiếp và định tuyến dữ liệu một cách hiệu quả trong một mạng LAN, thông qua việc sử dụng switch và router.
• Kiểm soát truy cập: Các phương pháp kiểm soát truy cập dựa trên địa chỉ MAC (ví dụ: lọc MAC) có thể giúp tăng cường bảo mật cho mạng.

Nhược điểm

• Cố định và không bảo mật: Địa chỉ MAC có thể bị giả mạo (MAC spoofing), điều này có thể làm tăng nguy cơ bảo mật, như việc kẻ tấn công giả mạo MAC để vượt qua các biện pháp bảo mật dựa trên địa chỉ MAC.
• Quản lý khó khăn ở quy mô lớn: Trong mạng có quy mô lớn, việc quản lý và bảo trì danh sách địa chỉ MAC để kiểm soát truy cập có thể trở nên khó khăn và tốn kém.
• Phụ thuộc vào phần cứng: Vì địa chỉ MAC được gắn với phần cứng, việc thay đổi hoặc nâng cấp thiết bị có thể yêu cầu cập nhật cấu hình mạng, làm phức tạp thêm quy trình quản lý mạng.
• Hạn chế về bảo mật: Dù hữu ích cho việc xác thực và kiểm soát truy cập, địa chỉ MAC không cung cấp các lớp bảo mật mã hóa hoặc xác thực phức tạp. Do đó, không nên dựa hoàn toàn vào MAC cho mục đích bảo mật.
• Trong khi địa chỉ MAC là công cụ hữu ích trong việc quản lý mạng và thiết bị, cần phải được bổ sung bằng các biện pháp bảo mật khác để đối phó với các hạn chế và nguy cơ bảo mật có thể xảy ra.

Cách kiểm tra địa chỉ MAC

Để xem địa chỉ MAC (Media Access Control) máy tính, bạn có thể dễ dàng thực hiện bằng dòng lệnh. Dưới đây là các bước thực hiện cho một số hệ điều hành phổ biến.

Trên Windows

Bước 1: Mở Command Prompt. Bạn có thể mở Command Prompt bằng cách tìm kiếm cmd trong menu Start hoặc nhấn Windows + R → gõ cmd → nhấn Enter.

Bước 2: Sau khi mở Command Prompt, nhập lệnh ipconfig /all và nhấn Enter. Hệ thống sẽ hiển thị thông tin về tất cả các kết nối mạng, bao gồm cả địa chỉ MAC (được gọi là "Physical Address" trong danh sách).

Trên macOS

Bước 1: Mở Terminal bằng cách nhấn Command + Space và gõ Terminal.

Bước 2: Trong Terminal, nhập lệnh ifconfig rồi nhấn Enter để hiển thị thông tin mạng. Địa chỉ MAC được hiển thị sau từ khóa ether trong danh sách thông tin của mỗi interface mạng.

*Nếu máy tính có cả card mạng LAN lẫn card Wi-Fi thì bạn có thể sẽ thấy nhiều địa chỉ MAC vì mỗi card mạng sẽ có MAC riêng.

Phân biệt địa chỉ MAC và địa chỉ IP 

Địa chỉ MAC là một định danh vật lý 48-bit được gắn với card mạng (NIC - Network Interface Card). Mỗi địa chỉ MAC là duy nhất trên toàn cầu và được nhà sản xuất thiết bị gắn vào phần cứng.

Địa chỉ IP là một định danh số được gán cho mỗi thiết bị tham gia vào mạng máy tính sử dụng Internet Protocol để giao tiếp. Địa chỉ IP có thể thay đổi và được quản lý bởi mạng hoặc bởi nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP).

Tóm lại, địa chỉ MAC là duy nhất và cố định, được sử dụng cho việc truyền dữ liệu trong mạng cục bộ, trong khi địa chỉ IP có thể thay đổi và được sử dụng cho việc xác định và định tuyến dữ liệu trên mạng toàn cầu như Internet.

Clone địa chỉ MAC 

Clone (sao chép) địa chỉ MAC, hay còn gọi là "MAC spoofing", là quá trình thay đổi địa chỉ MAC của một thiết bị mạng trên phần mềm để nó hiển thị một địa chỉ MAC khác, không phải là địa chỉ vật lý được gán cố định bởi nhà sản xuất. Việc này có thể được thực hiện với nhiều mục đích khác nhau như:

• Bảo mật và quyền riêng tư: Người dùng có thể thay đổi địa chỉ MAC của họ để bảo vệ quyền riêng tư và tránh bị theo dõi khi kết nối tới các mạng Wi-Fi công cộng.
• Giả lập địa chỉ mac được ủy quyền: Trong một số môi trường mạng, việc truy cập có thể bị giới hạn dựa trên địa chỉ MAC. Clone địa chỉ MAC có thể cho phép một thiết bị mới truy cập mạng mà không cần phải cấu hình lại hoặc cập nhật danh sách truy cập được ủy quyền.
• Khắc phục sự cố kết nối mạng: Một số nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) có thể gắn kết dịch vụ của họ với địa chỉ MAC của một modem hoặc router cụ thể. Nếu thiết bị đó hỏng và cần được thay thế, clone địa chỉ MAC của thiết bị cũ sang thiết bị mới có thể giúp tránh việc phải liên hệ với ISP để cập nhật thông tin thiết bị.

Tạm kết

Địa chỉ MAC là một phần không thể thiếu trong hệ thống mạng, đóng vai trò định danh các thiết bị mạng và giúp chúng thiết lập giao tiếp với nhau một cách hiệu quả. Hy vọng qua bài viết trên đây bạn đã nắm rõ địa chỉ MAC là gì, chúng hoạt động như thế nào, quan trọng ra sao, khác gì với địa chỉ IP. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác bạn hãy để lại bình luận ở phía bên dưới nhé.

bên cạnh đó thì bạn cũng có thể tham khảo thêm các thiết bị mạng khác đang có mặt tại FPT Shop nhé.

• Router giá tốt

Xem thêm:

• Hướng dẫn chi tiết cách bật tường lửa Win 10 để ngăn chặn các truy cập trái phép mới nhất năm 2024
• Mách bạn cách kiểm tra pin laptop đơn giản nhất trên Windows 10 và Windows 11
• IP Spoofing là gì? Hướng dẫn chi tiết cách hoạt động, mối nguy và cách phòng ngừa